Orzeczenie · 2025-03-21

I FSK 1931/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-21
NSApodatkoweWysokansa
rygor natychmiastowej wykonalnościprzedawnienie zobowiązania podatkowegoskarga kasacyjnapostępowanie podatkoweOrdynacja podatkowaVATzawieszenie biegu terminu przedawnieniainstrumentalne wszczęcie postępowania

Spółka A. sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w VAT. Głównym zarzutem spółki było przedawnienie zobowiązania podatkowego, które miało nastąpić z uwagi na instrumentalne wszczęcie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo skarbowe, jedynie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Spółka podnosiła również naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania oraz naruszenie zasady in dubio pro tributario. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej (dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia) nie mieści się w granicach sprawy o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Postępowanie w przedmiocie nadania rygoru jest odrębne i służy jedynie zapewnieniu wykonalności decyzji, a nie merytorycznemu rozstrzyganiu kwestii przedawnienia. Sąd podkreślił, że zbliżający się termin przedawnienia (krótszy niż 3 miesiące) stanowił jedną z przesłanek nadania rygoru, a brak dobrowolnego wykonania zobowiązania przez spółkę do dnia wydania postanowienia, w połączeniu z faktem, że okres do przedawnienia był krótki, uzasadniał nadanie rygoru. Sąd odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów NSA (II FPS 2/24), która potwierdza odrębność postępowania w przedmiocie nadania rygoru od postępowania wymiarowego. W konsekwencji, zarzuty dotyczące przedawnienia i instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego zostały uznane za niezasadne w kontekście niniejszej sprawy. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwość uzasadnienia) oraz art. 2a O.p. (zasada in dubio pro tributario).

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej w sytuacji zbliżającego się terminu przedawnienia, a także rozgraniczenie kognicji sądu w sprawach o nadanie rygoru od spraw merytorycznych dotyczących przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadania rygoru w kontekście Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Interpretacja przepisów może być specyficzna dla danego stanu faktycznego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ocena przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego mieści się w granicach kontroli legalności postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej nie mieści się w granicach sprawy o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej.

Uzasadnienie

Postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest odrębne od postępowania wymiarowego i służy jedynie zapewnieniu wykonalności decyzji, a nie merytorycznemu rozstrzyganiu kwestii przedawnienia. Ocena zasadności nadania rygoru dotyczy przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej, a nie kwestii merytorycznych decyzji, w tym przedawnienia.

Czy zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (krótszy niż 3 miesiące) w połączeniu z brakiem dobrowolnego wykonania zobowiązania przez podatnika uzasadnia nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi to podstawę do nadania rygoru, jeśli organ uprawdopodobni, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.

Uzasadnienie

Przepis art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że rygor może być nadany, gdy okres do upływu terminu przedawnienia jest krótszy niż 3 miesiące, pod warunkiem uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). W sytuacji, gdy do przedawnienia pozostał krótki okres, a podatnik nie wykonał dobrowolnie zobowiązania, organ ma podstawę do nadania rygoru, gdyż odwołanie nie powinno być instrumentem prowadzącym do przedawnienia zobowiązania.

Czy instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może być podstawą do uchylenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwestia ta jest przedmiotem postępowania głównego, a nie postępowania o nadanie rygoru.

Uzasadnienie

Zarzuty dotyczące instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia są zarzutami merytorycznymi dotyczącymi decyzji wymiarowej, a nie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Ocena tych zarzutów należy do postępowania głównego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. sp. z o.o. od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (31)

Główne

O.p. art. 239b § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239b § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1 pkt 2 lit. i

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 208 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 219

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 7 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239b § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 139 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

TUE art. 4 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie mieści się w granicach sprawy o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. • Zbliżający się termin przedawnienia (krótszy niż 3 miesiące) w połączeniu z brakiem dobrowolnego wykonania zobowiązania uzasadnia nadanie rygoru. • Postępowanie w przedmiocie nadania rygoru jest odrębne od postępowania wymiarowego.

Odrzucone argumenty

Przedawnienie zobowiązania podatkowego z uwagi na instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego. • Naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania. • Naruszenie zasady in dubio pro tributario.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej • ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. nie mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tego postanowienia • instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego celem zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest zarezerwowane dla postępowania głównego • nie można dopuścić do tego, aby odwołanie, czyli element powodujący niewykonalność decyzji nieostatecznej, stało się jednocześnie instrumentem prowadzącym do przedawnienia się zobowiązania podatkowego

Skład orzekający

Ryszard Pęk

przewodniczący

Marek Olejnik

sprawozdawca

Sylwester Golec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej w sytuacji zbliżającego się terminu przedawnienia, a także rozgraniczenie kognicji sądu w sprawach o nadanie rygoru od spraw merytorycznych dotyczących przedawnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadania rygoru w kontekście Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Interpretacja przepisów może być specyficzna dla danego stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia podatkowego – relacji między nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności a przedawnieniem zobowiązania. Wyjaśnia, że są to odrębne postępowania, co jest istotne dla praktyków.

Rygor natychmiastowej wykonalności a przedawnienie: NSA wyjaśnia, kiedy organ może działać szybko.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst