I FSK 1966/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. określającej wymiar podatku od towarów i usług za luty 2007 r. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (O.p.) oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w tym dotyczące wyłączenia pracownika organu podatkowego, który brał udział w wydaniu poprzednich decyzji. NSA podkreślił, że postępowanie na podstawie art. 253 § 1 O.p. (uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej) ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownej merytorycznej ocenie decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika organu nie mają zastosowania do postępowania na podstawie art. 253 O.p., gdyż nie polega ono na ocenie prawidłowości pierwotnej decyzji, lecz na ustaleniu nowych okoliczności dotyczących interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika. Ponadto, NSA zwrócił uwagę, że art. 253b pkt 1 O.p. wyłącza możliwość zastosowania trybu uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej wobec decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, co czyni argumentację skarżącego dotyczącą wymiaru podatku VAT za luty 2007 r. próbą obejścia tego zakazu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że zarzuty skarżącego mogłyby zostać poddane ocenie w postępowaniu zwykłym, a zaniechanie skorzystania z tego uprawnienia nie może być zastąpione postępowaniami nadzwyczajnymi. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia stosowania art. 253 O.p. (uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej), w szczególności w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz kwestii wyłączenia pracownika organu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i P.p.s.a. w kontekście postępowań nadzwyczajnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik organu podatkowego, który brał udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwyczajnym (np. wymiarowym lub w sprawie stwierdzenia nieważności), jest wyłączony od udziału w postępowaniu nadzwyczajnym o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 253 O.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownicy organu podatkowego, którzy brali udział w wydaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania na podstawie art. 253 O.p. lub podejmowali istotne czynności w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, nie są wyłączeni od udziału w postępowaniu nadzwyczajnym o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 O.p.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że instytucja wyłączenia pracownika organu na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. musi być stosowana w przypadkach, gdy udział tego samego pracownika, z uwagi na charakter postępowania nadzwyczajnego, jest wykluczony (np. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności). W przypadku postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 253 O.p., przesłanką rozstrzygnięcia nie jest wadliwość pierwotnej decyzji, lecz ustalenie istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, co nie wiąże się z kontrolą pierwotnej decyzji.
Czy postępowanie o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 253 O.p. może służyć ponownej merytorycznej ocenie decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie na podstawie art. 253 O.p. nie może służyć ponownej merytorycznej ocenie decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej, ani weryfikacji wyroku sądu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie na podstawie art. 253 O.p. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest zbadanie, czy za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia ważny interes podatnika lub interes publiczny. Badanie tych przesłanek nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ podatkowy przy wydawaniu ostatecznej decyzji, tym bardziej takiej, która nie jest przedmiotem postępowania. Niedopuszczalna jest kontrola wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego przez inny sąd o tym samym statusie.
Czy można uchylić lub zmienić decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w trybie art. 253 O.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawodawca w art. 253b pkt 1 O.p. wprost wyłączył możliwość zastosowania trybu uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej wobec decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że argumentacja skarżącego sięgająca do rozstrzygnięcia w zakresie wymiaru podatku od towarów i usług musi być postrzegana jako próba obejścia zakazu prawnego zawartego w art. 253b pkt 1 O.p.
Przepisy (12)
Główne
O.p. art. 253 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej z urzędu lub na wniosek strony, gdy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes podatnika. Sąd podkreślił, że postępowanie to nie służy ponownej merytorycznej ocenie decyzji.
Pomocnicze
O.p. art. 247
Ordynacja podatkowa
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W sprawie była to decyzja, której uchylenia odmówiono.
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej (obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego).
ustawa o VAT art. 3 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy miejsca zamieszkania skarżącego, podnoszone w kontekście naruszeń proceduralnych.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Dotyczy określenia miejsca zamieszkania, podnoszone w kontekście naruszeń proceduralnych.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres i kryterium sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądowa kontrola działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa procesowa wydawania przez sąd administracyjny rozstrzygnięć po rozpoznaniu skargi na decyzję administracyjną.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa procesowa wydawania przez sąd administracyjny rozstrzygnięć po rozpoznaniu skargi na decyzję administracyjną.
O.p. art. 130 § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
Wyłączenie pracownika urzędu skarbowego od udziału w postępowaniu, w którym brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd ograniczył jego zastosowanie do postępowań zwyczajnych, a nie nadzwyczajnych z art. 253 O.p.
O.p. art. 253b § 1
Ordynacja podatkowa
Wyłączenie możliwości zastosowania trybu uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej wobec decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie na podstawie art. 253 O.p. nie służy ponownej merytorycznej ocenie decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej. • Art. 253b pkt 1 O.p. wyłącza możliwość uchylenia lub zmiany decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w trybie art. 253 O.p. • Pracownicy organu podatkowego, którzy brali udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwyczajnym, nie są wyłączeni od udziału w postępowaniu nadzwyczajnym o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 253 O.p.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika organu podatkowego (art. 130 § 1 pkt 6 O.p.) w kontekście postępowania na podstawie art. 253 O.p. • Zarzuty dotyczące błędnej kontroli sądowej decyzji przez sąd pierwszej instancji, w tym niedostrzeżenia naruszeń przez organ podatkowy. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT w zakresie wymiaru podatku od towarów i usług, które miały być przedmiotem postępowania zwykłego.
Godne uwagi sformułowania
badanie przesłanek interesu publicznego lub ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ podatkowy przy wydawaniu decyzji wymiarowej • postępowanie prowadzone na podstawie art. 253 O.p. jest postępowaniem nadzwyczajnym • ciężar wykazania okoliczności z których wyprowadza on swój ważny interes oraz w czym upatruje interesu publicznego, obciąża stronę, która dąży do uchylenia lub zmiany decyzji • interes publiczny sprzeciwia się wyeliminowaniu z obrotu decyzji, która była już badana pod względem przesłanek z art. 247 O.p., a stanowisko organu zostało poddane kontroli sądu administracyjnego • nie można zaaprobować stanowiska skarżącego, że tą drogą można weryfikować wyrok sądu powołując się na badanie interesu publicznego • ustawodawca w art. 253b pkt 1 O.p. wprost wyłączył możliwość zastosowania trybu uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej wobec decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego • System prawny jako istotną wartość traktuje trwałość decyzji ostatecznych po to, by istniała pewność obrotu prawnego. Stąd wyjątki od tej zasady, nie mogą być postrzegane jako prawna możliwość "uzupełnienia" zaniechań postępowania zwyczajnego.
Skład orzekający
Bartosz Wojciechowski
przewodniczący
Izabela Najda-Ossowska
członek
Krystyna Chustecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia stosowania art. 253 O.p. (uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej), w szczególności w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz kwestii wyłączenia pracownika organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i P.p.s.a. w kontekście postępowań nadzwyczajnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych ograniczeń w możliwościach kwestionowania ostatecznych decyzji podatkowych, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach podatkowych. Wyjaśnia, kiedy można, a kiedy nie można skorzystać z nadzwyczajnych trybów postępowania.
“Czy można uchylić ostateczną decyzję podatkową po latach? NSA wyjaśnia granice nadzwyczajnych trybów postępowania.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.