Orzeczenie · 2023-12-14

I FSK 1863/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-12-14
NSApodatkoweWysokansa
podatek od towarów i usługtajemnica skarbowaprawo dostępu do aktinteres publicznyanonimizacjapostępowanie podatkowesądy administracyjneochrona danych osobowych

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego odmawiające wydania zanonimizowanych kopii dokumentów z akt sprawy. Spółka wniosła o wydanie kopii dokumentów, które zostały włączone do akt, ale wyłączone z akt ze względu na interes publiczny, w tym ochronę tajemnicy skarbowej. Naczelnik odmówił, powołując się na art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, argumentując, że ochrona tajemnicy skarbowej i danych osób trzecich leży w interesie publicznym, a anonimizacja byłaby bezcelowa. WSA oddalił skargę, uznając odmowę za prawidłową i uzasadnioną ochroną prywatności osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu. Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż ochrona interesu publicznego wymaga wyłączenia całej treści wnioskowanych dokumentów. Podkreślono, że organ powinien indywidualnie ocenić każdy dokument i wykazać, dlaczego jego cała treść musi pozostać niejawna, a nie tylko jej część. Sąd wskazał, że jeśli istnieje możliwość wyłączenia tylko części dokumentu (np. poprzez anonimizację), to taka możliwość powinna być zastosowana. NSA uchylił wyrok WSA i postanowienie organu, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy wydania kopii akt sprawy przez organ podatkowy, obowiązek organu do wykazania konieczności wyłączenia całej treści dokumentu, dopuszczalność anonimizacji jako metody ochrony interesu publicznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których organ podatkowy odmawia wydania kopii akt ze względu na interes publiczny lub tajemnicę skarbową.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wydania zanonimizowanych kopii dokumentów z akt sprawy, powołując się na interes publiczny i ochronę tajemnicy skarbowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykazał, że ochrona interesu publicznego wymaga wyłączenia całej treści dokumentów, a nie tylko ich części poprzez anonimizację.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organ podatkowy ma obowiązek wykazać, dlaczego cała treść dokumentu musi pozostać niejawna, a nie tylko jej część. Jeśli istnieje możliwość anonimizacji części dokumentu, powinna ona zostać zastosowana. Ogólnikowe powołanie się na interes publiczny jest niewystarczające.

Czy anonimizacja dokumentów może być wystarczającym sposobem ochrony interesu publicznego i tajemnicy skarbowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, anonimizacja może być wystarczającym sposobem ochrony, jeśli organ nie wykaże, że ochrona wymaga wyłączenia całej treści dokumentu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zasada proporcjonalności wymaga, aby ograniczenie dostępu do akt dotyczyło tylko tej części dokumentu, która uzasadnia wyłączenie. Anonimizacja jest dopuszczalną metodą ograniczenia dostępu do informacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego.

Przepisy (12)

Główne

o.p. art. 179 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wyłączy z akt sprawy dokumenty ze względu na interes publiczny. Strona nie ma prawa do zapoznania się z tymi dokumentami.

o.p. art. 179 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy odmawia stronie prawa do zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy ze względu na interes publiczny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania przez błędne uznanie prawidłowości wyłączenia z akt sprawy całych dokumentów zamiast częściowego ich wyłączenia poprzez anonimizację.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 129

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 178 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 192

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 217 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał, że ochrona interesu publicznego wymaga wyłączenia całej treści dokumentów, a nie tylko ich części poprzez anonimizację. • Organ powinien indywidualnie ocenić każdy dokument i wykazać, dlaczego jego cała treść musi pozostać niejawna. • Anonimizacja jest dopuszczalną metodą ograniczenia dostępu do informacji, jeśli nie narusza to istoty sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie wykazał, że interes publiczny przemawiał za ograniczeniem dostępu Strony do całej treści określonych dokumentów. • Za wystarczające nie można było bowiem uznać ogólnikowego, wspólnego odniesienia się Organu do wszystkich wnioskowanych dokumentów. • Istota ograniczenia dostępu do konkretnie określonych dokumentów poprzez ich wyłączenie z akt sprawy odnosi się i odnosić się powinna tylko i wyłącznie do tej części dokumentu (akt), która zawiera dane uzasadniające ich wyłącznie w trybie art. 179 § 1 in fine o.p.

Skład orzekający

Adam Nita

członek

Gabriela Zalewska-Radzik

sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wydania kopii akt sprawy przez organ podatkowy, obowiązek organu do wykazania konieczności wyłączenia całej treści dokumentu, dopuszczalność anonimizacji jako metody ochrony interesu publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organ podatkowy odmawia wydania kopii akt ze względu na interes publiczny lub tajemnicę skarbową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa strony do dostępu do akt sprawy i ograniczeń tego prawa wynikających z ochrony interesu publicznego. Pokazuje, jak sądy egzekwują obowiązek organów do precyzyjnego uzasadniania swoich decyzji.

Czy organ podatkowy może ukryć całe dokumenty, zasłaniając się tajemnicą skarbową? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst