I FSK 1864/11

Naczelny Sąd Administracyjny2012-04-05
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATindywidualna interpretacjaśmierć stronyumorzenie postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymispadkobiercyinteres prawny

NSA umorzył postępowanie kasacyjne w sprawie podatku VAT z powodu śmierci strony, gdyż przedmiot postępowania dotyczył praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku WSA w Gdańsku w sprawie podatku od towarów i usług. W trakcie postępowania przed NSA zmarła skarżąca T. B. Jej córka K. B. zgłosiła swój udział, podtrzymując wnioski. Sąd umorzył postępowanie, uznając, że przedmiot sprawy (indywidualna interpretacja podatkowa) dotyczył praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej, a spadkobierczyni nie wykazała interesu prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dotyczącego indywidualnej interpretacji podatkowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. W trakcie postępowania przed NSA zmarła skarżąca T. B. Jej córka, K. B., zgłosiła swój udział w sprawie, podtrzymując wnioski złożone w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Sąd, powołując się na art. 161 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), umorzył postępowanie kasacyjne. Uzasadniono to tym, że przedmiot postępowania, jakim była indywidualna interpretacja podatkowa, dotyczył praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej skarżącej. Sąd podkreślił, że walor ochronny takiej interpretacji przysługuje wyłącznie wnioskodawcy, a spadkobiercy nie mogą wywodzić z niej skutków prawnych, jeśli nie zastosowali się do niej za życia wnioskodawcy. Ponadto, w wydanej interpretacji nie nałożono żadnych obowiązków na wnioskodawcę, co wykluczało istnienie interesu prawnego spadkobierczyni w rozstrzygnięciu sprawy. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania z powodu braku podstaw prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie powinno zostać umorzone, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a spadkobierca nie wykazał interesu prawnego.

Uzasadnienie

Indywidualna interpretacja podatkowa chroni wyłącznie wnioskodawcę i dotyczy praw oraz obowiązków ściśle z nim związanych. Spadkobierca nie może wywodzić z niej skutków prawnych, chyba że sam się do niej zastosował za życia wnioskodawcy. Brak nałożonych obowiązków w interpretacji wyklucza interes prawny spadkobiercy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 97

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedmiot postępowania (indywidualna interpretacja podatkowa) dotyczy praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

walor ochronny indywidualnej interpretacji przysługuje wyłącznie wnioskodawcy nie można rozszerzać waloru ochronnego interpretacji na inne - poza wnioskodawcą - podmioty spadkobiercy wnioskodawcy mogą wywodzić skutek prawny wydanej interpretacji wyłącznie z faktu zastosowania się przez niego do wydanej interpretacji. Zastosowanie się to możliwe jest jedynie za życia wnioskodawcy.

Skład orzekający

Barbara Wasilewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania w przypadku śmierci strony w sprawach podatkowych, zwłaszcza gdy przedmiotem jest indywidualna interpretacja podatkowa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w postępowaniu kasacyjnym dotyczącym indywidualnej interpretacji podatkowej. Konieczność wykazania interesu prawnego przez spadkobiercę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje śmierci strony w postępowaniu sądowym, szczególnie w kontekście specyficznych praw, jakimi są indywidualne interpretacje podatkowe.

Czy śmierć strony kończy sprawę podatkową? NSA wyjaśnia, kiedy postępowanie jest umarzane.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1864/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-10-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Wasilewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
I FSK 1125/09 - Postanowienie NSA z 2011-10-27
I FSK 668/12 - Postanowienie NSA z 2012-07-16
I SA/Gd 881/08 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2009-02-12
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy p.p.s.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 161 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 881/08 w sprawie ze skargi T. B. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 17 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
W dniu 27 września 2011 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo K. B. zawierające wypis aktu poświadczenia dziedziczenia, z którego wynikało, że skarżąca – T. B. – zmarła 11 sierpnia 2011 r. W piśmie tym K. B. – córka skarżącej – zgłosiła jednocześnie swój udział w sprawie, podtrzymując wnioski złożone w odpowiedzi na skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 881/08, w sprawie ze skargi T. B. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 17 lipca 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Stosownie natomiast do § 3 powołanego przepisu, nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Stosownie natomiast do treści art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa ze skargi T.B.na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 17 lipca 2008 r. dotyczyła praw i obowiązków ściśle związanych z osobą skarżącej. Instytucję indywidualnej interpretacji podatkowej regulują przepisy Ordynacji Podatkowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 8. poz. 60). Jej istota polega na tym, że w sytuacji, w której podatnik na tle konkretnego stanu faktycznego - który już miał miejsce lub dopiero nastąpi - ma wątpliwości co do wykładni danego przepisu, może złożyć do Ministra Finansów wniosek o wydanie w jego sprawie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego. Zatem już z literalnego brzmienia przepisu jednoznacznie wynika, że walor ochronny indywidualnej interpretacji przysługuje wyłącznie wnioskodawcy, a nie każdemu podatnikowi, który powoła się w danej sprawie na konkretną interpretację. Także orzecznictwo nie rozszerza waloru ochronnego interpretacji na inne - poza wnioskodawcą - podmioty. Składając wniosek, wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny.
Zgłaszająca udział w sprawie K. B. nie może mieć interesu prawnego w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 530/10 "spadkobiercy wnioskodawcy mogą wywodzić skutek prawny wydanej interpretacji wyłącznie z faktu zastosowania się przez niego do wydanej interpretacji. Zastosowanie się to możliwe jest jedynie za życia wnioskodawcy. W związku z tym zwalczanie wydanej już interpretacji niezgodnej ze stanowiskiem wnioskodawcy na drodze postępowania sądowego nie może przynieść następcom prawnym jakiegokolwiek skutku w przyszłości, skoro jedyny możliwy z punktu widzenia następstwa prawnego skutek mógł być spowodowany wyłącznie zachowaniem wnioskodawcy (spadkodawcy), bo możliwość skorzystania z ochrony przewidzianej w przytoczonych wyżej przepisach, powstanie dopiero w przypadku zastosowania się do urzędowej interpretacji." Podnieść również należy, że w wydanej interpretacji nie nałożono żadnych obowiązków na osobę ubiegającą się o jej wydanie. Zatem, w związku z wydaniem interpretacji prawa podatkowego przez uprawniony do tego organ, nie powstają po stronie wnioskodawcy żadne uprawnienia ani obowiązki, zaś wnioskodawca nie był zainteresowany w skorzystaniu z ochrony wynikającej z zastosowania się do interpretacji. W tej sytuacji trudno mówić o jakimkolwiek interesie prawnym spadkobierczyni wnioskodawcy w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.
Nie można również w tej sytuacji pominąć faktu, że w art.14h Ordynacji podatkowej wymienione zostały przepisy tej ustawy, do których odsyła ustawodawca przy wydawaniu interpretacji indywidualnych. Między innymi odpowiednie zastosowanie mają przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. Przepisy rozdziału 12, który zawiera uregulowania dotyczące zawieszenia postępowania nie mają zatem, jako niewymienione, zastosowania. Przepisy Rozdziału 1a Ordynacji podatkowej zatytułowanego Interpretacja przepisów prawa podatkowego odsyłają także do innych przepisów Ordynacji niewymienionych w tym katalogu. Wśród wszystkich tych przepisów nie znalazły się jednak przepisy działu III Zobowiązania podatkowe, wśród których przepis art.97 regulujący przejęcie przewidzianych w przepisach prawa podatkowego praw i obowiązków spadkodawcy.
W tej sytuacji należało więc umorzyć postępowanie sądowe wywołane skargą kasacyjną Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 881/08. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, z uwagi na brak stosownych regulacji prawnych. Zarówno bowiem art. 203, jak i 204 p.p.s.a. nie dają żadnej ze stron prawa do ubiegania się o zwrot kosztów postępowania wywołanego skargą kasacyjną w przypadku jego umorzenia. Brak było również podstawy prawnej do zwrócenia zapłaconego wpisu od skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI