I FSK 1847/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu, uznając, że sprzedaż posiłków na wynos powinna być oceniana przez pryzmat usług restauracyjnych zgodnie z orzecznictwem TSUE, a nie tylko klasyfikacji PKWiU.
Sprawa dotyczyła opodatkowania VAT sprzedaży posiłków na wynos i z dostawą. Organy podatkowe i WSA uznały, że jest to usługa gastronomiczna opodatkowana stawką 8%, a nie dostawa towaru opodatkowana stawką 5%. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenia, wskazując na konieczność stosowania kryteriów z orzecznictwa TSUE dotyczących świadczeń złożonych, a nie wyłącznie klasyfikacji PKWiU.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła sporu między spółką D. S.A. a Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2013 r. Głównym zagadnieniem była klasyfikacja sprzedaży posiłków gastronomicznych na wynos i z dostawą: czy stanowi ona dostawę towarów (opodatkowaną stawką 5%), czy usługę gastronomiczną (opodatkowaną stawką 8%). Organy podatkowe i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały, że jest to usługa gastronomiczna, opierając się na klasyfikacji PKWiU. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów VAT oraz dyrektywy 112. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na wyroku TSUE z dnia 22 kwietnia 2021 r. w sprawie C-703/19, uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu. Sąd uznał, że dla prawidłowej klasyfikacji transakcji kluczowe jest stosowanie kryteriów z orzecznictwa TSUE dotyczących świadczeń złożonych, a nie wyłącznie klasyfikacji statystycznej PKWiU. NSA wskazał, że organ odwoławczy powinien ponownie ocenić, czy różne systemy sprzedaży stosowane przez spółkę mieszczą się w pojęciu 'usług restauracyjnych lub cateringowych', biorąc pod uwagę charakterystyczne usługi wspomagające.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Klasyfikacja powinna opierać się na kryteriach z orzecznictwa TSUE dotyczących świadczeń złożonych, a nie wyłącznie na klasyfikacji PKWiU.
Uzasadnienie
NSA odwołał się do wyroku TSUE C-703/19, który wskazuje, że o zakwalifikowaniu transakcji jako usługi restauracyjnej decydują usługi wspomagające konsumpcję, a nie tylko sposób przygotowania czy dostawy posiłku. Kluczowe jest ustalenie, czy sprzedaż obejmuje odpowiednie usługi wspomagające, które mają przeważający charakter.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 5 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 5a
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 7 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 8 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § 2a
Ustawa o podatku od towarów i usług
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług art. 7 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia sporu jest orzecznictwo TSUE (C-703/19) dotyczące świadczeń złożonych, a nie wyłącznie klasyfikacja PKWiU. Sąd podkreślił, że dla zakwalifikowania transakcji jako usługi restauracyjnej decydujące znaczenie mają usługi wspomagające konsumpcję, a nie sposób przygotowania czy dostawy posiłku. NSA wskazał na konieczność ponownego zbadania przez organ odwoławczy, czy różne systemy sprzedaży stosowane przez spółkę mieszczą się w pojęciu 'usług restauracyjnych lub cateringowych' zgodnie z kryteriami TSUE. Zasada zaufania do organów podatkowych wymaga jednolitego traktowania podatników w przypadku tożsamego stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów podatkowych i WSA opierająca się wyłącznie na klasyfikacji PKWiU jako podstawie do określenia stawki VAT. Stanowisko WSA, że na sposób opodatkowania posiłków nie ma wpływu to, czy w świetle orzecznictwa TSUE ich sprzedaż jest traktowana jako świadczenie usług czy dostawa towarów.
Godne uwagi sformułowania
dla ustalenia klasyfikacji podatkowoprawnej aktywności gospodarczej [...] nie ma bowiem znaczenia przypisanie jej działań do określonej pozycji PKWiU jako dostawy towarów lub świadczenia usług. Należy natomiast dokonać tego przez wzgląd na kryteria przedstawione przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. element dominujący w świadczeniu złożonym określa się z punktu widzenia przeciętnego konsumenta oraz z uwzględnieniem [...] wagi jakościowej [...] elementów świadczenia usług w stosunku do elementów dostawy towarów. dla zakwalifikowania transakcji podlegającej opodatkowaniu do 'usług restauracyjnych i cateringowych' prawodawca Unii pragnął nadać decydujące znaczenie nie sposobowi przygotowywania artykułów spożywczych lub ich dostawy, lecz realizacji usług wspomagających towarzyszących dostarczaniu gotowej żywności.
Skład orzekający
Adam Nita
sprawozdawca
Arkadiusz Cudak
członek
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stawki VAT dla sprzedaży posiłków na wynos i z dostawą, stosowanie orzecznictwa TSUE w sprawach VAT, interpretacja pojęcia usług restauracyjnych i cateringowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży posiłków na wynos i z dostawą, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych usług wspomagających oferowanych przez podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia VAT związanego ze sprzedażą jedzenia na wynos, a jej rozstrzygnięcie opiera się na ważnym orzecznictwie TSUE, co czyni ją interesującą dla prawników i przedsiębiorców z branży gastronomicznej.
“VAT na jedzenie na wynos: Czy to dostawa towaru czy usługa? NSA odsyła do Trybunału Sprawiedliwości UE.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1847/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Nita /sprawozdawca/
Arkadiusz Cudak
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1657/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-03-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 120, art. 121, art.187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia WSA (del.) Adam Nita (sprawozdawca), Protokolant Patryk Pogorzelski, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 1657/18 w sprawie ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 7 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2) uchyla decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 7 maja 2018 r. nr [...] 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz D. S.A. z siedzibą w W. kwotę 31 614 (słownie: trzydzieści jeden tysięcy sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 12 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1657/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej Sądem I instancji) oddalił skargę D. S.A. z siedzibą w W. (w dalszej części uzasadnienia określanej jako Podatnik, Spółka, Strona lub Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (zwanego dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) z 7 maja 2018 r., nr 1401-IOV-1.4103.43.2018.ED w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r.
Stan faktyczny sprawy został precyzyjnie przedstawiony w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, opublikowanym w CBOSA. Zagadnieniem spornym, jakie w niej powstało była kwestia opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży przez Stronę produktów gastronomicznych na wynos i w dostawie do klienta. Na tym tle, w relacjach pomiędzy Podatnikiem a Naczelnikiem Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego (w dalszej części uzasadnienia określanego jako Organ I instancji lub NUC-S) powstał spór co do podatkowoprawnej klasyfikacji przedstawionego zachowania. Spółka stała bowiem na stanowisku, że w opisanej sytuacji dokonuje dostawy posiłków gotowych, z czym wiąże się stosowanie 5% stawki podatku od towarów i usług. NUC-S, przy późniejszej aprobacie tego zapatrywania przez Organ odwoławczy wychodził natomiast z założenia, iż Skarżący świadczy usługę restauracyjną. W tej sytuacji właściwe jest zaś odnoszenie do podstawy opodatkowania stawki podatkowej w wysokości 8%.
Jak stwierdził Organ I instancji, Spółka w ramach sprzedaży realizowanej na wynos i w dostawie do klienta przygotowywała oraz wydawała produkt gotowy do bezpośredniego spożycia, tj. posiłek. Przedmiotem sprzedaży nie były zatem poszczególne towary (produkty potrzebne do przygotowania), ale posiłek gotowy do bezpośredniej konsumpcji, niepakowany próżniowo i niewymagający obróbki cieplnej. W konsekwencji NUC-S uznał, że produkty gastronomiczne sprzedawane przez Stronę indywidualnym klientom na wynos lub z dostawą, które są przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji nie mogą korzystać z 5% stawki podatku od towarów i usług. Jest zaś tak, ponieważ Spółka nie dokonuje dostawy gotowych posiłków i dań (PKWiU ex 10.85.Z), a świadczy usługi związane z wyżywieniem (PKWiU ex 56), opodatkowane 8% stawką podatkową. Z tego względu Organ I instancji określił Podatnikowi nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, w tym kwotę do zwrotu na rachunek bankowy za poszczególne okresy od stycznia do grudnia 2013 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił to zapatrywanie i utrzymał w mocy decyzję NUC-S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku tożsamym z poglądem administracji podatkowej i oddalił skargę wniesioną przez Spółkę na ostateczną decyzję podatkową. W jego przekonaniu posiłki sprzedawane przez różnego rodzaju placówki gastronomiczne, które są przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji nie mogą korzystać z 5% stawki podatku od towarów i usług na podstawie art. 41 ust. 2a w zw. z poz. 28 załącznika nr 10 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 - dalej określanej jako u.p.t.u.), ponieważ nie są klasyfikowane w grupowaniu PKWiU 10.85.1. Co do zasady, produkty takie są natomiast opodatkowane przy zastosowaniu 8% stawki podatkowej. Jest tak na podstawie § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z poz. 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 73, poz. 392 – zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie podatku od towarów i usług), z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w tej pozycji załącznika, do których ma zastosowanie podstawowa stawka podatku (której wysokość wynosi 23%). Tym samym w przekonaniu Sądu I instancji, na sposób opodatkowania posiłków (wysokość stawki podatkowej) nie ma wpływu to czy w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ich sprzedaż na terytorium kraju jest traktowana jako świadczenie usług, czy też jako dostawa towarów. Wynika to z faktu, że ustawodawca przy wyznaczaniu zakresu stosowania obniżonej stawki posłużył się klasyfikacją statystyczną.
W skardze kasacyjnej Podatnik zarzucił nieprawomocnemu wyrokowi Sądu I instancji:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. obrazę:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – zwanej dalej P.p.s.a.), art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 14k § 1 w zw. z art. 14b § 3 w zw. z art. 14m § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 – zwanej dalej O.p.). Zdaniem Strony nastąpiło to poprzez oddalenie jej skargi na skutek zaakceptowania stanowiska wyrażonego przez organy podatkowe w decyzji i w decyzji I instancji. Zgodnie z tym zapatrywaniem, stan faktyczny przedstawiony przez Spółkę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej różni się od rzeczywistego stanu faktycznego, bowiem wspomniany podmiot wskazał błędną klasyfikację czynności do grupowania PKWiU ex 10.85.1 - "gotowe posiłki dania" zamiast do grupowania PKWiU ex 56 - "usługi związane z wyżywieniem", a zatem wydana wobec Spółki interpretacja indywidualna z 28 lutego 2012 r. nie ma mocy ochronnej. Tymczasem w przekonaniu Skarżącego, decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i NUC-S powinny zostać uchylone przez Sąd I instancji;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. Według Podatnika doszło do tego poprzez oddalenie jego skargi i przyjęcie, że prawidłowe było postępowanie przeprowadzone przez organy podatkowe. W tym kontekście Spółka podkreśliła, że Sąd I instancji powinien uchylić decyzję Organu odwoławczego i decyzję NUC-S. Organy podatkowe zaniechały bowiem podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie wykazały w toku postępowania, że rzeczywisty stan faktyczny odbiegał od opisanego przez Spółkę we wniosku o wydanie Interpretacji. Jak tymczasem podkreślono, organy podatkowe były zobowiązane do ustalenia czy czynności opisane przez Spółkę we wniosku o wydanie Interpretacji klasyfikują się do grupowania PKWiU 10.85 - "gotowe posiłki i dania", czy też do grupowania PKWiU ex 56 - "usługi związane z wyżywieniem";
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 191 O.p. Jak podkreślono w skardze kasacyjnej, nastąpiło to poprzez oddalenie skargi Spółki i uznanie, że prawidłowe było postępowanie przeprowadzone przez organy podatkowe. Tymczasem zdaniem Strony, Sąd I instancji powinien uchylić decyzję i decyzję I instancji, ponieważ organy podatkowe, naruszając zasadę swobodnej oceny dowodów nie dokonały własnej oceny materiału dowodowego i oparły się na treści interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 24 czerwca 2016 r.;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. Zdaniem Strony doszło do tego poprzez oddalenie jej skargi i uznanie, że prawidłowe było postępowanie przeprowadzone przez organy podatkowe. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję i decyzję wydaną w I instancji, bowiem organy podatkowe prowadziły postępowanie w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, tj. prowadziły je w sposób stronniczy, ukierunkowany na z góry założony cel, umożliwiający zaspokojenie Skarbu Państwa w wyniku realizacji decyzji wydanych wobec Spółki, z pominięciem okoliczności faktycznych, dowodów, orzecznictwa sądów administracyjnych i wyroków TSUE korzystnych dla Skarżącego;
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 2a w zw. z art. 121 § 1 O.p. W ocenie Skarżącego doszło do tego poprzez oddalenie skargi i uznanie, że wykładnia przepisów prawa podatkowego dokonana przez organy podatkowe jest bezdyskusyjna i niewątpliwa. Tymczasem zdaniem Strony, organy podatkowe powinny rozstrzygnąć na jej korzyść wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego będących podstawą orzekania, a wynikających z rozbieżnej interpretacji przepisów prawa dokonywanych przez organy podatkowe i Ministra Finansów;
2) naruszenie prawa materialnego tj. obrazę:
a) art. 5 ust. 1, art. 5a, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 oraz art. 41 ust 2a u.p.t.u. w zw. z poz. 28 załącznika nr 10 do ustawy o podatku od towarów i usług. W ocenie Skarżącego nastąpiło to poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów, skutkującą uznaniem, że transakcje realizowane przez Spółkę nie stanowią dostawy towarów, dla których zastosowanie powinna mieć 5% stawka podatku od towarów i usług i błędne uznanie, iż wskazane czynności stanowią świadczenie usług, objęte 8% stawką podatkową;
b) art. 98 ust. 1, 2 i 3 Dyrektywy nr 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE, seria L, nr 347, poz. 1 - dalej określanej jako dyrektywa 112). W przekonaniu Skarżącego doszło do tego poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów i przyjęcie, że ustalenie czy określona sprzedaż stanowi dostawę towarów, czy też świadczenie usług powinno być poprzedzone kwalifikacją do właściwego grupowania PKWiU.
Jednocześnie wniesiono o rozważenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej skierowania do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujących pytań prejudycjalnych:
1) czy przepisy dyrektywy 112, w szczególności art. 98 tego aktu prawnego nie stoją na przeszkodzie takiej praktyce krajowej, zgodnie z którą przed ustaleniem czy zachowanie podatnika jest dostawą towarów, czy też świadczeniem usług należy dokonać ich klasyfikacji statystycznej?
2) czy przepisy dyrektywy 112, a w szczególności art. 14 i art. 24 tego aktu prawnego nie stoją na przeszkodzie praktyce krajowej, zgodnie z którą sprzedaż gotowych posiłków na "wynos" lub z dostawą do klienta (przygotowanych, przyprawionych i ugotowanych), której to sprzedaży nie towarzyszą dodatkowe usługi (zapewnienie odpowiedniego miejsca do konsumpcji, doradzanie klientom, podanie posiłku wraz z nakryciem oraz posprzątanie po jego zakończeniu) stanowi świadczenie usług, czy też jest dostawą towarów?
Ponadto, w związku z rozbieżnościami w orzecznictwie sądów administracyjnych zwrócono się o rozważenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a. przedstawienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnień prawnych o następującej treści:
1) czy dla ustalenia, czy dana czynność na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług stanowi "dostawę towarów", czy też "świadczenie usług" i przyporządkowania właściwej stawki podatkowej, podatnik powinien w pierwszej kolejności dokonać kwalifikacji tej czynności zgodnie z definicjami zawartymi w art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 u.p.t.u., czy też ustalić właściwy kod PKWIU dla konkretnych towarów lub usług stanowiących przedmiot transakcji?
2) czy w świetle art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego obejmuje przyporządkowanie przez wnioskodawcę usługi, czy też towaru, stanowiącego przedmiot transakcji do właściwego symbolu PKWiU, czy też powinien on zostać ustalony i wskazany przez Dyrektora Krajowej Izby Skarbowej, wydającego interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego?
Skarżący wniósł też o rozważenie przez Sąd I instancji uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz ponowne rozpoznanie sprawy i w takim wypadku zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania według norm przepisanych. Zwracając się natomiast do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiono o podjęcie następujących czynności przez wskazany Sąd:
1) rozważenie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego przez TSUE, skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 6 czerwca 2019 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 1290/18;
2) rozpoznanie sprawy na rozprawie;
3) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;
4) zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.
W reakcji na przedstawione zarzuty i argumentację, odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocniczka procesowa Strony oświadczyła natomiast, że nie podtrzymuje wniosków sformułowanych w piśmie procesowym, skutkującym przeniesieniem sprawy sądowoadministracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego o:
1) skierowanie pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
2) rozważenie przez Naczelny Sąd Administracyjny przedstawienia zagadnień prawnych do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy jest przy tym dostatecznie wyjaśniona, natomiast wymaga ponownego wypowiedzenia się co do niej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Dlatego, Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżone orzeczenie w całości, rozpoznał skargę i uchylił także decyzję ostateczną Organu odwoławczego, poprzedzającą zaskarżony wyrok Sądu I instancji.
Problemem, jaki zaistniał w sprawie była słuszność zapatrywania organów podatkowych, które dla określenia kryteriów identyfikacji i kwalifikacji zachowania Podatnika w pierwszej kolejności odwołały się do PKWiU. W ich ocenie klasyfikacji zaistniałego stanu faktycznego należy bowiem dokonać w odniesieniu do określonej pozycji PKWiU. Dopiero w dalszej kroku zasadne jest natomiast ustalanie charakteru realizowanych świadczeń.
W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu, jaki zaistniał pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego ma orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 kwietnia 2021 r., wydane w sprawie C-703/19. Dokonując oceny zachowania, które w przedmiotowej sprawie jest charakterystyczne dla działań Strony, TSUE nie nawiązywał do klasyfikacji statystycznych, które w pierwszej kolejności miałyby przesądzać o tym, czy określone zachowanie jest dostawą towaru (gotowych posiłków), czy świadczeniem usług związanych z wyżywieniem. Trybunał odwołał się natomiast do koncepcji świadczenia złożonego. Jak podkreślono, w przypadku złożonej transakcji składającej się z szeregu ściśle powiązanych elementów i czynności, które obiektywnie tworzą jedną nierozerwalną transakcję gospodarczą, z utrwalonego orzecznictwa TSUE wynika, że w celu ustalenia, czy transakcję tę należy zakwalifikować jako dostawę towarów lub świadczenie usług, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, w jakich czynność ta została zrealizowana, aby określić jej charakterystyczne i dominujące elementy (zob. podobnie wyrok z dnia 10 marca 2011 r., Bog i in., C-497/09, C-499/09, C-501/09 i C-502/09, EU:C:2011:135, pkt 61 i przytoczone tam orzecznictwo) – por. teza 48 wyroku.
Jednocześnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przypomniał, że element dominujący w świadczeniu złożonym określa się z punktu widzenia przeciętnego konsumenta oraz z uwzględnieniem, w ramach całościowej oceny, wagi jakościowej, a nie tylko ilościowej, elementów świadczenia usług w stosunku do elementów dostawy towarów (zob. podobnie wyrok z dnia 10 marca 2011 r., Bog i in., C-497/09, C-499/09, C-501/09 i C-502/09, EU:C:2011:135, pkt 62) – por. teza 49 wyroku. Z kolei odwołując się do definicji usług restauracyjnych i cateringowych, ukształtowanej w art. 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Rady, w powoływanym wyroku TSUE z 22 kwietnia 2021 r., wydanym w sprawie C-703/19 podniesiono, że dla zakwalifikowania transakcji podlegającej opodatkowaniu do "usług restauracyjnych i cateringowych" prawodawca Unii pragnął nadać decydujące znaczenie nie sposobowi przygotowywania artykułów spożywczych lub ich dostawy, lecz realizacji usług wspomagających towarzyszących dostarczaniu gotowej żywności, przy czym usługi te powinny być odpowiednie do zapewnienia natychmiastowego spożycia tej żywności i mieć przeważający charakter w stosunku do jej dostarczania (teza 58 wyroku).
Z tych względów zdaniem TSUE, z definicji '"usług restauracyjnych i cateringowych" zawartej w art. 6 rozporządzenia wykonawczego Rady, interpretowanej w świetle orzecznictwa przytoczonego w pkt. 52-54 wyroku wydanego w sprawie C-703/19 wynika zatem, że decydujące kryteria oceny, czy usługi towarzyszące dostarczaniu gotowej żywności mogą zostać uznane za "odpowiednie usługi wspomagające", odnoszą się do poziomu usług oferowanych konsumentowi. W tym względzie Trybunał uwzględnił zaś między innymi takie czynniki jak obecność kelnerów, istnienie obsługi polegającej w szczególności na przekazywaniu zamówień do kuchni, układaniu dań na talerzach i podawaniu ich klientom, istnienie zamkniętych i utrzymywanych w odpowiedniej temperaturze pomieszczeń przeznaczonych do konsumpcji żywności, a także szatni i toalet oraz wyposażenie w naczynia, meble i sztućce (zob. podobnie wyrok z 10 marca 2011 r., Bog i in., C-497/09, C-499/09, C-501/09 i C-502/09, EU:C:2011:135, pkt 69) – por. teza 59 i 60 wyroku TSUE wydanego w sprawie C-703/19.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, w tezie 63 swojego wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej sformułował twierdzenie, że do sądu krajowego należy ustalenie w świetle kryteriów przedstawionych w pkt 60 tego judykatu, czy różne systemy sprzedaży wprowadzone przez podatnika są objęte zakresem pojęcia "usług restauracyjnych lub cateringowych". W konsekwencji orzeczono, że art. 98 ust. 2 dyrektywy 112, w związku z pkt 12a załącznika III do wspomnianego aktu prawnego oraz art. 6 rozporządzenia wykonawczego Rady należy interpretować w ten sposób, że pojęcie "usług restauracyjnych i cateringowych" obejmuje dostarczanie żywności wraz z odpowiednimi usługami wspomagającymi, mającymi na celu umożliwienie natychmiastowego spożycia tej żywności przez klienta końcowego, czego zweryfikowanie należy do sądu odsyłającego. Jeżeli klient końcowy podejmie decyzję o nieskorzystaniu z zasobów materialnych i ludzkich udostępnionych mu przez podatnika w związku z konsumpcją dostarczonej żywności, należy uznać, że z dostawą tej żywności nie wiąże się żadna usługa wspomagająca (por. także teza 66 wyroku).
Spostrzeżenia poczynione przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej determinują treść rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W świetle wyroku o sygn. C-703/19, dla ustalenia klasyfikacji podatkowoprawnej aktywności gospodarczej realizowanej przez Skarżącego nie ma bowiem znaczenia przypisanie jej działań do określonej pozycji PKWiU jako dostawy towarów lub świadczenia usług. Należy natomiast dokonać tego przez wzgląd na kryteria przedstawione przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przyjmując założenie, że działania Podatnika są świadczeniami złożonymi oraz biorąc pod uwagę wskazania poczynione przez TSUE, dotyczące wzajemnej relacji i znaczenia dla klienta dostawy towarów oraz świadczenia usług im towarzyszących konieczne jest ustalenie (i to jest zadaniem Organu odwoławczego), czy różne systemy sprzedaży wprowadzone przez Stronę ("in-store", "drive-in", "walk-through", "food court") są objęte zakresem pojęcia "usług restauracyjnych lub cateringowych".
W tym kontekście, biorąc pod uwagę różne systemy sprzedaży stosowane w działalności charakterystycznej dla Podatnika, dostrzeżone w wyroku TSUE o sygn. C-703/19 należy się odnieść do utrwalonej praktyki interpretacyjnej władz skarbowych. Przez wzgląd na ustawową zasadę zaufania, mającą swoje korzenie w art. 2 Konstytucji RP, a wyrażoną w art. 121 § 1 O.p., jeżeli tożsamy jest stan faktyczny danej sprawy oraz stan faktyczny determinujący utrwaloną praktykę interpretacyjną, w demokratycznym państwie prawnym poszczególni podatnicy nie mogą być traktowani przez administrację podatkową w odmienny sposób. Także do tej materii powinien odnieść się Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ponownie orzekając w sprawie.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Stało się tak na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – zwanej dalej P.p.s.a.). O kosztach postępowania za obie instancje orzeczono natomiast w oparciu o art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Złożył się na nie wpis od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (8398 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie adwokatki reprezentującej Stronę w postępowaniu przed Sądem I instancji (10800 zł), opłata od wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu I instancji (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (4199 zł), oraz wynagrodzenie adwokatki reprezentującej Stronę w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (8100 zł).
O wysokości wynagrodzenia adwokatki działającej w imieniu Podatnika orzeczono na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 – zwanego dalej rozporządzeniem). Wynagrodzenie wskazanej pełnomocniczki procesowej reprezentującej Skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym ustalono w oparciu § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia. Z kolei o wysokości wynagrodzenia należnego adwokatce działającej w imieniu Podatnika przed Naczelnym Sądem Administracyjnym orzeczono na postawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia.
Adam Nita Małgorzata Niezgódka – Medek Arkadiusz CudakPotrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI