Orzeczenie · 2024-09-13

I FSK 192/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-09-13
NSApodatkoweŚredniansa
VAToszacowanie obrotudziałalność rolniczachów trzody chlewnejksięgi podatkowekontrola podatkowaskarżącyorgan podatkowyNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. D. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Organy podatkowe dokonały oszacowania obrotu podatnika przy zastosowaniu metody kosztowej, uznając, że podatnik zaniżył wykazany obrót ze sprzedaży trzody chlewnej oraz nieprawidłowo rozliczył podatek VAT z niezapłaconych faktur. Podatnik kwestionował prawidłowość ustaleń organów, powołując się na dokumentację z kontroli różnych instytucji, która miała potwierdzać prawidłowość prowadzonych ksiąg. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedstawione przez podatnika dowody nie podważały ustaleń organów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją. Sąd uznał, że protokoły kontroli z inspekcji weterynaryjnej i ochrony środowiska służyły innym celom niż weryfikacja księgi rejestru świń, a sama księga zawierała nierzetelne zapisy. NSA podkreślił, że oszacowanie obrotu było uzasadnione i zastosowana metoda kosztowa bazowała na danych przedstawionych przez podatnika. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczącego uzasadnienia wyroku, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Prawidłowość stosowania instytucji oszacowania obrotu przez organy podatkowe w przypadku nierzetelności ksiąg podatkowych i braku wiarygodnych dowodów potwierdzających stan faktyczny. Interpretacja przepisów dotyczących uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji podatnika prowadzącego działalność rolniczą i stosowania metody kosztowej do oszacowania obrotu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy podatkowe prawidłowo oszacowały obrót podatnika w sytuacji, gdy księga rejestru świń nie odzwierciedlała stanu rzeczywistego, a przedstawione przez podatnika dowody (np. protokoły kontroli weterynaryjnych) służyły innym celom?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe prawidłowo oszacowały obrót podatnika, a przedstawione przez niego dowody nie podważały tych ustaleń.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że protokoły kontroli z inspekcji weterynaryjnej i ochrony środowiska nie mogły służyć do weryfikacji księgi rejestru świń, która sama w sobie była nierzetelna. Oszacowanie obrotu metodą kosztową, bazujące na danych podatnika, było uzasadnione.

Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak należytego uzasadnienia wyroku), miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji było wystarczające do przeprowadzenia kontroli instancyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA realizuje wymagania art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ wynika z niego przyjęty stan faktyczny, jego ocena oraz rozważania prawne. Sąd nie ma obowiązku odnosić się do każdego argumentu strony indywidualnie.

Czy instytucja oszacowania podstawy opodatkowania została zastosowana prawidłowo, pomimo braku zaistnienia przesłanek pozwalających na jej zastosowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przesłanki do oszacowania podstawy opodatkowania zostały spełnione.

Uzasadnienie

Organ podatkowy prawidłowo zastosował instytucję oszacowania, ponieważ stwierdzono nierzetelność księgi rejestru świń, nieujawnienie części sprzedaży oraz istotną dysproporcję między deklarowaną sprzedażą a zakupami. Podatnik nie wykazał, że inna metoda szacunkowa dawałaby wynik bardziej zbliżony do rzeczywistości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. D. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 23 § 1 pkt 2, § 3 i § 5

Ustawa Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 86 § 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 109 § 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 89b § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 127

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187, art. 191 O.p. poprzez odmowę zastosowania i zaakceptowanie dowolnych ustaleń organów, które nie uwzględniły wiarygodnych dowodów. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 23 § 1 pkt 2, § 3 i § 5 O.p. poprzez odmowę zastosowania instytucji oszacowania pomimo braku zaistnienia przesłanek. • Naruszenie art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 109 ust. 3 u.p.t.u. polegające na uznaniu, że podatnik prowadził ewidencję nieprawidłowo i nie przysługuje mu zwrot różnicy podatku.

Godne uwagi sformułowania

protokoły kontroli (sprawozdania) sporządzone przez pracowników rzeczonych instytucji służyły innym celom. • księga rejestru świń nie odzwierciedlała stanu rzeczywistego. • wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. • sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z argumentów zawartych pismach procesowych sprawy i może je oceniać całościowo. • oszacowanie podstawy opodatkowania jest instytucją, służącą określeniu tego elementu konstrukcji podatku w sytuacji, w której brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do określenia podstawy opodatkowania.

Skład orzekający

Adam Nita

sędzia

Bartosz Wojciechowski

sędzia

Zbigniew Łoboda

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowość stosowania instytucji oszacowania obrotu przez organy podatkowe w przypadku nierzetelności ksiąg podatkowych i braku wiarygodnych dowodów potwierdzających stan faktyczny. Interpretacja przepisów dotyczących uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji podatnika prowadzącego działalność rolniczą i stosowania metody kosztowej do oszacowania obrotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na szczegółowe omówienie zasad oszacowania obrotu VAT oraz wymogów formalnych uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

Kiedy organ podatkowy może oszacować Twój obrót VAT? NSA wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst