Orzeczenie · 2024-01-30

I FSK 1830/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-01-30
NSApodatkoweWysokansa
VATprawo do odliczenianależyta starannośćweryfikacja kontrahentówoszustwo podatkowekontrahencifakturypostępowanie podatkowesądownictwo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. [...] Sp. z o.o. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2011 r. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak pełnej analizy stanu faktycznego, oraz art. 121, 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej przez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dowolną ocenę dowodów. Kwestionowano również naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT w zw. z art. 169 Dyrektywy 112, argumentując, że spółka nie miała świadomości wad faktur i dochowała należytej staranności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. był niezasadny, podobnie jak zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Sąd szczegółowo omówił ustalenia dotyczące kontrahentów spółki, B. Sp. z o.o. i V. Sp. z o.o., wskazując na brak możliwości kontaktu, nieaktualne siedziby, brak ksiąg podatkowych, a także na ustalenia z postępowań karnych i rejestrowych, które podważały rzeczywiste prowadzenie działalności przez te podmioty. NSA stwierdził, że spółka nie zachowała nawet podstawowej staranności kupieckiej przy weryfikacji kontrahentów, co jest kluczowe dla zachowania prawa do odliczenia VAT. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i NSA, podkreślając, że podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w transakcji związanej z oszustwem, traci prawo do odliczenia VAT. W ocenie NSA, spółka godziła się na ryzyko udziału w nierzetelnej transakcji, rezygnując z dalszej weryfikacji kontrahentów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT z powodu braku należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, nawet w sytuacji, gdy transakcja faktycznie miała miejsce. Podkreślenie znaczenia orzecznictwa TSUE w zakresie VAT i oszustw podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z nierzetelnymi kontrahentami i brakiem należytej staranności po stronie podatnika.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów uzasadnia odmowę prawa do odliczenia podatku VAT, nawet jeśli transakcja faktycznie miała miejsce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak nawet podstawowej staranności kupieckiej przy weryfikacji kontrahentów uzasadnia odmowę prawa do odliczenia VAT, gdyż podatnik godzi się na ryzyko udziału w nierzetelnej transakcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie dochowała wymaganej staranności przy weryfikacji kontrahentów, co potwierdzają ustalenia dotyczące ich rzeczywistej działalności. Powołano się na orzecznictwo TSUE i NSA, zgodnie z którym podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w transakcji związanej z oszustwem, traci prawo do odliczenia VAT.

Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji może być skuteczną podstawą skargi kasacyjnej, jeśli zarzut dotyczy braku pełnej analizy stanu faktycznego lub nieodniesienia się do wszystkich twierdzeń strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być skutecznie kwestionowane brakiem szczegółowego omówienia w wyroku każdej okoliczności prawnej lub faktycznej, argumentu czy twierdzenia, ani podważania stanowiska prawnego sądu, przyjętego stanu faktycznego, czy wykładni przepisów.

Uzasadnienie

NSA powołał się na własne orzecznictwo, zgodnie z którym art. 141 § 4 p.p.s.a. nakłada obowiązek wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia, ale nie wymaga szczegółowego omówienia każdego argumentu strony. Kwestionowanie braku 'pełnej' analizy nie stanowi skutecznej podstawy naruszenia tego przepisu.

Czy organy podatkowe i sąd administracyjny pierwszej instancji naruszyły przepisy postępowania (art. 121, 122, 187 § 1, 191 o.p.) poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego i dowolną ocenę dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe i sąd pierwszej instancji nie naruszyły wskazanych przepisów postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organy wzięły pod uwagę okoliczności związane z kontrahentami spółki, a ustalenia faktyczne, choć niekorzystne dla podatnika, wynikały z zebranego materiału dowodowego, w tym z postępowań karnych i informacji o braku rzeczywistej działalności kontrahentów. Wnioski dowodowe spółki zostały rozpoznane, a odmowa przeprowadzenia niektórych dowodów była uzasadniona.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną E. [...] Sp. z o.o.

Przepisy (17)

Główne

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 181 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów uzasadnia odmowę prawa do odliczenia VAT. • Ustalenia faktyczne dotyczące braku rzeczywistej działalności kontrahentów są wystarczające do odmowy prawa do odliczenia. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być skuteczne w przypadku braku szczegółowego omówienia wszystkich argumentów strony.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak pełnej analizy stanu faktycznego. • Organy podatkowe naruszyły art. 121, 122, 187 § 1, 191 o.p. przez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dowolną ocenę dowodów. • Błędna wykładnia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT w zw. z art. 169 Dyrektywy 112, gdyż spółka nie miała świadomości wad faktur i dochowała należytej staranności.

Godne uwagi sformułowania

Skarżąca nie zachowała nawet podstawowej staranności kupieckiej przy weryfikacji kontrahentów. • Podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że poprzez swoje nabycie uczestniczy w transakcji związanej z oszustwem w zakresie VAT, dla celów dyrektywy 112 należy uznać za biorącego udział w tym oszustwie. • W sytuacji powyższych okoliczności, to że towary/usługi przedstawione w zakwestionowanych przez organ fakturach zostały wykonanie, nie miało tak istotnego znaczenia, jak twierdzi Skarżąca.

Skład orzekający

Danuta Oleś

sędzia

Roman Wiatrowski

sprawozdawca

Ryszard Pęk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT z powodu braku należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, nawet w sytuacji, gdy transakcja faktycznie miała miejsce. Podkreślenie znaczenia orzecznictwa TSUE w zakresie VAT i oszustw podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z nierzetelnymi kontrahentami i brakiem należytej staranności po stronie podatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego dla przedsiębiorców prawa do odliczenia VAT i konsekwencji braku należytej staranności, co jest tematem zawsze aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Brak staranności przy wyborze kontrahenta kosztował spółkę prawo do odliczenia VAT – NSA wyjaśnia, co to znaczy 'należyta staranność'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst