I FSK 186/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu dotyczącą podatku od towarów i usług za lata 2013-2014. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Sąd pierwszej instancji uznał, że doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pełnomocnikowi ogólnemu, mimo ustanowienia pełnomocnika szczególnego do doręczeń, było nieskuteczne. Dodatkowo, WSA stwierdził, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny, służąc jedynie przedłużeniu terminu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił te argumenty, podkreślając, że doręczenie powinno nastąpić do pełnomocnika wskazanego do doręczeń zgodnie z art. 138g Ordynacji podatkowej. Sąd uznał również, że analiza okoliczności wszczęcia i prowadzenia śledztwa przez organy przygotowawcze potwierdza jego instrumentalny charakter. Wobec powyższego, NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając zobowiązania podatkowe za przedawnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaSkuteczność doręczeń w postępowaniu podatkowym w przypadku ustanowienia wielu pełnomocników, a także ocena instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego jako sposobu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia pełnomocnika ogólnego i szczególnego do doręczeń oraz oceny instrumentalnego charakteru śledztwa w kontekście przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu karnego skarbowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego pełnomocnikowi ogólnemu, w sytuacji gdy ustanowiono pełnomocnika szczególnego do doręczeń, jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie takie jest nieskuteczne, ponieważ zgodnie z art. 138g Ordynacji podatkowej, w przypadku ustanowienia pełnomocnika szczególnego do doręczeń, pisma powinny być kierowane do tego pełnomocnika.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustanowienie pełnomocnika do doręczeń jest gwarancją procesową. Doręczenie z pominięciem wskazanego pełnomocnika jest bezskuteczne, niezależnie od tego, czy strona poniosła negatywne skutki procesowe.
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego może być uznane za instrumentalne, jeśli jego głównym celem jest zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli analiza okoliczności sprawy, w tym czasu wszczęcia postępowania, braku aktywności organów czy wcześniejszych możliwości podjęcia działań, wskazuje na brak realizacji celów postępowania karnego skarbowego, a jedynie na chęć zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że fakt wszczęcia śledztwa tuż przed upływem terminu przedawnienia, brak wcześniejszych działań organów kontroli skarbowej mimo posiadania wiedzy o nieprawidłowościach, a także formalny charakter czynności śledztwa i jego późniejsze zawieszenie, świadczą o instrumentalnym charakterze postępowania.
Przepisy (22)
Główne
u.p.t.u.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
o.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 138g
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. c)
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 208 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.p.k. art. 303
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
k.k.s. art. 113 § § 1
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pełnomocnikowi ogólnemu, podczas gdy ustanowiono pełnomocnika szczególnego do doręczeń, jest nieskuteczne. • Wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny, służąc jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pełnomocnikowi ogólnemu było skuteczne, ponieważ nie naruszyło praw strony. • Wszczęcie postępowania karnego skarbowego było uzasadnione i nie miało charakteru instrumentalnego, a jego nadzór przez prokuratora wyklucza taką ocenę.
Godne uwagi sformułowania
doręczenie zawiadomienia pełnomocnikowi ogólnemu nie mogło wywołać skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych • wszczęcie śledztwa jawi się jako instrumentalne – wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia • ocena skuteczności doręczenia ma więc charakter "zero-jedynkowy" • nie można przyjąć, że istnieje w przedmiotowej sprawie całkowita samodzielność finansowego organu postępowania przygotowawczego • sądy administracyjne pierwszej instancji w ramach zakreślonych przez art. 134 § 1 p.p.s.a. mają obowiązek badać czy proceduralna czynność wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie została wykorzystana tylko w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Skład orzekający
Bartosz Wojciechowski
przewodniczący
Elżbieta Olechniewicz
sprawozdawca
Janusz Zubrzycki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Skuteczność doręczeń w postępowaniu podatkowym w przypadku ustanowienia wielu pełnomocników, a także ocena instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego jako sposobu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia pełnomocnika ogólnego i szczególnego do doręczeń oraz oceny instrumentalnego charakteru śledztwa w kontekście przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu karnego skarbowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, które mają bezpośrednie przełożenie na możliwość dochodzenia roszczeń przez organy podatkowe i prawa podatników. Wyjaśnia pułapki związane z doręczeniami i instrumentalnym wykorzystaniem przepisów.
“Pułapka pełnomocnictwa: Jak błąd w doręczeniu ratuje podatnika przed przedawnieniem?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.