I FSK 1889/19

I FSK 1889/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Nita
Janusz Zubrzycki
Zbigniew Łoboda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2519/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-04-16
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1221
art. 108a ust. 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia del. WSA Adam Nita, , po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2519/18 w sprawie ze skargi K. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 sierpnia 2018 r., nr 0114-KDIP1-1.4012.343.2018.2.AM w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od K. S.A. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2519/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. S.A.
z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 sierpnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej - "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną interpretację.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że K. S.A. z siedzibą w W. wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie solidarnej odpowiedzialności ubezpieczyciela otrzymującego płatność od dłużnika przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności w przypadku niewykonania zobowiązania podatkowego przez ubezpieczającego (pytanie oznaczone we wniosku numerem 2).
We wniosku wskazano, że K. S.A. z siedzibą w W. jest podatnikiem mającym siedzibę na terytorium Polski, wykonującym czynności ubezpieczeniowe na podstawie ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1170 ze zm.). W ramach prowadzonej działalności wnioskodawca świadczy usługi polegające na ubezpieczeniu krótkoterminowych należności przysługujących ubezpieczającemu od kontrahenta (dłużnika) z tytułu kontraktów na dostawy towarów lub wykonywanie usług. Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje całkowitą lub częściową utratę należności ubezpieczającego (kwoty pieniężnej wraz z podatkiem od towarów i usług, jeśli przepisy prawa go przewidują), o ile owa utrata jest następstwem zdarzeń określonych jako ryzyko handlowe (prawnie stwierdzona niewypłacalność dłużnika, zwłoka). Świadczenie przewidziane umową jest wypłacane przez ubezpieczyciela na rzecz ubezpieczającego na podstawie regresu ubezpieczeniowego ujętego w art. 828 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm., dalej - "K.c."), który stanowi, że jeżeli nie umówiono się inaczej, z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości wypłaconego odszkodowania.
Dalej wskazano we wniosku, że w ramach świadczenia usług ubezpieczeniowych mogą zdarzyć się sytuacje wyjątkowe, kiedy to dłużnik ureguluje powstałe roszczenie (wierzytelność) przysługujące ubezpieczycielowi, zamiast na rachunek bankowy ubezpieczyciela, na rachunek ubezpieczającego. Wówczas to ubezpieczający ma obowiązek dokonać przelewu środków wpłaconych przez dłużnika na rzecz ubezpieczyciela. Nie można również wykluczyć, że wierzytelność ubezpieczyciela zostanie uregulowana przez komornika w wyniku przeprowadzonej u dłużnika egzekucji komorniczej. Bez względu jednak na mogące wystąpić powyżej wskazane okoliczności dotyczące kwestii uregulowania powstałej wierzytelności na rzecz ubezpieczyciela, na które wnioskodawca nie ma wpływu, tytuł wierzytelności w postaci roszczenia zwrotnego (regres ubezpieczeniowy) pozostaje bez zmian.
Wnioskodawca wyjaśnił, że płatność dokonana przez dłużnika na rzecz ubezpieczyciela nie będzie dotyczyła dostawy towarów lub świadczenia usług wykonanych przez ubezpieczającego na rzecz dłużnika. Przelew środków pieniężnych dokonany przez dłużnika na rachunek ubezpieczyciela będzie stanowił uregulowanie wierzytelności powstałej w następstwie wypłaty przez ubezpieczyciela odszkodowania na rzecz ubezpieczającego w związku z wystąpieniem szkody
w postaci braku uregulowania należności przez dłużnika i wystąpienia roszczenia zwrotnego, tj. regresu ubezpieczeniowego, ujętego w art. 828 K.c. W związku z tym, że postępowanie regresowe nie stanowi ani dostawy, ani świadczenia usług, to nie dokumentuje się go fakturą z wykazanym podatkiem VAT.
We wniosku podkreślono, że usługi ubezpieczeniowe krótkoterminowych należności zasadniczo różnią się od usług factoringu. Wnioskodawca w ramach ubezpieczenia krótkoterminowych należności nie nabywa ani nie sprzedaje wierzytelności podmiotów trzecich. Dodatkowo wskazano, że ubezpieczenie krótkoterminowych należności świadczone przez wnioskodawcę jest, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm., dalej - "u.p.t.u."), zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Na końcu podkreślono, że wniosek dotyczy wyłączenie rozliczeń w walucie polskiej.
Na tle powyższego opisu wnioskodawca zadał m.in. pytanie, czy w przypadku dokonania przez dłużnika płatności na rzecz ubezpieczyciela przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności, ubezpieczyciel będzie na podstawie art. 108a ust. 5 u.p.t.u. solidarnie odpowiadał za niewykonanie zobowiązania podatkowego ubezpieczającego?
Zdaniem wnioskodawcy, w opisanej sytuacji ubezpieczyciel nie będzie odpowiadał za niewykonanie zobowiązania podatkowego ubezpieczającego.
W interpretacji indywidualnej z dnia 22 sierpnia 2018 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Organ wskazał, że jeśli dłużnik (będący czynnym podatnikiem VAT) dokona wpłaty na rzecz ubezpieczyciela kwoty VAT z faktury wystawionej przez ubezpieczającego (dostawcę towarów i usług) z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, ubezpieczyciel otrzymujący tę płatność będzie odpowiadał solidarnie wraz z ubezpieczającym za nierozliczony przez niego podatek VAT wynikający z tej dostawy do wysokości kwoty otrzymanej na rachunek VAT, w myśl art. 108a ust. 5 u.p.t.u. Wynikającą z powyższego przepisu odpowiedzialność ubezpieczyciel może wyłączyć poprzez dokonanie płatności na rachunek VAT ubezpieczającego (dostawcę towarów i usług wskazanego na fakturze) w wysokości płatności otrzymanej na swój rachunek VAT od dłużnika (nabywcy towarów i usług wskazanego na fakturze). Do wyłączenia odpowiedzialności solidarnej ubezpieczyciela dojdzie również w przypadku dokonania przez ubezpieczyciela na rzecz ubezpieczającego płatności za fakturę z zachowaniem zasad płatności
w mechanizmie podzielonej płatności przed otrzymaniem płatności od dłużnika. W tej sytuacji fakt odwrócenia następstwa czasowego zdarzeń nie ma znaczenia
i wpisuje się w zakres zwrotu "kwoty otrzymanej", określony w treści art. 108a ust. 6 u.p.t.u.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S.A. z siedzibą w W. zarzuciła naruszenie art. 108a ust. 2 u.p.t.u. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się uznaniem, że ubezpieczyciel otrzymuje płatność podatku od dłużnika na rachunek VAT wynikającego z danej faktury, pomimo wskazania we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, iż w rozliczeniach między ubezpieczycielem i dłużnikiem nie występuje płatność za fakturę i elementem tej płatności nie jest kwota podatku VAT oraz naruszenie art. 108a ust. 5 u.p.t.u. poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się uznaniem, że w przypadku dokonania przez dłużnika niezawierającej kwoty podatku VAT płatności na rzecz ubezpieczyciela przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności ubezpieczyciel będzie na podstawie tego przepisu solidarnie odpowiadał za niewykonanie zobowiązania podatkowego ubezpieczającego.
Uchylając zaskarżoną interpretację indywidualną wskazanym na początku wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji uznał, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej naruszył art. 108a ust. 5 u.p.t.u., albowiem dokonując prawidłowej wykładni tego przepisu w powiązaniu z art. 108 ust. 2 u.p.t.u., organ powinien był dojść do wniosku, że przepis ten odnosi się wyłącznie do płatności, które zawierają w sobie kwotę podatku VAT, a nie do jakichkolwiek płatności, które błędnie/omyłkowo zostały zrealizowane w modelu podzielonej płatności.
Sąd zauważył, że we wniosku strona jednoznacznie wykazała
i uargumentowała fakt, że uregulowanie wierzytelności przez dłużnika na rzecz ubezpieczyciela nie stanowi płatności za fakturę VAT, a płatność z tytułu regresu ubezpieczeniowego, a tym samym kwota wierzytelności nie zawiera w sobie podatku VAT. Do takiej wierzytelności przepisy dotyczące podzielonej płatności nie mają zastosowania.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wyrok ów zaskarżył w całości i wniósł o jego uchylenie w całości
i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, alternatywnie o jego uchylenie i oddalenie skargi, a także
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący organ, powołując art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 108a ust. 3, 5 i 6 u.p.t.u. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, że uznanie, iż w przypadku zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku, w przypadku dokonania przez dłużnika na rzecz strony przeciwnej płatności z tytułu regresu ubezpieczeniowego przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności, ubezpieczyciel nie będzie odpowiadać solidarnie na podstawie art. 108a ust. 5 u.p.t.u. za niewykonanie zobowiązania podatkowego ubezpieczającego. Zdaniem organu, powyższa błędna wykładnia doprowadziła skład orzekający do wadliwej oceny, co do zastosowania art.
108a ust. 5 u.p.t.u. Tymczasem organ interpretacyjny prawidłowo uznał, iż
w przypadku, gdy dłużnik (będący czynnym podatnikiem VAT) dokona wpłaty na rzecz ubezpieczyciela kwoty VAT z faktury wystawionej przez ubezpieczającego (dostawcę towarów i usług) z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, ubezpieczyciel otrzymujący te płatność będzie odpowiadał solidarnie wraz z ubezpieczającym za nierozliczony przez niego podatek VAT wynikający z tej dostawy do wysokości kwoty otrzymanej na rachunek VAT w myśl art. 108a ust. 5 u.p.t.u.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. S.A. z siedzibą w W. podniosła, że skarga ta jest niezasadna i winna zostać oddalona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna organu podatkowego była zasadna.
Przedmiotem kontrowersji w niniejszej sprawie było zagadnienie solidarnej odpowiedzialności, przewidzianej w mechanizmie podzielonej płatności (split payment).
Ustawa z dnia 15 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1221) wprowadziła z dniem 1 lipca 2018 r. nowy blok przepisów zawartych w rozdziale 1a u.p.t.u., objętych art. 108a-108d. Przepisy w tym kształcie stanowiły podstawę oceny stanowiska wnioskodawcy przez organ udzielający interpretacji indywidualnej.
Według art. 108a ust. 1 u.p.t.u., podatnicy, którzy otrzymali fakturę z wykazaną kwotą podatku, przy dokonywaniu płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury mogą zastosować mechanizm podzielonej płatności.
Na podstawie ust. 2 art. 108a, zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności polega na tym, że: (pkt 1) zapłata kwoty odpowiadającej całości albo części kwoty podatku wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek VAT; (pkt 2) zapłata całości albo części kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży netto wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek bankowy albo na rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, dla których jest prowadzony rachunek VAT, albo jest rozliczana w inny sposób.
Jak stanowi art. 108 ust. 3 u.p.t.u., zapłata z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności dokonywana jest w złotych polskich przy użyciu komunikatu przelewu udostępnionego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, przeznaczonego do dokonywania płatności w mechanizmie podzielonej płatności, w którym podatnik wskazuje: (pkt 1) kwotę odpowiadającą całości albo części kwoty podatku wynikającej z faktury, która ma zostać zapłacona w mechanizmie podzielonej płatności; (pkt 2) kwotę odpowiadającą całości albo części wartości sprzedaży brutto; (pkt 3) numer faktury, w związku z którą dokonywana jest płatność; (pkt 4) numer, za pomocą którego dostawca towaru lub usługodawca jest zidentyfikowany na potrzeby podatku.
Według natomiast art. 108a ust. 5 u.p.t.u., na tle którego powstał spór w przedmiotowej sprawie, w przypadku gdy płatność zostanie dokonana w sposób określony w ust. 2 na rzecz podatnika innego niż wskazany na fakturze, o której mowa w ust. 3 pkt 3, podatnik, na rzecz którego dokonano tej płatności, odpowiada solidarnie wraz z dostawcą tych towarów lub usługodawcą za nierozliczony przez dostawcę towarów lub usługodawcę podatek wynikający z tej dostawy towarów lub tego świadczenia usług do wysokości kwoty otrzymanej na rachunek VAT.
Ponadto, stosowne do ust. 6 art. 108a u.p.t.u., odpowiedzialność solidarna podatnika, o którym mowa w ust. 5, jest wyłączona w przypadku dokonania przez tego podatnika płatności na rachunek VAT dostawcy towarów lub usługodawcy wskazanego na fakturze, o której mowa w ust. 3 pkt 3, albo zwrotu otrzymanej płatności na rachunek VAT podatnika, od którego otrzymano tę płatność, niezwłocznie po powzięciu informacji o jej otrzymaniu, w kwocie otrzymanej na rachunek VAT. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Na tle powyższego unormowania Sąd pierwszej instancji zakwestionował prawidłowość interpretacji indywidulanej, w której organ podatkowy uznał, że wnioskodawca, będący ubezpieczycielem, w sytuacji otrzymania przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności od dłużnika–nabywcy towarów bądź usług, należności związanej z dostawą, której zapłata w terminie objęta była ochroną ubezpieczeniową, ponosi solidarną odpowiedzialność wraz z dostawcą towarów bądź usług za podatek wynikający z tej dostawy do wysokości kwoty otrzymanej na rachunek VAT. Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w przedstawionej sytuacji odpowiedzialność solidarna, o której mowa w art. 108a ust. 5 u.p.t.u., nie znajduje zastosowania, albowiem z chwilą wypłaty ubezpieczającemu kwoty wynikającej z umowy ubezpieczenia, przechodzi na ubezpieczyciela ex lege (art. 828 § 1 K.c.) roszczenie ubezpieczającego, przez co dokonanie przez nabywcę towarów bądź usług na rzecz ubezpieczyciela świadczenia pieniężnego nie ma charakteru zapłaty z tytułu dostawy (świadczenia usług) opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji nie podpada pod rygor przedmiotowej odpowiedzialności.
Stanowisko Sądu pierwszej instancji nie było zasadne, a przeto zasługiwał na uwzględnienie podniesiony przez organ zarzut naruszenia art. 108a ust. 5 oraz ust. 3 i ust. 6 u.p.t.u.
Zasadniczym powodem dla którego Sąd pierwszej instancji zakwestionował stanowisko organu podatkowego było stwierdzenie, że wnioskodawca będący ubezpieczycielem, nie otrzymuje od dłużnika – nabywcy towarów bądź usług zapłaty za dostawę towaru, lecz świadczenie pieniężne, do którego ma prawo na zasadzie regresu ubezpieczeniowego.
Zgodnie z art. 828 § 1 K.c., jeżeli nie umówiono się inaczej, z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości zapłaconego odszkodowania. Jeżeli zakład pokrył tylko część szkody, ubezpieczającemu przysługuje co do pozostałej części pierwszeństwo zaspokojenia przed roszczeniem ubezpieczyciela.
Powyższy przepis dotyczy tzw. regresu ubezpieczeniowego. Na jego podstawie roszczenie o odszkodowanie przysługujące ubezpieczającemu (ubezpieczonemu) w stosunku do sprawcy szkody przechodzi na ubezpieczyciela (we wskazanym w przepisie zakresie). Wierzycielem z tego tytułu staje się więc ubezpieczyciel, natomiast ubezpieczający (ubezpieczony) traci tę wierzytelność (por. H. Ciepła (w:) G. Bieniek i inni, Komentarz do Kodeks cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania. Tom 2, Warszawa 2006 r., s. 618). W orzecznictwie sądów powszechnych zwraca się uwagę, że w wyniku zastosowania omawianego przepisu nie dochodzi do kreacji nowego roszczenia. Zmienia się tylko osoba uprawniona do domagania się zapłaty od sprawcy szkody. Regres ubezpieczeniowy polega więc jedynie na zmianie wierzyciela następującej z mocy ustawy do wysokości zapłaconego przez ubezpieczyciela odszkodowania (por. wyrok SA w Warszawie z 17.03.2017 r., sygn. akt I ACa 26/16, LEX nr 2433262). W zbliżony sposób wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt V ACa 163/17, podnosząc, że realizacja nabytego przez ubezpieczyciela na podstawie art. 828 § 1 K.c. prawa, przy uwzględnieniu wstąpienia z mocy ustawy w prawa zaspokojonego wierzyciela (art. 518 § 1 pkt 4 K.c.), zakłada wykonywanie go na takich samych warunkach, na jakich przysługiwało ono poprzednikowi. Oznacza to, że roszczenie przechodzące na ubezpieczyciela jest zasadniczo tym samym roszczeniem, które przysługiwało poszkodowanemu wobec sprawcy szkody (LEX nr 2658398).
Niewątpliwie rację ma Sąd pierwszej instancji, gdy zwraca uwagę na cywilnoprawną odmienność instytucji umownego przelewu wierzytelności od uzyskania roszczenia na podstawie art. 828 § 1 K.c. (ex lege). Jednakże sama ta odmienność, jak i wynikające z tego szczegółowe różnice, niezależnie od trafności ich ujęcia w zaskarżonym wyroku, pozostają bez wpływu na wykładnię art. 108a ust. 5 u.p.t.u. i ocenę prawidłowości jego zastosowania w okolicznościach przedstawionych przez wnioskodawcę.
Należy zwrócić bowiem uwagę, że przesłanką możliwości wdrożenia odpowiedzialności solidarnej z art. 108a ust. 5 u.p.t.u. jest dokonanie płatności w sposób określony w ust. 2 i ust. 3 na rzecz podatnika innego niż wskazany w fakturze. Chodzi zatem o dokonanie płatności przy użyciu komunikatu przelewu w wyniku czego zasilony zostaje rachunek VAT odbiorcy środków. Przy tym, użyte w 108a ust. 5 u.p.t.u. określenie "podatnik inny niż wskazany na fakturze, o której mowa w ust. 3 pkt 3" dotyczy każdego innego podatnika aniżeli nabywca towaru (usługi), którego dane wymienione zostały w treści faktury, a zatem odnosi się również do wnioskodawcy, który – jak to wynikało z wniosku o wydanie interpretacji indywidulanej – posiada status podatnika VAT. Ustawa nie uzależnia możliwości zastosowania rzeczonej odpowiedzialności od istnienia określonej relacji pomiędzy "podatnikiem innym niż wskazany na fakturze, o której mowa w ust. 3 pkt 3" (otrzymującym zapłatę), a podatnikiem wskazanym na fakturze jako nabywca, czy też dostawcą towarów (świadczącym usługę), który wystawił fakturę. Znaczenie ma sam fakt otrzymania przez podatnika (tzw. "innego" w rozumieniu ust. 5 art. 108a) płatności w sposób właściwy dla mechanizmu podzielonej płatności (w istocie otrzymania płatności na rachunek VAT). Należy zauważyć, że charakteryzując ów mechanizm normodawca w art. 108a ust. 2 pkt 1 u.p.t.u. wskazał ogólnie na zapłatę (kwoty odpowiadającej podatkowi), dokonywaną "na rachunek VAT", bez dookreślenia, czyj ma to być rachunek.
Jeżeli więc wnioskodawca z tytułu swojej działalności posiada rachunek VAT i na ten rachunek wpłynie zapłata, odpowiadająca całości lub części kwoty podatku wynikającej z danej faktury, w następstwie zastosowania komunikatu przelewu udostępnionego przez bank podatnika dokonującego zapłaty, przeznaczonego do dokonywania płatności w mechanizmie podzielonej płatności, to solidarna odpowiedzialność, o której mowa w art. 108a ust. 5 u.p.t.u., może mieć miejsce. Przy tym trzeba odnotować, że uskutecznienie tej odpowiedzialności zależeć będzie od innego jeszcze warunku w postaci nierozliczenia przez dostawcę (usługodawcę) podatku wynikającego z dostawy towarów lub świadczenia usługi. Ponadto podatnik może się uwolnić od tej odpowiedzialności na zasadzie określonej w ust. 6 art. 108a u.p.t.u., a mianowicie dokonując płatności na rachunek VAT dostawcy towarów lub usługodawcy wskazanego na fakturze, albo zwracając otrzymaną płatność na rachunek VAT podatnika, od którego otrzymał płatność (niezwłocznie po uzyskaniu informacji o jej otrzymaniu), w kwocie otrzymanej na rachunek VAT.
W sumie więc prawidłowo uznał organ w interpretacji indywidualnej, że "jeżeli dłużnik (będący czynnym podatnikiem VAT) dokona wpłaty na rzecz wnioskodawcy (ubezpieczyciela) kwoty VAT z faktury wystawionej przez ubezpieczającego (dostawcę towarów i usług) z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, wnioskodawca otrzymujący tę płatność będzie odpowiadał solidarnie wraz z ubezpieczającym za nierozliczony przez niego podatek VAT wynikający z tej dostawy do wysokości kwoty otrzymanej na rachunek VAT w myśl art. 108a ust. 5 u.p.t.u."
Mając powyższe na względzie, uznając zasadność skargi kasacyjnej organu, Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że istota rozpoznawanej sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę. Orzeczenie o zwrocie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego miało umocowanie w przepisach art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).
Adam Nita Zbigniew Łoboda Janusz Zubrzycki