I FSK 1851/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który uchylił decyzję organu w sprawie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2017 r. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur za usługi wydobycia urobku i usunięcia namułów, które organ uznał za podlegające mechanizmowi odwrotnego obciążenia. Organ twierdził, że podatnik zaniżył podatek należny, nie stosując odwrotnego obciążenia, a tym samym nie mógł odliczyć podatku naliczonego, ponieważ nie wykazał należnego VAT w deklaracji w terminie 3 miesięcy. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu, opierając się na wyroku TSUE (C-895/19), który stwierdził niezgodność polskich przepisów (art. 86 ust. 10b pkt 3 i ust. 10i u.p.t.u.) z prawem unijnym w zakresie uzależniania prawa do odliczenia VAT od terminowego złożenia deklaracji. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że polskie przepisy dotyczące tzw. "szyku rozstawnego" w VAT są niezgodne z zasadą neutralności VAT i dyrektywą 112. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia powinno być przyznane, jeśli spełnione są wymogi materialne, nawet jeśli wymogi formalne zostały pominięte, a polskie przepisy wykraczają poza to, co jest konieczne do zapewnienia prawidłowego poboru podatku i zapobiegania oszustwom. W związku z tym, organ powinien rozliczyć podatek naliczony w okresie, w którym powstał obowiązek podatkowy, zgodnie z zasadą neutralności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie niezgodności polskich przepisów o terminach odliczenia VAT z prawem UE oraz zasady neutralności VAT.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z mechanizmem odwrotnego obciążenia i terminami złożenia deklaracji, ale ma szersze zastosowanie do interpretacji przepisów VAT w świetle prawa UE.
Zagadnienia prawne (2)
Czy polskie przepisy art. 86 ust. 10b pkt 3 i art. 86 ust. 10i u.p.t.u., uzależniające prawo do odliczenia VAT od złożenia deklaracji podatkowej w terminie 3 miesięcy, są zgodne z prawem unijnym (dyrektywą 112)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z prawem unijnym, ponieważ naruszają zasadę neutralności VAT i wykraczają poza to, co jest konieczne do zapewnienia prawidłowego poboru podatku i zapobiegania oszustwom.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-895/19 stwierdził, że polskie przepisy uzależniające prawo do odliczenia VAT od terminowego złożenia deklaracji są niezgodne z dyrektywą 112, gdyż czasowo obciążają podatnika ciężarem VAT i nie uwzględniają wszystkich istotnych okoliczności, w tym dobrej wiary podatnika.
Czy organ podatkowy może odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego, powołując się na przepisy krajowe uznane za niezgodne z prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przepisy te zostały uznane za niezgodne z prawem UE i naruszające zasadę neutralności VAT.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organy podatkowe nie mogą stosować przepisów krajowych, które zostały uznane za sprzeczne z prawem unijnym i zasadą neutralności VAT, nawet jeśli podatnik nie dochował wymogów formalnych, o ile spełnione są wymogi materialne.
Przepisy (12)
Główne
Dyrektywa 112 art. 167
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Określa powstanie prawa do odliczenia VAT.
Dyrektywa 112 art. 178
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Określa warunki wykonania prawa do odliczenia VAT.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § ust. 10b pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten, w zakresie w jakim uzależnia prawo do odliczenia VAT od złożenia deklaracji w terminie 3 miesięcy, jest niezgodny z prawem UE.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 10i
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten, w zakresie w jakim uzależnia prawo do odliczenia VAT od złożenia deklaracji w terminie 3 miesięcy, jest niezgodny z prawem UE.
Dyrektywa 112 art. 273
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Umożliwia państwom członkowskim przyjmowanie środków w celu zapewnienia prawidłowego poboru podatku i zapobiegania oszustwom, pod warunkiem, że nie wykraczają one poza konieczne i nie podważają neutralności VAT.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polskie przepisy art. 86 ust. 10b pkt 3 i ust. 10i u.p.t.u. są niezgodne z prawem UE (dyrektywą 112) w zakresie uzależniania prawa do odliczenia VAT od terminowego złożenia deklaracji. • Zasada neutralności VAT wymaga, aby odliczenie zostało przyznane, jeśli spełnione są wymogi materialne, nawet jeśli wymogi formalne zostały pominięte.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu oparta na przepisach krajowych uznanych za niezgodne z prawem UE. • Twierdzenie organu, że świadome niedokonanie korekty przez podatnika uzasadniało zastosowanie przepisów krajowych.
Godne uwagi sformułowania
"Stoją one na przeszkodzie stosowaniu przepisów krajowych, zgodnie z którymi wykonanie prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej (VAT) związanego z nabyciem wewnątrzwspólnotowym w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym VAT jest należny, jest uzależnione od wykazania należnego VAT w deklaracji podatkowej, złożonej w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy." • "Uregulowanie krajowe, które zakazuje w sposób systematyczny wykonywania prawa do odliczenia VAT związanego z nabyciem wewnątrzwspólnotowym w tym samym okresie, w którym ta sama kwota VAT powinna zostać rozliczona, nie przewidując uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności, a w szczególności dobrej wiary podatnika, wykracza poza to, co jest konieczne..." • "Podstawowa zasada neutralności VAT wymaga, aby odliczenie naliczonego podatku zostało przyznane, jeżeli zostały spełnione wymogi materialne, nawet wówczas, gdy niektóre wymogi formalne zostały pominięte przez podatnika." • "Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług powinny być bowiem interpretowane w taki sposób, aby podatek nie był obciążeniem dla przedsiębiorców..."
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Artur Mudrecki
członek
Janusz Zubrzycki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niezgodności polskich przepisów o terminach odliczenia VAT z prawem UE oraz zasady neutralności VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z mechanizmem odwrotnego obciążenia i terminami złożenia deklaracji, ale ma szersze zastosowanie do interpretacji przepisów VAT w świetle prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów VAT w kontekście prawa unijnego, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę podatkową przedsiębiorców i potwierdza prymat prawa UE nad krajowym w tym zakresie.
“NSA: Polskie przepisy o VAT niezgodne z prawem UE! Przedsiębiorcy odzyskują prawo do odliczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.