I FSK 1949/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. H. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r., gdzie organy podatkowe określiły skarżącej zobowiązanie podatkowe w wysokości 919.413 zł, uznając, że zawyżyła podatek naliczony z faktur od określonych dostawców oraz wartość wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów. Organy podatkowe uznały, że transakcje nie miały charakteru rzeczywistego i stanowiły element obrotu karuzelowego, mającego na celu uzyskanie nieuprawnionej korzyści podatkowej. Sąd pierwszej instancji podzielił te ustalenia, wskazując na brak dobrej wiary skarżącej, powierzenie działalności podmiotowi zewnętrznemu oraz nietypowe ceny i schematy płatności. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących dostawy i prawa do odliczenia VAT. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo. Sąd podkreślił, że zaniżone ceny, nietypowe terminy płatności oraz brak kontroli nad towarem wskazują na świadomość udziału w oszustwie podatkowym. NSA powołał się na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w przestępstwie podatkowym, nie może skorzystać z prawa do odliczenia VAT.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w zakresie oceny dobrej wiary podatnika w kontekście karuzeli podatkowej, znaczenia zaniżonych cen i nietypowych schematów płatności dla ustalenia świadomości udziału w oszustwie, a także dopuszczalności wykorzystania materiałów z innych postępowań.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale przedstawione argumenty i interpretacje przepisów mają szersze zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik, który nabywa towary po cenie znacznie odbiegającej od rynkowej i stosuje nietypowe schematy płatności, powinien być uznany za świadomy udziału w oszustwie podatkowym (karuzeli podatkowej) i pozbawiony prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik powinien być uznany za świadomy udziału w oszustwie podatkowym, jeśli obiektywne przesłanki (zaniżone ceny, nietypowe płatności, brak kontroli nad towarem) wskazują na taką możliwość, a podatnik nie dochował należytej staranności w celu weryfikacji kontrahentów i transakcji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zaniżone ceny, odwrócony system płatności oraz brak kontroli nad towarem stanowią istotne przesłanki wskazujące na świadomość udziału w karuzeli podatkowej. Podatnik, działając jako profesjonalista, powinien był podjąć wszelkie racjonalne działania w celu upewnienia się, że transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie podatkowym.
Czy organy podatkowe mogą opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w innych postępowaniach, w których strona nie brała udziału, bez naruszenia prawa do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy mogą opierać się na takim materiale, pod warunkiem zapewnienia stronie możliwości dostępu do tych dowodów i możliwości wypowiedzenia się na ich temat, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie tego dostępu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że strona skarżąca miała zapewniony dostęp do akt sprawy i możliwość wypowiedzenia się w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, co oznaczało niczym nieograniczoną możliwość zgłaszania dowodów i wyjaśniania wątpliwości, wbrew jej twierdzeniom o naruszeniu prawa do obrony.
Czy transakcje realizowane w ramach oszustwa podatkowego (karuzeli podatkowej) mogą być uznane za dostawę towarów w rozumieniu przepisów o VAT i czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, transakcje te nie stanowią dostawy towarów dokonanej przez podatnika działającego w takim charakterze, a podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego, jeśli wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym oszustwo podatkowe popełnione przez samego podatnika nie stanowi dostawy towarów zrealizowanej w ramach działalności gospodarczej. Podatnik, który świadomie uczestniczy w takim oszustwie, staje się jego współsprawcą i nie może skorzystać z prawa do odliczenia VAT.
Przepisy (15)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit.a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § 1 i 2 pkt 1 lit.a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
o.p. art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
Materiały pochodzące z innych procedur są legalnymi dowodami.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji organu I i II instancji.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów prawa materialnego.
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dostawa towarów.
u.p.t.u. art. 13 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
u.p.t.u. art. 20 § ust. 1-3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Moment powstania obowiązku podatkowego w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów.
u.p.t.u. art. 42 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stawka 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika i działalności gospodarczej.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że skarżąca powinna mieć świadomość udziału w karuzeli podatkowej ze względu na zaniżone ceny zakupu, nietypowe schematy płatności oraz brak kontroli nad towarem. • Naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a skarżącej zapewniono prawo do czynnego udziału w postępowaniu. • Transakcje realizowane w ramach oszustwa podatkowego nie stanowią dostawy towarów w rozumieniu przepisów o VAT, a podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe (brak wskazania dowodów, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, naruszenie zasady prawdy obiektywnej). • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (błędna wykładnia definicji dostawy i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, niezastosowanie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. i niewłaściwe zastosowanie art. 168 Dyrektywy 112, zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.). • Skarżąca działała w dobrej wierze i dochowała należytej staranności, nie wiedząc o udziale kontrahentów w oszustwie podatkowym.
Godne uwagi sformułowania
obrót karuzelowy • działała z tzw. dobrą wiarą • akt oczywistej niestaranności • powinna wiedzieć, że uczestniczy w transakcjach należących do oszustwa tzw. karuzeli podatkowej • przezorny przedsiębiorca powinien był podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa • schemat płatności jest charakterystyczny dla transakcji należących do łańcucha tzw. 'karuzeli podatkowej'
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący
Maja Chodacka
sprawozdawca
Artur Mudrecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie oceny dobrej wiary podatnika w kontekście karuzeli podatkowej, znaczenia zaniżonych cen i nietypowych schematów płatności dla ustalenia świadomości udziału w oszustwie, a także dopuszczalności wykorzystania materiałów z innych postępowań."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale przedstawione argumenty i interpretacje przepisów mają szersze zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu karuzeli podatkowych w VAT, który ma ogromne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców. Wyrok szczegółowo analizuje kryteria oceny dobrej wiary i należytej staranności, co jest kluczowe dla obrony podatników.
“Karuzela VAT: Czy zaniżona cena i szybka płatność to sygnał do utraty prawa do odliczenia?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.