Orzeczenie · 2025-07-11

I FSK 1946/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-11
NSApodatkoweWysokansa
VATskarga kasacyjnawspółtwórca programu komputerowegoprawa autorskieustalenia faktycznepostępowanie dowodoweOrdynacja podatkowaPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. W. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2017 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi, a także naruszenie przepisów materialnych (art. 122, 187 § 2 O.p. w zw. z art. 41 ust. 2 ustawy o VAT i art. 16, 74 ustawy o prawach autorskich) polegające na błędnym przyjęciu, że organ podjął wszelkie niezbędne działania do ustalenia stanu faktycznego oraz że program komputerowy został wytworzony wyłącznie przez inną osobę, co uniemożliwiało zastosowanie preferencyjnej stawki VAT. NSA, odwołując się do art. 190 i 193 p.p.s.a. oraz wcześniejszych orzeczeń w tej sprawie, stwierdził, że materiał dowodowy został zebrany wyczerpująco, a sąd pierwszej instancji jest związany wiążącym stanowiskiem sądu kasacyjnego co do zakresu oceny. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą skutecznie podważać ustaleń faktycznych, a skarżący nie zakwestionował prawidłowości wykładni przepisów, lecz jedynie ocenę materiału dowodowego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważne orzeczenie dotyczące zakresu kontroli NSA w postępowaniu kasacyjnym, związania sądu pierwszej instancji stanowiskiem sądu kasacyjnego (art. 190 p.p.s.a.), a także zasad kwestionowania ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego uchylania wyroków i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania, a także specyfiki zarzutów podnoszonych w skardze kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego może skutecznie podważać ustalenia faktyczne przyjęte przez sąd pierwszej instancji, zwłaszcza w kontekście art. 190 i 193 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być wykorzystany do skutecznego kwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd, szczególnie gdy sąd kasacyjny przesądził o zakresie materiału dowodowego i wiążącym charakterze wcześniejszych rozstrzygnięć.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym, a zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczą wykładni lub zastosowania przepisów, a nie ponownej oceny stanu faktycznego. W sytuacji, gdy sąd kasacyjny uznał materiał dowodowy za wyczerpujący i określił zakres ponownego rozpoznania sprawy przez WSA, sąd pierwszej instancji jest związany tym stanowiskiem.

Czy uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną musi zawierać pełne omówienie wszystkich zarzutów, czy wystarczająca jest ocena zarzutów skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, co wyłącza stosowanie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie pełnego omówienia wszystkich kwestii.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że szczególna regulacja art. 193 zd. drugie p.p.s.a. określa zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną, ograniczając go do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyłączając wymogi dotyczące pełnego uzasadnienia.

Czy działania podatnika polegające na tworzeniu pseudokodów (algorytmów) dla modułów programu komputerowego mogą być uznane za współtwórstwo programu komputerowego w rozumieniu przepisów o VAT i prawach autorskich?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie w tym orzeczeniu, ale wskazał, że zarzut błędnej wykładni przepisów materialnych nie może być podstawą do podważenia ustaleń faktycznych sądu, a skarżący nie zakwestionował prawidłowości wykładni przepisów, lecz ocenę materiału dowodowego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skarżący w istocie nie kwestionuje prawidłowości wykładni przepisów dotyczących ochrony programów komputerowych, lecz zarzuca błędną ocenę materiału dowodowego, która jego zdaniem eliminowałaby go jako współtwórcę. Ponieważ zarzut naruszenia prawa materialnego nie może zwalczać ustaleń faktycznych, a skarżący nie sformułował zarzutu naruszenia art. 191 O.p., kwestia współtwórstwa nie została merytorycznie rozstrzygnięta na korzyść skarżącego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. W. od wyroku WSA w Szczecinie.

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna, wskazująca na naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, co wyłącza stosowanie tego przepisu w pełnym zakresie.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT art. 41 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

pozycja 181 załącznika 3

ustawa o prawach autorskich art. 16

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

ustawa o prawach autorskich art. 74 § ust. 1, 2, 3

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice kontroli sądu kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu pierwszej instancji stanowiskiem prawnym sądu kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 191

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena materiału dowodowego przez organ podatkowy.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd do wszystkich zarzutów skargi, w tym dotyczących naruszenia art. 121, 122, 123 O.p. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 2 O.p. i art. 41 ust. 2 ustawy o VAT oraz pozycji 181 załącznika 3 do ustawy o VAT, polegające na błędnym przyjęciu, że Organ podjął wszelkie niezbędne działania do ustalenia stanu faktycznego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 2 O.p. i art. 41 ust. 2 ustawy o VAT oraz pozycji 181 załącznika 3 do ustawy o VAT w związku z art. 16 i art. 74 ustawy o prawach autorskich, polegające na błędnym przyjęciu, że program został wytworzony wyłącznie przez M. D. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 2 O.p. i art. 41 ust. 2 ustawy o VAT oraz pozycji 181 załącznika 3 do ustawy o VAT w związku z art. 16 i art. 74 ustawy o prawach autorskich, poprzez błędną wykładnię, że działania Skarżącego nie mieszczą się w zakresie współtwórstwa programu komputerowego.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej • Skarga kasacyjna jest ściśle sformalizowanym środkiem zaskarżenia • Kasacja nie ma za zadanie doprowadzić do ponownej kontroli aktu administracyjnego w jego całokształcie, lecz do weryfikacji przez Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowości wyroku sądowego pierwszej instancji i to tylko w zakresie ściśle wytyczonym przez kasatora • Sąd kasacyjny skonstatował, że wbrew stanowisku WSA w Szczecinie, materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący • Sąd pierwszej instancji w oparciu o regulację art. 190 p.p.s.a. przyjął, że obecnie jedyną kwestią podlegającą ocenie jest ocena statusu twórcy programu komputerowego • Wobec braku zarzutu naruszenia art. 190 p.p.s.a. Sąd kasacyjny związany jest w tym zakresie stanowiskiem WSA w Szczecinie. • Formułując zarzut w powyższym zakresie Skarżący nie zarzucił naruszenia art. 191 O.p. • W oparciu o zarzut naruszenia prawa materialnego nie można zatem skutecznie kwestionować ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd. • Z uzasadnienia powyższego zarzutu wynika, że Skarżący w istocie nie kwestionuje prawidłowości wykładni wskazanych przepisów (...), ale zarzuca błędną ocenę zebranego materiału dowodowego

Skład orzekający

Zbigniew Łoboda

przewodniczący

Marek Olejnik

sprawozdawca

Dominik Mączyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące zakresu kontroli NSA w postępowaniu kasacyjnym, związania sądu pierwszej instancji stanowiskiem sądu kasacyjnego (art. 190 p.p.s.a.), a także zasad kwestionowania ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego uchylania wyroków i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania, a także specyfiki zarzutów podnoszonych w skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje zawiłości postępowania sądowoadministracyjnego, wielokrotne uchylanie wyroków i kluczowe znaczenie wiążącego charakteru orzeczeń NSA. Jest interesująca dla prawników procesowych.

WSA vs NSA: Jak sąd kasacyjny wiąże sąd niższej instancji i dlaczego nie można kwestionować faktów w skardze kasacyjnej?

Dane finansowe

WPS: 4050 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst