I FSK 1940/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego oraz podatnika T.P. od wyroku WSA w Lublinie, który uchylił decyzję organu w przedmiocie podatku od towarów i usług za rok 2015. Spór dotyczył stawki VAT stosowanej do sprzedaży posiłków na wynos w systemach drive-in, walk-through oraz w food courtach. Organ zarzucał WSA błędną wykładnię przepisów, w tym wyroku TSUE C-703/19, twierdząc, że kluczowa jest klasyfikacja PKWiU, a nie kryteria odróżnienia dostawy towarów od świadczenia usług. Podatnik natomiast podnosił naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, wskazując na utrwaloną praktykę interpretacyjną organów, która pozwalała na stosowanie 5% stawki VAT. NSA oddalił obie skargi kasacyjne. W odniesieniu do skargi organu, sąd wskazał na uchwałę siedmiu sędziów NSA z 24 czerwca 2024 r. (I FPS 1/24), która potwierdzała, że sprzedaż gotowych posiłków na wynos do 30 czerwca 2020 r. powinna być opodatkowana 5% stawką VAT na podstawie poz. 28 załącznika nr 10 do ustawy o VAT, a nie stawką właściwą dla usług gastronomicznych. W odniesieniu do skargi podatnika, NSA uznał zarzuty naruszenia art. 121 § 1 O.p. i art. 2a O.p. za zasadne. Sąd podkreślił, że podatnik, kierując się utrwaloną praktyką interpretacyjną organów (wydawanymi interpretacjami dla franczyzodawcy i innych franczyzobiorców), miał uzasadnione oczekiwanie co do prawidłowości stosowanej stawki 5%. W takich sytuacjach zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań powinna mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu, chroniąc podatnika działającego w dobrej wierze. Mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyroku WSA, NSA uznał, że odpowiadał on prawu, dlatego oddalił skargę kasacyjną podatnika na podstawie art. 184 P.p.s.a., zmieniając jedynie uzasadnienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa podatnika do stosowania 5% stawki VAT na posiłki na wynos w oparciu o utrwaloną praktykę interpretacyjną organów oraz interpretacja przepisów dotyczących stawki VAT na posiłki na wynos.
Dotyczy okresu do 30 czerwca 2020 r. oraz sytuacji, gdy podatnik opierał się na utrwalonej praktyce interpretacyjnej organów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sprzedaż gotowych posiłków i dań na wynos przez placówki gastronomiczne powinna być opodatkowana obniżoną stawką 5% VAT, czy stawką właściwą dla usług gastronomicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprzedaż gotowych posiłków i dań na wynos do 30 czerwca 2020 r. powinna być opodatkowana obniżoną stawką 5% VAT na podstawie poz. 28 załącznika nr 10 do ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale siedmiu sędziów NSA (I FPS 1/24), która stwierdziła, że literalne brzmienie normy PKWiU 10.85.1 ('Gotowe posiłki i dania') nie wyłącza sprzedaży na wynos, a ustawa o VAT odwołuje się do symboli PKWiU, a nie PKD. Sprzedaż na wynos stanowi dostawę gotowej żywności.
Czy podatnik, stosując się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej organów podatkowych (wydanych dla franczyzodawcy i innych franczyzobiorców), jest chroniony przed negatywnymi skutkami zmiany tej interpretacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji uzasadnionego oczekiwania podatnika, wywołanego utrwalonym działaniem organu, zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) powinna mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że podatnik, kierując się jednolitą praktyką organów w zakresie stosowania 5% stawki VAT, miał prawo oczekiwać, że jego postępowanie jest zgodne z prawem. Naruszenie tej zasady przez organ miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Czy organy podatkowe naruszyły zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) oraz zasadę rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść podatnika (art. 2a O.p.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy naruszyły te zasady, stosując odmienną interpretację dla podatnika niż ta, która była stosowana w podobnych stanach faktycznych dla innych franczyzobiorców.
Uzasadnienie
Jednolita linia interpretacyjna organów w zakresie stawki VAT dla sprzedaży posiłków na wynos została zignorowana w decyzji wobec podatnika, co naruszyło zasadę konkurencyjności i neutralności.
Przepisy (40)
Główne
u.p.t.u. art. 5a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Stosowanie 5% stawki VAT do sprzedaży gotowych posiłków i dań na wynos do 30 czerwca 2020 r.
u.p.t.u. § poz. 28 załącznika nr 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dotyczy gotowych posiłków i dań, z wyłączeniem produktów o zawartości alkoholu powyżej 1,2%, opodatkowanych stawką 5%.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. § poz. 28 załącznika nr 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 5a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 146d § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Rozporządzenie art. 3 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych
Rozporządzenie § poz. 7 załącznika
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 146d § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Rozporządzenie art. 3 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych
Rozporządzenie § poz. 7 załącznika
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dyrektywa VAT art. 98 § ust. 2
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 98 § ust. 3
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 art. 6 § ust. 1
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 z dnia 13 grudnia 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 art. 6 § ust. 2
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 z dnia 13 grudnia 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. § poz. 19 załącznika nr 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. § poz. 21 załącznika nr 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. § poz. 31 załącznika nr 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 42 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. § poz. 28 załącznika nr 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatnik miał prawo stosować 5% stawkę VAT na posiłki na wynos, opierając się na utrwalonej praktyce interpretacyjnej organów. • Sprzedaż gotowych posiłków i dań na wynos mieści się w definicji opodatkowanej obniżoną stawką VAT (PKWiU 10.85.1).
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że kluczowa jest klasyfikacja PKWiU, a nie kryteria odróżnienia dostawy towarów od świadczenia usług, kwestionując zastosowanie 5% stawki VAT. • Organ kwestionował prawidłowość wyroku WSA w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
Godne uwagi sformułowania
zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych powinna mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu • podatnikowi nie stworzono w Ordynacji podatkowej normatywnie wyrażonej ochrony prawnej, obligującej organy podatkowe do jego ochrony • zasada wynikająca z art. 121 § 1 O.p. nie nakłada na organ podatkowy obowiązku powielania błędnej interpretacji, czy wadliwego stosowania prawa • literalne brzmienie normy 'gotowe posiłki i dania' nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że w pojęciu tej normy (jej zakresie przedmiotowym) mieści się sprzedaż gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach 'na wynos'
Skład orzekający
Izabela Najda-Ossowska
sprawozdawca
Marek Kołaczek
członek
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa podatnika do stosowania 5% stawki VAT na posiłki na wynos w oparciu o utrwaloną praktykę interpretacyjną organów oraz interpretacja przepisów dotyczących stawki VAT na posiłki na wynos."
Ograniczenia: Dotyczy okresu do 30 czerwca 2020 r. oraz sytuacji, gdy podatnik opierał się na utrwalonej praktyce interpretacyjnej organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia stawek VAT na jedzenie na wynos i pokazuje, jak ważna jest ochrona podatnika opierającego się na praktyce organów podatkowych.
“Czy Twoje jedzenie na wynos było opodatkowane prawidłowo? NSA chroni podatników opierających się na praktyce urzędów!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.