I FSK 1831/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Organy podatkowe zakwestionowały transakcje dotyczące obrotu kawą Jacobs Kronung i telefonami komórkowymi iPhone 6, uznając je za element oszustwa karuzelowego z udziałem 'znikającego podatnika' i podważając prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego. WSA w Lublinie oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. NSA uwzględnił skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie przez organy podatkowe i WSA wniosków dowodowych skarżącego (m.in. przesłuchanie świadków i kontrahentów). Sąd wskazał, że odmowa przeprowadzenia dowodów na okoliczności istotne dla sprawy, zwłaszcza gdy dotyczą tez przeciwnych do ustaleń organów, jest niedopuszczalna i narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. NSA podkreślił, że dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego i prawidłowej ocenie wszystkich dowodów, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE dotyczącego oszustw karuzelowych i dobrej wiary podatnika, można będzie dokonać właściwego rozstrzygnięcia. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję organu odwoławczego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przepisów postępowania dowodowego w sprawach podatkowych, zasady oceny dowodów, interpretacja przepisów dotyczących oszustw karuzelowych i prawa do odliczenia VAT.
Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz prawa UE w kontekście oszustw VAT.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy podatkowe i sąd pierwszej instancji naruszyły art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe i sąd pierwszej instancji naruszyły art. 188 O.p. poprzez nieuwzględnienie żądań dowodowych strony, co stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów (przesłuchanie świadków, kontrahentów) była niezasadna, gdyż dotyczyły one okoliczności mających znaczenie dla sprawy, a nie były wystarczająco stwierdzone innymi dowodami. Odmowa taka, zwłaszcza gdy dotyczy tezy przeciwnej do ustaleń organu, narusza zasadę czynnego udziału strony i prowadzi do wadliwego ustalenia stanu faktycznego.
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny w zakresie rzeczywistego charakteru transakcji skarżącego, uwzględniając orzecznictwo TSUE dotyczące oszustw karuzelowych i dobrej wiary podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena materiału dowodowego przez organy była wadliwa, a ustalenia stanu faktycznego niejednoznaczne, co wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego i ponownej oceny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na niejasności w ustaleniach organów co do istnienia towaru i świadomości skarżącego co do udziału w oszustwie. Podkreślono, że brak jest jednoznacznych dowodów na umyślność działania skarżącego, a ocena jego potencjalnego niedbalstwa wymaga przeprowadzenia dalszych dowodów i analizy zgodnie z orzecznictwem TSUE.
Czy skarżącemu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy organy podatkowe zakwestionowały transakcje jako element oszustwa karuzelowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga ponownego rozpatrzenia po uzupełnieniu postępowania dowodowego i prawidłowej ocenie świadomości skarżącego co do udziału w oszustwie.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia VAT może być zakwestionowane jedynie po wykazaniu świadomości (umyślności) lub niedbalstwa podatnika w zakresie udziału w oszustwie. Samo stwierdzenie braku czynności podlegającej opodatkowaniu nie wyklucza zastosowania dobrej wiary, a ocena ta wymaga jednoznacznych dowodów.
Przepisy (12)
Główne
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Odmowa przeprowadzenia dowodu na tezy przeciwne do ustaleń organów jest niedopuszczalna.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. c
Ustawa o podatku od towarów i usług
Okoliczności wyłączające prawo do odliczenia podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług mimo braku prawa do odliczenia.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.
Pomocnicze
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów, która nie może być dowolna i musi być oparta na zasadach wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki.
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek wydania orzeczenia na podstawie akt sprawy.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
P.p.s.a. art. 210 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji organu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 188 O.p. przez organy obu instancji poprzez odmowę przeprowadzenia istotnych dowodów. • Naruszenie art. 122 i 187 O.p. przez organy obu instancji poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego. • Naruszenie art. 191 O.p. przez organy obu instancji poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (u.p.t.u.) poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy mogło dojść do rzeczywistego nabycia towarów.
Godne uwagi sformułowania
żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem • Taka wykładnia art. 188 O.p. pozostaje w sprzeczności z zasadą praworządności, obiektywizmu i bezstronności • organ podatkowy nie może dowolnie wybierać dowodów, które są podstawą ustaleń faktycznych, poprzez ignorowanie inicjatywy dowodowej strony • brak jest takich dowodów i ustaleń organów, które pozwalałyby na stwierdzenie świadomości (umyślności) strony co do uczestnictwa (aktywności) w oszustwie tzw. 'karuzeli podatkowej'
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
sprawozdawca
Marek Zirk-Sadowski
przewodniczący
Włodzimierz Gurba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania dowodowego w sprawach podatkowych, zasady oceny dowodów, interpretacja przepisów dotyczących oszustw karuzelowych i prawa do odliczenia VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz prawa UE w kontekście oszustw VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw karuzelowych VAT i pokazuje, jak kluczowe dla sprawiedliwego rozstrzygnięcia jest przestrzeganie procedur dowodowych przez organy i sądy.
“Sąd Najwyższy: Organy podatkowe nie mogą ignorować wniosków dowodowych strony w walce z oszustwami VAT!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.