Orzeczenie · 2025-04-09

I FSK 1833/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-09
NSApodatkoweŚredniansa
VATprzedpłatazaliczkaobowiązek podatkowydostawa krajowafakturaskarga kasacyjnaNSAOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2017 r. przez spółkę G. Sp. z o.o. Organ podatkowy zakwestionował sposób rozliczenia przedpłaty na węgiel otrzymanej od M. sp. z o.o., uznając, że spółka zaniżyła podatek należny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd pierwszej instancji ustalił, że faktura na przedpłatę oraz zamówienie wskazywały na dostawę węgla do Polski (Stacja PKP C.), a nie za granicę, co potwierdzały zeznania świadków i prezesa spółki. W związku z tym, otrzymana przedpłata była zaliczką na poczet krajowej dostawy, a obowiązek podatkowy powstał z chwilą jej otrzymania zgodnie z art. 19a ust. 8 u.p.t.u. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego są bezzasadne. Sąd podkreślił, że ustalenia faktyczne dotyczące miejsca dostawy były prawidłowe i nie opierały się na domniemaniach, a argumentacja spółki stanowiła powtórzenie argumentów z pierwszej instancji. NSA potwierdził, że zaskarżona decyzja i wyrok WSA nie naruszały przepisów, a spółka G. Sp. z o.o. została obciążona kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady powstania obowiązku podatkowego w VAT z chwilą otrzymania zaliczki na poczet krajowej dostawy, nawet jeśli faktura została wystawiona jako zaliczkowa, a późniejsza dostawa miała być realizowana w ramach transakcji międzynarodowej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z dostawą węgla i ustaleniem miejsca dostawy. Kluczowe jest dokładne ustalenie charakteru transakcji i miejsca dostawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy otrzymana przedpłata na towar, udokumentowana fakturą zaliczkową, rodzi obowiązek podatkowy w VAT z chwilą jej otrzymania, nawet jeśli późniejsza dostawa miała nastąpić za granicę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zaliczki i jest niezależny od wystawienia faktury oraz późniejszej dostawy, jeśli zaliczka dotyczy skonkretyzowanej dostawy krajowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenia faktyczne wskazują na krajowy charakter dostawy węgla, na poczet której otrzymano przedpłatę. Faktura zaliczkowa dokumentująca otrzymanie środków pieniężnych przed dokonaniem dostawy towaru rodzi obowiązek podatkowy w VAT z chwilą jej otrzymania.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego w sprawie rozliczenia VAT od przedpłaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa, a skarga kasacyjna nie wykazała naruszeń istotnych dla wyniku sprawy.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej stanowiły powtórzenie argumentacji z pierwszej instancji i nie wykazały, aby ustalenia faktyczne były dowolne lub że organy naruszyły przepisy postępowania. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i wyrok WSA były prawidłowe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną G. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Lublinie.

Przepisy (14)

Główne

u.p.t.u. art. 19a § ust. 8

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Obowiązek podatkowy z tytułu otrzymania zaliczki powstaje z chwilą jej otrzymania.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 29a § ust. 1 i ust. 6 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określenie podstawy opodatkowania.

O.p. art. 193 § § 1 i § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności.

O.p. art. 121 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej (obowiązek dowodzenia).

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu kasacyjnego granicami skargi.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez NSA.

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Otrzymana przedpłata na węgiel stanowiła zaliczkę na poczet krajowej dostawy, co rodzi obowiązek podatkowy w VAT z chwilą jej otrzymania. • Ustalenia faktyczne dotyczące miejsca dostawy (Stacja PKP C.) były prawidłowe i nie opierały się na domniemaniach. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe (art. 120, 121, 122, 187, 191 O.p.) i sąd pierwszej instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4 P.p.s.a.). • Naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie art. 19a ust. 8 u.p.t.u. bez podstaw faktycznych i prawnych. • Błędne zastosowanie art. 151 P.p.s.a. przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek podatkowy jest związany z otrzymaniem zaliczki i jest niezależny od wystawienia faktury. • nie ma podstaw do twierdzenia, że ustalenie organów podatkowych co do tego, że miejscem dostawy węgla na rzecz M. sp. z o.o. miał być C., a nie B. miało charakter ustalenia dowolnego oraz dokonane zostało w oparciu o domniemania. • dla strony nabywającej węgiel, która dokonywała tego zakupu w celu jego zbycia M. sp. z o.o. w C., całkowicie nieracjonalnym byłby jego odbiór w Brześciu, co pociągałoby za sobą dokonanie odprawy i organizowanie transportu na własny koszt do C., przy cenie 86 USD za tonę.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący sprawozdawca

Artur Mudrecki

członek

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady powstania obowiązku podatkowego w VAT z chwilą otrzymania zaliczki na poczet krajowej dostawy, nawet jeśli faktura została wystawiona jako zaliczkowa, a późniejsza dostawa miała być realizowana w ramach transakcji międzynarodowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z dostawą węgla i ustaleniem miejsca dostawy. Kluczowe jest dokładne ustalenie charakteru transakcji i miejsca dostawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia VAT - momentu powstania obowiązku podatkowego od zaliczki, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Choć stan faktyczny jest specyficzny, zasada prawna jest uniwersalna.

Kiedy VAT od zaliczki? NSA rozstrzyga o momencie powstania obowiązku podatkowego przy transakcjach z zagranicą.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst