I FSK 1883/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wcześniej oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie dotyczącą podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2014 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie przez organ odwoławczy wiążących wskazań sądu z poprzedniego wyroku, a także naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego. Podniesiono również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, poprzez odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które zdaniem skarżącego dokumentowały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu są wiążące dla organów (art. 153 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie NSA stwierdził, że organ odwoławczy wykonał zalecenia sądu, włączając w poczet materiału dowodowego dokumenty z postępowania karnego, w tym zeznania pracowników stacji paliw i protokoły kontroli wewnętrznej. Sąd dopuścił możliwość wykorzystania dowodów zgromadzonych w innych postępowaniach, zgodnie z art. 181 O.p. Ustalenia faktyczne, potwierdzone przez Sąd pierwszej instancji, wykazały mechanizm wystawiania 'pustych' faktur poprzez ingerencję w system komputerowy, co skutkowało zmianą danych pierwotnego nabywcy. W związku z tym, że zakwestionowane faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, NSA uznał za zasadne pozbawienie skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego. Skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący został obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 153 p.p.s.a. w kontekście wiążącego charakteru ocen prawnych i wskazań sądu, a także dopuszczalność wykorzystania dowodów z postępowań karnych w postępowaniu podatkowym (art. 181 O.p.). Potwierdzenie, że 'puste faktury' nie uprawniają do odliczenia VAT.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z manipulacjami przy wystawianiu faktur i wykorzystaniem dowodów z postępowania karnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy wykonał wiążące wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku, w tym dotyczące przeprowadzenia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy wykonał zalecenia sądu, włączając w poczet materiału dowodowego dokumenty z postępowania karnego, w tym zeznania pracowników stacji paliw i protokoły kontroli wewnętrznej, a także informacje o etapie postępowania prokuratorskiego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ odwoławczy prawidłowo wykonał zalecenia sądu, wykorzystując dowody zgromadzone w postępowaniu karnym (art. 181 O.p.) i nie musiał samodzielnie przeprowadzać dowodów z zeznań pracowników, które zostały już złożone.
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie potwierdzają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Uzasadnienie
NSA oparł się na ustaleniach faktycznych wskazujących na mechanizm wystawiania 'pustych' faktur poprzez ingerencję w system komputerowy, co skutkowało zmianą danych pierwotnego nabywcy. Skoro faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, prawo do odliczenia VAT nie przysługuje.
Czy protokoły przesłuchań świadków z postępowania karnego mogą stanowić dowód w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dowody i materiały zgromadzone w postępowaniu karnym mogą być wykorzystane w postępowaniu podatkowym.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 181 O.p., w postępowaniu podatkowym można wykorzystać dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach, w tym karnych. Nie jest wymagany prawomocny wyrok karny, a protokoły przesłuchań mogą stanowić taki dowód.
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia.
O.p. art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dopuszcza wykorzystanie dowodów i materiałów zgromadzonych w innych postępowaniach podatkowych i karnych w postępowaniu podatkowym.
ustawa o VAT art. 15 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 15 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 7 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 8 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
lit. a) - nie ma prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku przypadającej na nabycie towarów i usług, jeżeli nie są one związane z czynnością opodatkowaną podatnika.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 235
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy wykonał zalecenia sądu z poprzedniego wyroku, wykorzystując dowody z postępowania karnego. • Faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co wyklucza prawo do odliczenia VAT. • Dowody z postępowania karnego (protokoły przesłuchań) mogą być wykorzystane w postępowaniu podatkowym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie przez DIAS zaleceń zawartych w wyroku WSA. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 127 O.p. poprzez oddalenie skargi, gdy organ powinien rozpoznać sprawę od nowa. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 120, 121, 122, 187 § 1, 191 i 235 O.p. poprzez oddalenie skargi mimo niewypełnienia dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. • Naruszenie art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT poprzez uznanie, że skarżący nie miał prawa odliczyć VAT od kwestionowanych faktur.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna o charakterze wiążącym dotyczy właściwego zastosowania konkretnego przepisu prawa, czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. • Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. • Zgodnie z przywołanym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. • Ordynacja podatkowa przewiduje bowiem wyjątki od zasady bezpośredniości postępowania dowodowego. Odstępstwo takie wprowadza treść art. 181 O.p., który dopuszcza, aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach podatkowych i karnych. • Faktury z tak dokonanymi zmianami pierwotnego nabywcy na innego nie były archiwizowane w formie papierowej. • Wszystkie powyższe ustalenia pozwoliły na odtworzenie mechanizmu wystawiania pustych faktur, które miały uchodzić za "oryginał". […]
Skład orzekający
Adam Nita
członek
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący
Marek Olejnik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 153 p.p.s.a. w kontekście wiążącego charakteru ocen prawnych i wskazań sądu, a także dopuszczalność wykorzystania dowodów z postępowań karnych w postępowaniu podatkowym (art. 181 O.p.). Potwierdzenie, że 'puste faktury' nie uprawniają do odliczenia VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z manipulacjami przy wystawianiu faktur i wykorzystaniem dowodów z postępowania karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu 'pustych faktur' i prawa do odliczenia VAT, a także pokazuje, jak sądy interpretują wiążący charakter wcześniejszych orzeczeń i wykorzystanie dowodów z innych postępowań.
“Jak sądy rozstrzygają spory o 'puste faktury' i prawo do odliczenia VAT?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.