Orzeczenie · 2025-05-27

I FSK 1922/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-27
NSApodatkoweWysokansa
blokada rachunkówOrdynacja podatkowaVATzabezpieczenie zobowiązaniapodatek od towarów i usługwyłudzenia skarboweprawo podatkowepostępowanie podatkoweNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki I. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie o przedłużeniu blokady rachunków bankowych. Blokada została zastosowana na podstawie podejrzenia wykorzystywania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, w związku z czym organ celno-skarbowy zablokował rachunki spółki na 72 godziny, a następnie przedłużył blokadę do 3 miesięcy. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej (O.p.) oraz niezastosowanie art. 99 ust. 12 ustawy o VAT. Argumentowała, że zobowiązanie podatkowe powinno być traktowane jako kwota wynikająca z deklaracji, dopóki organ nie określi go w innej wysokości decyzją wymiarową. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepis art. 119zw § 1 O.p. pozwala na przedłużenie blokady rachunku, jeżeli istnieje uzasadniona obawa niewykonania istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego, nawet jeśli nie zostało ono jeszcze ostatecznie określone decyzją. Sąd podkreślił, że zobowiązania powstające z mocy prawa istnieją niezależnie od decyzji wymiarowej, a organ może ocenić prawdopodobną wysokość takiego zobowiązania na podstawie posiadanych informacji, aby zabezpieczyć jego przyszłą zapłatę. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasady neutralności VAT i prawa do obrony, wskazując na istniejące mechanizmy proceduralne zapewniające podatnikowi możliwość obrony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie możliwości stosowania blokady rachunków bankowych jako środka zabezpieczającego zobowiązania podatkowe, nawet przed wydaniem decyzji wymiarowej, w kontekście podejrzenia oszustw podatkowych i zaniżania zobowiązań VAT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia blokady rachunku na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, związanej z podejrzeniem wyłudzeń skarbowych. Interpretacja przepisów może być specyficzna dla danego kontekstu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy może przedłużyć blokadę rachunku bankowego podmiotu kwalifikowanego na podstawie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, które nie zostało jeszcze ostatecznie określone decyzją wymiarową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy może przedłużyć blokadę rachunku bankowego, jeżeli istnieje uzasadniona obawa niewykonania istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego, nawet jeśli nie zostało ono jeszcze ostatecznie określone decyzją wymiarową.

Uzasadnienie

Zobowiązania powstające z mocy prawa istnieją niezależnie od decyzji wymiarowej. Organ może ocenić prawdopodobną wysokość takiego zobowiązania na podstawie posiadanych informacji, aby zabezpieczyć jego przyszłą zapłatę, a przepis art. 119zw § 1 O.p. na to zezwala.

Czy art. 99 ust. 12 ustawy o VAT, dotyczący samoobliczenia zobowiązania podatkowego w VAT, stanowi bezwzględną przeszkodę do stosowania środków zabezpieczających, takich jak blokada rachunku, przed wydaniem decyzji wymiarowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 99 ust. 12 ustawy o VAT nie stanowi bezwzględnej przeszkody do stosowania środków prawnych służących wymiarowi i realizacji zobowiązań podatkowych, które odwołują się do przybliżonej uprawdopodobnionej wysokości zobowiązania podatkowego, gdy istnieją uzasadnione podstawy do twierdzenia, że podatnik nie wywiązał się prawidłowo z obowiązku samoobliczenia.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej (np. art. 33 § 2 i 4 O.p.) przewidują możliwość zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość, co potwierdza, że samoobliczenie nie wyklucza stosowania takich środków.

Czy przedłużenie blokady rachunku bankowego w związku z podejrzeniem oszustwa podatkowego narusza zasadę neutralności podatku VAT i prawo do obrony podatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie środka zabezpieczającego w postaci blokady rachunku nie stanowi pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego ani naruszenia zasady neutralności VAT. Prawo do obrony jest zapewnione przez odpowiednie procedury zażaleniowe i sądowe.

Uzasadnienie

Blokada rachunku jest środkiem zabezpieczającym zapłatę zobowiązania, a nie odmową prawa do odliczenia. Odmowa prawa do odliczenia może nastąpić w postępowaniu podatkowym. Procedury przewidziane w O.p. (zażalenie, skarga do WSA) zapewniają podatnikowi możliwość obrony w szybkim terminie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie o przedłużeniu blokady rachunków bankowych.

Przepisy (26)

Główne

O.p. art. 119zw § 1

Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT art. 99 § 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 21 § 1 pkt 1 i pkt 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 88 § 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 119zn § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 119zv § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33 § 2 i 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 119zzb § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 119zzb § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 119zzb § 5 pkt 1 i 2

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 1-6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość przedłużenia blokady rachunku bankowego na podstawie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, nawet przed wydaniem decyzji wymiarowej. • Zobowiązania powstające z mocy prawa istnieją niezależnie od decyzji wymiarowej i mogą być przedmiotem oceny organu w celu zabezpieczenia. • Art. 99 ust. 12 ustawy o VAT nie wyklucza stosowania środków zabezpieczających przed wydaniem decyzji wymiarowej. • Blokada rachunku jako środek zabezpieczający nie narusza zasady neutralności VAT ani prawa do obrony, a procedury przewidziane w O.p. zapewniają skuteczną obronę.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie podatkowe powinno być traktowane jako kwota zadeklarowana, dopóki nie zostanie określone w decyzji wymiarowej, co uniemożliwia przedłużenie blokady rachunku. • Przedłużenie blokady rachunku narusza zasadę neutralności VAT i prawo do obrony podatnika. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nienależyte uzasadnienie wyroku WSA.

Godne uwagi sformułowania

uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego • zobowiązanie powstaje na mocy ustawy i jeżeli zostanie prawidłowo obliczone, zadeklarowane i zapłacone przez podatnika, organ nie jest zobowiązany do podejmowania jakichkolwiek działań • organ może określić dla celów zastosowania środka przewidzianego w tym przepisie, wysokości przewidywanego rzeczywistego zobowiązania podatkowego z uwzględnieniem okoliczności występujących w danej sprawie • środek ustanowiony w art. 119zw § 1 O.p. jest instrumentem służącym zabezpieczeniu prawidłowego poboru podatku VAT i zapobieganiu oraz zwalczaniu oszustw podatkowych

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący

Sylwester Golec

sprawozdawca

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości stosowania blokady rachunków bankowych jako środka zabezpieczającego zobowiązania podatkowe, nawet przed wydaniem decyzji wymiarowej, w kontekście podejrzenia oszustw podatkowych i zaniżania zobowiązań VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia blokady rachunku na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, związanej z podejrzeniem wyłudzeń skarbowych. Interpretacja przepisów może być specyficzna dla danego kontekstu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego narzędzia organów podatkowych – blokady rachunków bankowych – i wyjaśnia, kiedy może być ono stosowane, nawet przed ostatecznym określeniem zobowiązania podatkowego. Jest to istotne dla przedsiębiorców i ich doradców.

Blokada rachunku bankowego bez decyzji? NSA wyjaśnia, kiedy fiskus może zamrozić Twoje pieniądze.

Dane finansowe

WPS: 597 067 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst