I FSK 1940/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargi kasacyjne organu i podatnika w sprawie stawki VAT na posiłki na wynos, potwierdzając prawo podatnika do stosowania 5% stawki w oparciu o utrwaloną praktykę interpretacyjną organów.
Sprawa dotyczyła prawidłowej stawki podatku VAT na sprzedaż posiłków na wynos w latach 2015. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając rację podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne obu stron. Sąd uznał, że podatnik miał prawo stosować 5% stawkę VAT, opierając się na utrwalonej praktyce interpretacyjnej organów, co chroniło go przed negatywnymi skutkami zmiany interpretacji. NSA potwierdził również, że sprzedaż posiłków na wynos mieściła się w definicji gotowych posiłków i dań opodatkowanych obniżoną stawką.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego oraz podatnika T.P. od wyroku WSA w Lublinie, który uchylił decyzję organu w przedmiocie podatku od towarów i usług za rok 2015. Spór dotyczył stawki VAT stosowanej do sprzedaży posiłków na wynos w systemach drive-in, walk-through oraz w food courtach. Organ zarzucał WSA błędną wykładnię przepisów, w tym wyroku TSUE C-703/19, twierdząc, że kluczowa jest klasyfikacja PKWiU, a nie kryteria odróżnienia dostawy towarów od świadczenia usług. Podatnik natomiast podnosił naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, wskazując na utrwaloną praktykę interpretacyjną organów, która pozwalała na stosowanie 5% stawki VAT. NSA oddalił obie skargi kasacyjne. W odniesieniu do skargi organu, sąd wskazał na uchwałę siedmiu sędziów NSA z 24 czerwca 2024 r. (I FPS 1/24), która potwierdzała, że sprzedaż gotowych posiłków na wynos do 30 czerwca 2020 r. powinna być opodatkowana 5% stawką VAT na podstawie poz. 28 załącznika nr 10 do ustawy o VAT, a nie stawką właściwą dla usług gastronomicznych. W odniesieniu do skargi podatnika, NSA uznał zarzuty naruszenia art. 121 § 1 O.p. i art. 2a O.p. za zasadne. Sąd podkreślił, że podatnik, kierując się utrwaloną praktyką interpretacyjną organów (wydawanymi interpretacjami dla franczyzodawcy i innych franczyzobiorców), miał uzasadnione oczekiwanie co do prawidłowości stosowanej stawki 5%. W takich sytuacjach zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań powinna mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu, chroniąc podatnika działającego w dobrej wierze. Mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyroku WSA, NSA uznał, że odpowiadał on prawu, dlatego oddalił skargę kasacyjną podatnika na podstawie art. 184 P.p.s.a., zmieniając jedynie uzasadnienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sprzedaż gotowych posiłków i dań na wynos do 30 czerwca 2020 r. powinna być opodatkowana obniżoną stawką 5% VAT na podstawie poz. 28 załącznika nr 10 do ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale siedmiu sędziów NSA (I FPS 1/24), która stwierdziła, że literalne brzmienie normy PKWiU 10.85.1 ('Gotowe posiłki i dania') nie wyłącza sprzedaży na wynos, a ustawa o VAT odwołuje się do symboli PKWiU, a nie PKD. Sprzedaż na wynos stanowi dostawę gotowej żywności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (40)
Główne
u.p.t.u. art. 5a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Stosowanie 5% stawki VAT do sprzedaży gotowych posiłków i dań na wynos do 30 czerwca 2020 r.
u.p.t.u. § poz. 28 załącznika nr 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dotyczy gotowych posiłków i dań, z wyłączeniem produktów o zawartości alkoholu powyżej 1,2%, opodatkowanych stawką 5%.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. § poz. 28 załącznika nr 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 5a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 146d § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Rozporządzenie art. 3 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych
Rozporządzenie § poz. 7 załącznika
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 146d § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Rozporządzenie art. 3 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych
Rozporządzenie § poz. 7 załącznika
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dyrektywa VAT art. 98 § ust. 2
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 98 § ust. 3
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 art. 6 § ust. 1
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 z dnia 13 grudnia 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 art. 6 § ust. 2
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 z dnia 13 grudnia 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. § poz. 19 załącznika nr 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. § poz. 21 załącznika nr 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. § poz. 31 załącznika nr 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 42 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. § poz. 28 załącznika nr 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatnik miał prawo stosować 5% stawkę VAT na posiłki na wynos, opierając się na utrwalonej praktyce interpretacyjnej organów. Sprzedaż gotowych posiłków i dań na wynos mieści się w definicji opodatkowanej obniżoną stawką VAT (PKWiU 10.85.1).
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że kluczowa jest klasyfikacja PKWiU, a nie kryteria odróżnienia dostawy towarów od świadczenia usług, kwestionując zastosowanie 5% stawki VAT. Organ kwestionował prawidłowość wyroku WSA w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
Godne uwagi sformułowania
zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych powinna mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu podatnikowi nie stworzono w Ordynacji podatkowej normatywnie wyrażonej ochrony prawnej, obligującej organy podatkowe do jego ochrony zasada wynikająca z art. 121 § 1 O.p. nie nakłada na organ podatkowy obowiązku powielania błędnej interpretacji, czy wadliwego stosowania prawa literalne brzmienie normy 'gotowe posiłki i dania' nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że w pojęciu tej normy (jej zakresie przedmiotowym) mieści się sprzedaż gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach 'na wynos'
Skład orzekający
Izabela Najda-Ossowska
sprawozdawca
Marek Kołaczek
członek
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa podatnika do stosowania 5% stawki VAT na posiłki na wynos w oparciu o utrwaloną praktykę interpretacyjną organów oraz interpretacja przepisów dotyczących stawki VAT na posiłki na wynos."
Ograniczenia: Dotyczy okresu do 30 czerwca 2020 r. oraz sytuacji, gdy podatnik opierał się na utrwalonej praktyce interpretacyjnej organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia stawek VAT na jedzenie na wynos i pokazuje, jak ważna jest ochrona podatnika opierającego się na praktyce organów podatkowych.
“Czy Twoje jedzenie na wynos było opodatkowane prawidłowo? NSA chroni podatników opierających się na praktyce urzędów!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1940/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-02-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Izabela Najda-Ossowska /sprawozdawca/ Marek Kołaczek Roman Wiatrowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Lu 296/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-06-18 Skarżony organ Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego Treść wyniku Oddalono skargi kasacyjne Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 7 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 41 ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska (sprawozdawca), Protokolant Asystent Sędziego Paweł Bobrowicz, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skarg kasacyjnych Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej oraz T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 296/19 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 15 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2015 r. oddala skargi kasacyjne Uzasadnienie 1. Zaskarżonym wyrokiem z 18 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 296/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA/Sąd pierwszej instancji) po rozpoznaniu skargi T.P. (dalej: Skarżący/Strona) na decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej: Organ) z 15 marca 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. 2. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyły obie strony: Organ oraz Skarżący. 3. Organ w skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. przez jej oddalenie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił, w oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: P.p.s.a.) naruszenie: I. Przepisów postępowania: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 poz. 201 z późn. zm. dalej: O.p.) przez uznanie, iż w sprawie, w świetle wyroku TSUE z 22 kwietnia 2021 r. C-703/19 oraz regulacji prawa krajowego, istotne znaczenie ma zakwalifikowanie czynności Strony bądź do dostawy gotowych posiłków i dań oraz napojów, bądź do usług związanych z wyżywieniem z uwzględnieniem wskazanych przez TSUE kryteriów odróżnienia podlegających opodatkowaniu czynności, podczas gdy treść wskazanego wyroku nie zawiera podstaw do takiej oceny, a zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego kwestia ta nie ma zasadniczego znaczenia, co Organ zawarł w uzasadnieniu uchylonej przez Sąd decyzji wskazując, że bez względu na uznanie, czy czynności wykonywane przez Skarżącego są dostawą towaru czy świadczeniem usług, z woli polskiego ustawodawcy, która prawidłowo implementuje prawo unijne, są sklasyfikowane w grupowaniu PKWiU 56 - Usługi związane z wyżywieniem i winne być opodatkowane 8 % stawką podatku, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p przez dokonanie błędnej kontroli działania Organu przejawiającej się w wybiórczej i lakonicznej ocenie prawnej, w której nie poddano analizie i ocenie stanowiska TSUE w wyroku z 22 kwietnia 2021 r. C-703/19 (tezy wyroku: 40,41,42,64) potwierdzającego prawidłowość implementacji przez ustawodawcę polskiego do prawa krajowego przepisów dyrektywy VAT dotyczących stawek obniżonych w odniesieniu do sprzedaży posiłków i dań dokonywanej przez Skarżącego i mającego bezpośrednie odniesienie do działań Organu w przedmiotowej sprawie oraz pominięto przepisy prawa krajowego - art. 5a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. poz. 1054 z późn. zm. dalej: u.p.t.u.), art. 41 ust 1 u.p.t.u. związku z art. 146d ust. 1 tej ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1719, dalej: Rozporządzenie), w związku z poz. 7 załącznika do Rozporządzenia, podczas gdy decyzja Organu została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu podatkowym, zawiera rozstrzygnięcie oparte na prawidłowo ocenionym materiale dowodowym, jest zgodna z wyżej wymienionymi przepisami prawa krajowego i znajduje oparcie w pominiętych przez Sąd opiniach TSUE wyrażonych w wyroku C- 703/19 i w związku z tym prawidłowa kontrola legalności tego rozstrzygnięcia powinna doprowadzić Sąd do oddalenia skargi jako niezasadnej. II. Prawa materialnego: 1) art. 5a, art. 41 ust 1 w związku z art. 146d ust. 1 tej u.p.t.u. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w zw. z poz.7 załącznika do Rozporządzenia, art. 42 ust. 2a u.p.t.u. w zw. z poz. 28 załącznika nr 10 przez błędną wykładnię, sprzeczną z istotą i literalnym brzmieniem wyżej wymienionych regulacji prawnych przy jednoczesnym pominięciu art. 98 ust. 2 oraz art. 98 ust. 3 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.3.2011 dalej: Dyrektywa VAT) przejawiające się uznaniem, że do stosowania obniżonej stawki podatkowej w prawidłowej wysokości ma znaczenie wykładnia pojęcia "usługi restauracyjne i cateringowe" w rozumieniu pkt 12a załącznika III do Dyrektywy VAT a nie klasyfikacja towaru do określonej pozycji PKWiU, podczas gdy wskazane przepisy prawa krajowego stanowią zgodną z prawem unijnym - art. 98 ust. 2 oraz art. 98 ust. 3 Dyrektywy VAT - implementację stosowania stawek obniżonych, odwołującą się do symboli PKWiU i w związku z tym niezależnie czy mamy do czynienia z kwalifikowaniem sprzedaży dań i posiłków jako usługi restauracyjnej i cateringowej w rozumieniu pkt 12a załącznika III do Dyrektywy VAT czy też środków spożywczych w rozumieniu pkt 1 załącznika III do tej dyrektywy o wysokości stawki obniżonej decyduje kod PKWiU, 2) art. 5a oraz art. 41 ust 1 u.p.t.u. związku z art. 146d ust. 1 tej ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w związku z poz. 7 załącznika do Rozporządzenia, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na ich niezastosowaniu, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie tych norm prawnych. 4. Z kolei Skarżący w swojej skardze kasacyjnej wniósł na podstawie art. 188 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Lublinie. Zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. oraz art. 2a i art. 121 § 1 O.p. oraz art. 2 Konstytucji RP polegające na przyjęciu, że organy podatkowe nie uchybiły zasadzie pogłębiania zaufania do organów podatkowych, jak również nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść podatnika, podczas gdy stosując się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej władz skarbowych – Skarżący miał prawo oczekiwać, że zastosowana przez niego stawka VAT jest prawidłowa, co biorąc pod uwagę przeciwne stanowisko prezentowane przez Organ co do stawki VAT właściwej dla sprzedaży realizowanej przez Skarżącego w 2014 r. powinno skutkować uchyleniem decyzji obu instancji i umorzeniem postępowania podatkowego w sprawie. 5. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. 6. W piśmie procesowym z 6 lutego 2025 r. Skarżący uzupełnił uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględniając z urzędu jedynie przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Zaskarżony wyrok nie został wydany w warunkach nieważności, stąd do rozstrzygnięcia pozostały zarzuty kasacyjne zaprezentowane przez obie strony. Ich ocena skutkowała oddaleniem skarg kasacyjnych. 8. Zgodnie z art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Stosując powyższy przepis wobec obu skarg kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna Organu nie ma usprawiedliwionych podstaw, natomiast zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej Skarżącego są zasadne, jednak mimo to podlega ona oddaleniu, bowiem zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. 9. W niniejszej sprawie, Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną decyzję ocenił, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego przez dokonanie błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5a, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 oraz art. 41 ust. 2a u.p.t.u. w zw. z poz. 19, 21, 28 i 31 załącznika nr 10 do ww. ustawy, polegającego na przyjęciu, że Skarżący błędnie zastosował 5% stawkę podatku VAT w stosunku do sprzedaży posiłków i dań prowadzonej w systemie drive in/walk through oraz w odniesieniu do posiłków nabywanych na wynos wewnątrz galerii handlowych w wyznaczonych strefach (tzw. food court) oraz wewnątrz punktów sprzedaży podatnika na wynos. Na poparcie swojego stanowiska Sąd pierwszej instancji powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 kwietnia 2021 r. w sprawie C-703/19. Wskazane uchybienia korespondowały z zarzutami skargi wniesionej przez Skarżącego. Jednocześnie WSA nie podzielił zarzutów Strony naruszenia przez Organ art. 121 § 1 O.p oraz z art. 2a O.p., które stały się z kolei zasadniczym zarzutem w skardze kasacyjnej Skarżącego. 10. Odnosząc się do powyższych zarzutów, wskazać należy, że niesporna jest okoliczność, iż Skarżący nie wnioskował o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w swojej indywidualnej sprawie. Ustalając stawki podatku kierował się jedynie interpretacjami wydanymi dla franczyzodawcy ([...].) oraz innych franczyzobiorców, w których Organ konsekwentnie uznawał za właściwe stosowanie dla tego rodzaju działalności, jak będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, stawki podatku w wysokości 5%. 11. Oceniając, jaki wpływ na zobowiązania podatkowe Strony mają interpretacje indywidualne wydane w odniesieniu do franczyzodawcy oraz innych franczyzobiorców, nie sposób nie zauważyć, że w sytuacji gdy podatnik będzie się stosował do znanej mu utrwalonej praktyki rozstrzygania przez organ podatkowy spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, podatnikowi takiemu nie stworzono w Ordynacji podatkowej normatywnie wyrażonej ochrony prawnej, obligującej organy podatkowe do jego ochrony. Jedyną normą, z jakiej organ może skorzystać w takiej sytuacji, jest art. 121 § 1 O.p., lecz przepis ten - stanowiąc, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych - nie określa, jak powinien postąpić organ w sytuacji, gdy sam stwierdzi, że norma ta została naruszona poprzez nieuwzględnienie zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań. W takiej sytuacji organ podatkowy w konfrontacji zasady legalizmu, obligującej go do zastosowania określonej normy prawa podatkowego, z zasadą ochrony uzasadnionych oczekiwań, nieobwarowanej - jak w przypadku instytucji interpretacji (art. 14k i art. 14m § 1 O.p.) - obowiązkiem i określeniem sposobu jej realizacji, na ogół staje na gruncie zasady legalizmu. 12. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie powtarzano, że zasada wynikająca z art. 121 § 1 O.p. nie nakłada na organ podatkowy obowiązku powielania błędnej interpretacji, czy wadliwego stosowania prawa, nawet w odniesieniu do tego samego podatnika (por. wyrok NSA z 24 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 1783/13, wszystkie powołane wyroki są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Poglądy takie wyrażane były także w piśmiennictwie (por. A. Hanusz, Kontrola sądowoadministracyjna stosowania zasady zaufania do organów podatkowych, Państwo i Prawo 2013 r. nr 8, s. 20-35). Jednocześnie wielokrotnie zwracano uwagę, że zasada wynikająca z art. 121 § 1 O.p. nie może być wyłącznie postulatem, a obowiązkiem sądów jest wyważanie tej zasady i zasady praworządności, wynikającej z art. 120 O.p. Sądy administracyjne podkreślały, że uchybienia organu prowadzącego postępowanie nie mogą wywoływać ujemnych następstw dla podatnika, jeżeli działał on w dobrej wierze i zaufaniu do otrzymanej decyzji bądź interpretacji (por. wyrok NSA z 24 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 692/14) lub do utrwalonej i znanej praktyki organów podatkowych (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 494/17). 13. W orzecznictwie sądowym utrwala się zatem pogląd, że w przypadkach, gdy po stronie podatnika istnieje uzasadnione oczekiwanie, wywołane utrwalonym działaniem organu podatkowego, dającym podstawy podatnikowi, iż jego zachowanie odpowiada prawu, zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych powinna mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu (por. zwłaszcza wyrok NSA z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 494/17). W tym ostatnim orzeczeniu NSA zwrócił także uwagę na wynikającą z art. 14k i art. 14m § 1 O.p. zasadę nieszkodzenia podatnikowi, który zastosował się do wydanej mu interpretacji w okresie jej obowiązywania, co w niniejszej sprawie nabiera szczególnego znaczenia wobec faktu nieuzyskania przez Skarżącego interpretacji wydanych na jego wniosek. 14. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oceniając zarzuty skargi kasacyjnej Strony na gruncie niespornego stanu faktycznego sprawy, za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 2a i art. 121 § 1 O.p. albowiem stosowanie przez organy podatkowe praktyki interpretacyjnej w stosunku do okresów rozliczeniowych przed 24 czerwca 2016 r. doprowadziło do naruszenia zasady konkurencyjności i neutralności. Bezspornym było, że w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego wydanej na rzecz franczyzodawcy Skarżącego oraz innych franczyzobiorców, przyjmowano jednolite stanowisko o możliwości zastosowania stawki 5% podatku VAT. Ta praktyka organów podatkowych była jednoznaczna, wskazywała na treść stosowanego prawa oraz wyznaczała kierunek jego interpretacji w analogicznych stanach faktycznych; była praktyką, którą można uznać za ugruntowaną. Skoro bowiem w tych samych stanach faktycznych wydawane były dla kolejnych podatników, w tej samej branży, dokonujących tego samego rodzaju dostaw, tożsame co do treści interpretacje indywidualne, to nielogicznym byłoby, aby Skarżący stosował stawkę odmienną od tej wskazywanej przez Ministra Finansów w wydawanych interpretacjach, szczególnie, że działalność Skarżącego w związku z umową franczyzową, była dokładnie (a nie podobnie) taką samą działalnością jak franczyzobiorców, którzy otrzymali indywidualne interpretacje. 15. Naruszenie art. 121 § 1 O.p. jak i art. 2a O.p. objawiało się zatem w nieuwzględnieniu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji jednolitej linii interpretacyjnej i wypracowanej tym samym praktyki postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, weryfikacja stawki stosowanej przez Skarżącego naruszałaby zasadę konkurencyjności, stawiając go w gorszej pozycji niż innych franczyzobiorców, którzy uzyskali na swoją rzecz indywidualną interpretację, tylko dlatego, że dostosował się do powszechnej i jednolitej praktyki w tym zakresie wobec wątpliwości interpretacyjnych. 16. Mając powyższe na uwadze, ponieważ wyrok sądu uchylający zaskarżoną decyzję – pomimo częściowo błędnego uzasadnienia – odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. zmieniając jedynie uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Zmiana w zakresie oceny naruszenia zaskarżoną decyzją art. 121 § 1 O.p. i art. 2a O.p. wpływa również na generalny wniosek, co do braku podstaw możliwości weryfikacji rozliczenia Skarżącego za wskazany okres w dalszym postępowaniu. 17. Oceniając zarzuty skargi kasacyjnej Organu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że na wątpliwości interpretacyjne w tym zakresie w pełni odpowiada uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2024 r. sygn. akt I FPS 1/24, której teza stanowi, że "w stanie faktycznym i prawnym od 24 czerwca 2016 r. do 30 czerwca 2020 r. czynność dostawy posiłków i dań realizowana przez podatnika w systemach takich jak np. "drive in", "walk through", "in-store" oraz "food court" (w tej części, w której sprzedaż była realizowana "na wynos") winna być opodatkowana obniżoną stawką 5% na podstawie art. 41 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.) w związku z poz. 28 załącznika nr 10 do tej ustawy." Jakkolwiek uchwała odwołuje się do późniejszych okresów rozliczeniowych, to zapadła na tle tożsamego, co w niniejszej sprawie, stanu prawnego, a stan faktyczny różnicowała tylko okoliczność wydania przez Ministra Finansów interpretacji ogólnej 24 czerwca 2016 roku. 18. W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie można akceptować wykładni, jaką, na tle przedmiotowego zagadnienia, prezentują od 24 czerwca 2016 r. organy podatkowe, które dla określenia stawki VAT właściwej dla dostawy posiłków i dań przez placówki gastronomiczne "na wynos" uznają, że z uwagi na zapisy PKD dotyczące kodu 10.85.1 nie są one opodatkowane zgodnie ze stawką podatku określoną dla poz. 28 ex 10.85.1. PKWiU: "Gotowe posiłki i dania, z wyłączeniem produktów o zawartości alkoholu powyżej 1,2%" załącznika nr 10 do u.p.t.u. Wykładnia ta, pomijając jednoznaczną pod względem brzmienia treść tego przepisu, interpretuje go w sposób niezgodny ze standardami konstytucyjnymi na niekorzyść podatników przez zastosowanie kryteriów pozaustawowych (odwołanie do PKD), do tego z opcją wyboru unormowania niekorzystnego dla podatnika. Zdaniem NSA, za stanowiskiem, że norma podatkowa pozycji 28 "ex 10.85.1. Gotowe posiłki i dania, z wyłączeniem produktów o zawartości alkoholu powyżej 1,2%" załącznika nr 10 do u.p.t.u. (stawka 5%) obejmowała do 30 czerwca 2020 r. sprzedaż gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach "na wynos" przemawiają następujące argumenty: - literalne brzmienie normy "gotowe posiłki i dania" nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że w pojęciu tej normy (jej zakresie przedmiotowym) mieści się sprzedaż gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach "na wynos"; - nazwa grupowania PKWiU 10.85.1. "Gotowe posiłki i dania", do której odwołuje się powyższa norma nie wskazuje, aby sprzedaż gotowych posiłków i dań "na wynos" była z niego wyłączona; - sprzedaż gotowych posiłków i dań "na wynos", zgodnie z wyrokiem TSUE C-703/19 oraz art. 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 282/2011 stanowi dostawę gotowej żywności, jeżeli przygotowanie ciepłego produktu gotowego ogranicza się w istocie do czynności pobieżnych i znormalizowanych; wynika to również z art. 5a u.p.t.u., skoro PKWiU "Gotowe posiłki i dania" (10.85.1) zalicza do towarów, a nie świadczenia usług; - ustawa o podatku od towarów i usług nie odwołuje się w żadnym przepisie do PKD; w art. 5a u.p.t.u. wskazuje się, że identyfikowanie towarów i usług dokonuje się za pomocą klasyfikacji "jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne"; - w załącznikach do ustawy oraz przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie powołuje się jedynie symbole statystyczne PKWiU. 19. Uwzględniając wynikające z art. 84 i art. 217 Konstytucji gwarancje w prawie podatkowym dostatecznej określoności regulacji prawnych (nakaz precyzyjnego ustalenia w ustawie podatkowej wszystkich istotnych elementów stosunku daninowego, w tym w zakresie określenia przedmiotu i stawki podatku), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dostawa gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach "na wynos" do 30 czerwca 2020 r. objęta była stawką podatku 5% na podstawie art. 41 ust. 2a u.p.t.u. w związku z pozycją 28 "ex 10.85.1. Gotowe posiłki i dania, z wyłączeniem produktów o zawartości alkoholu powyżej 1,2%" załącznika nr 10 do u.p.t.u. NSA uznał, że nie można tym samym zgodzić się ze stanowiskiem, że dostawy gotowych posiłków (dań) w systemach sprzedaży "na wynos" oferowane przez różnego rodzaju placówki gastronomiczne, do 30 czerwca 2020 r. kiedy zmienione zostały przepisy, powinny być opodatkowane na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 w związku z poz. 7 załącznika do Rozporządzenia, jako "Usługi związane z wyżywieniem (PKWiU ex 56)". 20. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wraz z uzasadnieniem przedstawione w powołanej uchwale, które podważa stanowisko Organu zajęte w zaskarżonej decyzji. W konsekwencji za pozbawione podstaw należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej Organu wskazujące na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji w pkt I i II petitum skargi kasacyjnej prawa procesowego jak i materialnego. W efekcie skarga kasacyjna podlegała oddaleniu jako niezasadna na podstawie art. 184 P.p.s.a. 21. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację dotyczącą obu skarg kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny – aczkolwiek z innych powodów - oddalił obie skargi kasacyjne, stosując art. 184 P.p.s.a. W wyroku nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach postępowania z uwagi na brak przesłanek do orzeczenia w tym zakresie. I. Najda-Ossowska R. Wiatrowski M. Kołaczek Sędzia NSA (spr.) Sędzia NSA Sędzia NSA
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI