I FSK 1828/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie prawa do pełnego odliczenia VAT od leasingu bankowozu, uznając, że pojazd specjalny musi służyć działalności opodatkowanej w sposób konieczny i uzasadniony.
Spółka złożyła skargę kasacyjną, kwestionując odmowę pełnego odliczenia VAT od leasingu bankowozu. Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznały, że prawo do pełnego odliczenia VAT od pojazdu specjalnego (bankowozu) przysługuje tylko wtedy, gdy pojazd ten jest wykorzystywany w sposób konieczny i ściśle związany z profilem działalności gospodarczej podatnika, a nie okazjonalnie lub pomocniczo. W tym przypadku, spółka prowadząca handel paliwami nie spełniła tego warunku, co skutkowało oddaleniem skargi.
Sprawa dotyczyła prawa spółki "T." sp. j. do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu leasingu operacyjnego samochodu specjalnego – bankowozu typu C – oraz zakupu paliwa do jego napędu. Spółka prowadziła działalność gospodarczą w zakresie handlu paliwami i artykułami motoryzacyjnymi. Organy podatkowe oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznały, że spółce nie przysługuje prawo do pełnego odliczenia VAT, ponieważ bankowóz nie był wykorzystywany w sposób ściśle związany z podstawową działalnością gospodarczą spółki, a jedynie pomocniczo. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził to stanowisko. Sąd podkreślił, że choć bankowóz jest pojazdem specjalnym, jego pełne odliczenie VAT jest możliwe tylko wtedy, gdy jego wykorzystanie jest konieczne i uzasadnione w ramach działalności opodatkowanej podatnika, a nie w przypadku okazjonalnego użycia w działalności o innym profilu. NSA powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym ograniczenia w odliczaniu VAT od pojazdów firmowych wynikają z możliwości ich wykorzystania do celów prywatnych, natomiast w przypadku pojazdów specjalnych prawo do pełnego odliczenia zakłada ich wyłączne wykorzystanie do działalności gospodarczej. Ponieważ spółka nie prowadziła działalności polegającej na ochronie i transporcie wartości pieniężnych, a jedynie handel paliwami, nie spełniła warunku konieczności wykorzystania bankowozu w swojej działalności, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia lub leasingu pojazdu specjalnego (bankowozu) przysługuje tylko wtedy, gdy pojazd ten jest wykorzystywany w sposób konieczny i ściśle związany z profilem działalności gospodarczej podatnika, a nie okazjonalnie lub pomocniczo w działalności o innym charakterze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć bankowóz jest pojazdem specjalnym, jego pełne odliczenie VAT jest możliwe tylko wtedy, gdy jego wykorzystanie jest konieczne i uzasadnione w ramach działalności opodatkowanej podatnika. Samo spełnienie formalnych przesłanek kwalifikujących pojazd jako specjalny nie uprawnia do pełnego odliczenia, jeśli okoliczności wskazują na brak takiego związku z podstawową działalnością lub możliwość nadużycia prawa do odliczenia. W przypadku spółki prowadzącej handel paliwami, wykorzystanie bankowozu nie było konieczne dla jej podstawowej działalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatek naliczony podlega odliczeniu w zakresie, w jakim towary i usługi, z których nabyciem naliczono ten podatek są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Związek ten musi być interpretowany ściśle.
Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym art. 3 § 1
W okresie od wejścia w życie ustawy do 31 grudnia 2013 r., w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, kwota podatku naliczonego stanowi 60% kwoty podatku z faktury, nie więcej niż 6.000 zł, z zastrzeżeniem ust. 2.
Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym art. 3 § 2
Przepis ust. 1 nie dotyczy pojazdów samochodowych będących pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku do niniejszej ustawy. W pozycji 2 załącznika wymieniony został bankowóz.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 2 § 36
Definicja pojazdu specjalnego: pojazd samochodowy lub przyczepa przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 14 § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do pełnego odliczenia VAT od pojazdu specjalnego (bankowozu) przysługuje tylko wtedy, gdy pojazd ten jest wykorzystywany w sposób konieczny i ściśle związany z profilem działalności gospodarczej podatnika, a nie okazjonalnie lub pomocniczo. Wykorzystanie bankowozu przez spółkę prowadzącą handel paliwami nie było konieczne dla jej podstawowej działalności, co wyklucza prawo do pełnego odliczenia VAT.
Odrzucone argumenty
Art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. nie przewiduje, aby dla uzyskania prawa do pełnego odliczenia, samochód specjalny używany w działalności opodatkowanej, miał służyć jedynie do czynności podstawowej dla danego podatnika. Ustawodawca nie powiązał możliwości odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu pojazdu specjalnego ze świadczeniem usług opodatkowanych wykonywanych tym pojazdem.
Godne uwagi sformułowania
podatek naliczony podlega odliczeniu w zakresie, w jakim towary i usługi, z których nabyciem naliczono ten podatek są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych związek podatku naliczonego z wykonywaniem czynności opodatkowanych musi być interpretowany ściśle pojazd ten winien służyć działalności opodatkowanej podatnika i to takiej, w której wykorzystywanie tego typu pojazdu jest konieczne oraz racjonalnie uzasadnione nie można jednak nie dostrzegać, że ten specjalny pojazd służy konkretnym czynnościom specjalistycznym, a mianowicie przeznaczony jest do wykonywania specjalnej funkcji jako podstawowej, czyli transportu wartości pieniężnych.
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący
Sylwester Marciniak
sprawozdawca
Arkadiusz Cudak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do pełnego lub ograniczonego odliczenia VAT od pojazdów specjalnych, w tym bankowozów, w zależności od profilu działalności podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bankowozu i jego związku z działalnością gospodarczą. Interpretacja może być stosowana analogicznie do innych pojazdów specjalnych, ale wymaga analizy konkretnego przypadku i przeznaczenia pojazdu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia odliczania VAT od samochodów firmowych, ale skupia się na specyficznym pojeździe specjalnym (bankowóz), co czyni ją interesującą dla przedsiębiorców i księgowych.
“Czy bankowóz zawsze oznacza pełne odliczenie VAT? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1828/14 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-04-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-10-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Cudak Janusz Zubrzycki /przewodniczący/ Sylwester Marciniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane III SA/Gl 253/14 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2014-06-10 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 54 poz 535 art. 86 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz.U. 2010 nr 247 poz 1652 art. 3 ust. 2 pkt 5 Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Sylwester Marciniak (spr.), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "T." sp. j. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 253/14 w sprawie ze skargi "T." sp. j. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 24 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2012 r. i poszczególne miesiące od maja 2012 r. do stycznia 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od "T." sp. j. w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 1800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrok sądu pierwszej instancji (k. 28 i 45 - 64 akt) 1.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 253/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: sąd pierwszej instancji) oddalił skargę "T." sp.j. w W. (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej: organ odwoławczy) z dnia 24 grudnia 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec i od maja 2012 r. do stycznia 2013 r. 1.2. W uzasadnieniu powyższego wyroku sąd pierwszej instancji stwierdził, że przyczyną wydania w sprawie decyzji było ustalenie w wyniku kontroli podatkowych, że spółka, prowadząc na kilku stacjach paliw działalność gospodarczą w zakresie handlu detalicznego paliwami płynnymi, sprzedaży hurtowej i detalicznej olejów silnikowych, płynów i części zamiennych do samochodów, a także artykułów spożywczych, w prowadzonej dla potrzeb rozliczenia podatku od towarów i usług ewidencji zakupu ujawniła faktury VAT wystawione w związku z leasingiem samochodu specjalnego Volvo XC 60 - bankowozu typu C. Organ pierwszej instancji przyznał skarżącej prawo do odliczenia podatku naliczonego w kwocie ogółem 6 000 zł, na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. nr 247, poz. 1652, dalej: ustawa nowelizująca), uznając, że spółka nie może korzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu usługi leasingu operacyjnego wskazanego samochodu w pełnej wysokości, jak również z prawa do odliczenia podatku naliczonego od nabycia paliwa do tego samochodu. Organ odwoławczy uznał to stanowisko za prawidłowe. 1.3. W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania, podnosząc, że przedłożyła wszystkie dokumenty pozwalające jej skorzystać z prawa do odliczenia oraz przedstawiła stan faktyczny użytkowanego pojazdu, z których jednoznacznie wynikały przysługujące jej uprawnienie. Zdaniem spółki spełniła ona wszystkie wymagania warunkujące możliwość skorzystania z prawa do odliczenia, a w szczególności: posiadanie homologacji na bankowóz typu C, faktyczne jego codzienne wykorzystywanie do przewożenia pieniędzy i bezpośredni faktyczny związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. 1.4. Oddalając skargę spółki sąd zaznaczył przede wszystkim, że zdaniem organów odliczenie w pełnej wysokości podatku naliczonego związanego z usługą leasingu operacyjnego bankowozu i jego eksploatacji przysługuje w przypadku, gdy pojazd ten służy działalności opodatkowanej podatnika, dla której to wykorzystanie takiego pojazdu jest uzasadnione, czego wobec spółki prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie handlu paliwami nie stwierdzono. W ocenie sądu organy zasadnie uznały, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego związanego z nabyciem samochodu o specjalnym przeznaczeniu - pojazdu marki Volvo XC-60 – bankowozu typu C. Sąd zauważył, że przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej przez spółkę jest handel detaliczny paliwami płynnymi, sprzedaż hurtowa i detaliczna olejów silnikowych, wody destylowanej, płynów do chłodnic, i spryskiwaczy, smarów, części zamiennych do samochodów, alkoholi i napojów. Działalność jest prowadzona na kilku stacjach paliwowych. 1.5. Odwołując się do art. 15 ust. 1 i art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: u.p.t.u.), sąd podkreślił, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 u.p.t.u. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Do dnia 31 grudnia 2010 r. zasady odliczenia podatku VAT od nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych regulowały przepisy art. 86 ust. 3-7a u.p.t.u. Na mocy art. 1 pkt 11 lit. b u ustawy nowelizującej z dniem 1 stycznia 2011 r. zostały uchylone przepisy art. 86 ust. 3-7a u.p.t.u., natomiast przepisem art. 1 pkt 12 i pkt 14 ustawy nowelizującej dodano m.in.: przepis art. 86a ust. 1-10 u.p.t.u., w którym określono zasady odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony i przepis art. 88a u.p.t.u., określający zasady odliczenia podatku VAT od zakupu paliwa do napędu samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Stosownie do art. 9 pkt 2 ustawy nowelizującej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 r., dodane przepisy art. 86a ust. 1-10 oraz art. 88a weszły w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. W okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia wejścia w życie powyższych przepisów kwestie dotyczące odliczenia podatku od towarów i usług związanego z nabyciem samochodów oraz paliw, regulowały odpowiednio przepisy art. 3 oraz art. 4 ustawy nowelizującej. Natomiast od dnia 1 stycznia 2013 r., mocą art. 10 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej (Dz.U. z 2012 r., poz. 1456), w powyższej ustawie nowelizującej wprowadzono następujące zmiany: po pierwsze użyte w art. 3 w ust. 1, w art. 4, w art. 5 oraz w art. 7 wyrazy "31 grudnia 2012 r." zastępuje się wyrazami "31 grudnia 2013 r."; po drugie w art. 9 w pkt 2 wyrazy "1 stycznia 2013 r." zastępuje się wyrazami "1 stycznia 2014 r.". Art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowił, że w okresie od dnia wejścia w życie tej ustawy do 31 grudnia 2013 r., w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, stanowi 60 % kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca - nie więcej jednak niż 6.000 zł, z zastrzeżeniem ustępu 2. Z ustępu 2 w pkt 5 wynika zaś, że przepis ust. 1 nie dotyczy pojazdów samochodowych będących pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku do niniejszej ustawy, natomiast w pozycji 2 załącznika wymieniony został bankowóz. Z powyższych przepisów wynika, że powyższe ograniczenia nie mają zastosowania m.in. do pojazdów specjalnych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137). Na podstawie art. 2 pkt 36 tej ustawy przez "pojazd specjalny" należy rozumieć pojazd samochodowy lub przyczepę przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. Omawiana interpretacja dotyczy pojazdu specjalnego, którym jest bankowóz. Regulacje dotyczące bankowozów i definicję tego rodzaju pojazdów zawiera wydane na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. z 2005 r. nr 145, poz. 1221,ze zm.) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 września 2010 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać ochrona wartości pieniężnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne (Dz.U. nr 166, poz. 1128) zmienionego rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 12 listopada 2012 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać ochrona wartości pieniężnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne (Dz.U. z 2012 r., poz. 1262). Rozporządzenie definiuje bankowozy jako pojazdy samochodowe przeznaczone do transportu wartości pieniężnych, oznaczone w zależności od konstrukcji i zabezpieczenia technicznego jako typy: A, B i C. Działalność do prowadzenia, której można wykorzystywać bankowóz to świadczenia usług przewozu wartości pieniężnych, o których mowa w powyżej wskazanym przepisie rozporządzenia. Bankowóz jako pojazd specjalny służyć ma konkretnym czynnościom specjalnym, czyli jego przeznaczeniem jest wykonywanie specjalnej funkcji jako podstawowej, tj. transportu wartości pieniężnych. Takie przeznaczenie bankowozu powoduje, że wykorzystywanie tego pojazdu winno być ściśle powiązane z profilem działalności gospodarczej podatnika. Tym samym nabycie, leasing pojazdu specjalnego (bankowozu) przez podatnika, który nie wykonuje czynności opodatkowanych o specjalnej funkcji, do której pojazd ten jest przeznaczony, nie daje prawa do skorzystania z pełnego odliczenia podatku od towarów i usług na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Sąd zauważył przy tym, że sama klasyfikacja pojazdu specjalnego jako bankowozu (potwierdzona wpisem w dowodzie rejestracyjnym), czy też możliwość jego nabycia przez podatników podatku od towarów i usług prowadzących działalność gospodarczą w różnych zakresach, nie uprawnia do pełnego odliczenia podatku VAT z tego tytułu. Nawet jeżeli bankowóz wykorzystywany będzie w działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych, jednak przedmiotem prowadzonej działalności nie będzie ochrona przechowywanych i transportowanych wartości pieniężnych w rozumieniu § 1 pkt 2 rozporządzenia, pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego nie będzie przysługiwało. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym i ustawy o transporcie drogowym nie precyzują wprost ograniczeń co do rodzaju działalności gospodarczej czy czynności opodatkowanych jakie ma realizować podatnik, który chce skorzystać ze spornego pełnego odliczenia VAT przy nabyciu bankowozu, nie można jednak nie dostrzegać, że ten specjalny pojazd służy konkretnym czynnościom specjalistycznym, a mianowicie przeznaczony jest do wykonywania specjalnej funkcji jako podstawowej, czyli transportu wartości pieniężnych. 1.6. Zdaniem sądu już takie przeznaczenie rozumiane sensu stricto powoduje, że wykorzystanie spornego pojazdu winno być ściśle powiązane z profilem działalności gospodarczej, a nie polegać na okazjonalnym wykorzystaniu, czyli pomocniczo w wykonywaniu czynności opodatkowanych, które polegają na zupełnie innym profilu działalności – handlu detalicznym paliwami płynnymi i sprzedażą hurtowa i detaliczną olejów silnikowych, płynów do chłodnic , smarów , części zamiennych, itp. Dokonując wykładni systemowej i funkcjonalnej przytoczonych przepisów prawa podatkowego i Prawa o ruchu drogowym, sąd uznał za niedopuszczalną sytuację, w której każdy czynny zarejestrowany podatnik VAT będzie mógł odliczyć pełen podatek naliczony z tytułu zakupu bankowozu, gdy pojazd ten nie jest wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem w związku z podstawową działalnością podatnika, bo w istocie nie służy do wykonywania specjalnej funkcji, o której mowa w art. 2 pkt 36 Prawa o ruchu drogowym. Aby móc odliczyć w pełnej wysokości podatek naliczony związany z zakupem samochodu o specjalnym przeznaczeniu (bankowozu) i podatek naliczony przy zakupie paliwa służącego do jego napędu, pojazd ten winien służyć działalności opodatkowanej podatnika i to takiej, w której wykorzystywanie tego typu pojazdu jest konieczne oraz racjonalnie uzasadnione. Wynika to z art. 86 ust. 1 u.p.t.u., zgodnie z którym podatek naliczony podlega odliczeniu w zakresie, w jakim towary i usługi, z których nabyciem naliczono ten podatek są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Powyższe pozwala w ocenie sądu uznać za prawidłowe stanowisko organów podatkowych, zgodnie z którym związek podatku naliczonego z wykonywaniem czynności opodatkowanych musi być interpretowany ściśle, to znaczy, że pełne odliczenie podatku naliczonego przy zakupie bankowozu przysługuje wówczas, gdy jest on wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych w taki sposób, że podatek naliczony jest elementem kosztowym transakcji opodatkowanej, stanowi składową kosztów świadczenia usług, a to ma miejsce wówczas, gdy są to usługi świadczone w zakresie ochrony i transportowania pieniędzy. Takie rozumienie badanych przepisów jest dopuszczalne w ramach ich wykładni dokonanej przy zastosowaniu innych metod, niż tylko wykładnia językowa, zwłaszcza wykładni celowościowej. Przy braku spełnienia wskazanych warunków podatek naliczony przy zakupie samochodu, który faktycznie ma właściwości samochodu osobowego, można odliczać na zasadach jak dla samochodów osobowych. 1.7. Z powyższych względów sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę. 2. Skarga kasacyjna (k. 70 - 76) 2.1. W skardze kasacyjnej spółka zaskarżyła wyrok sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie na rzecz spółki kosztów postępowania według norm przepisanych w tym, kosztów zastępstwa adwokackiego. 2.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, jego błędną wykładnię i uznanie, że wykorzystywanie bankowozu, pojazdu specjalnego typu C, nie wyłącznie do działalności polegającej na przewozie środków pieniężnych i w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej niepolegającej wyłącznie na ochronie mienia, nie pozwala podatnikowi na pomniejszanie podatku należnego o podatek naliczony z tytułu rat leasingowych, jak i wydatków na zakup paliwa w przypadku wykorzystywania wskazanego pojazdu do przewożenia środków pieniężnych w związku z prowadzoną inną działalnością gospodarczą. W ocenie spółki stosowanie wykładni celowościowej przez organy podatkowe i sąd, w tym przypadku mającej na celu ograniczenie kręgu podatników mogących korzystać z ulgi przy odliczeniu pełnego podatku należnego o podatek naliczony z tytułu rat leasingowych, jak i wydatków na zakup paliwa jest niczym nieuzasadnione i nie wynika z przepisów prawa. 3. Odpowiedź na skargę kasacyjną 3.1. Organ odwoławczy nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną, a reprezentujący go na rozprawie kasacyjnej pełnomocnik, radca prawny, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Skarga kasacyjna skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej, wywiedzione w oparciu o przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a., dotyczą spornej w rozpoznawanej sprawie kwestii, tj. tego, czy skarżącej w niekwestionowanym stanie faktycznym przyjętym za podstawę orzekania przez sąd pierwszej instancji, przysługuje prawo do pełnego odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia samochodu, który mieści się w definicji bankowozu typu C. Stanowisko autora skargi kasacyjnej sprowadza się do stwierdzenia, że art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. nie przewiduje, aby dla uzyskania prawa do pełnego odliczenia z wyżej wymienionego tytułu, samochód specjalny, używany w działalności opodatkowanej, miał służyć jedynie do czynności podstawowej dla danego podatnika. Zdaniem kasatora, ustawodawca nie powiązał możliwości odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu pojazdu specjalnego ze świadczeniem usług opodatkowanych wykonywanych tym pojazdem (bankowozem). Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Stanowiące kwestię sporną w niniejszej sprawie zagadnienie było już przedmiotem rozstrzygnięć wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny. Należy tu odwołać się do wyroków z dnia: 25 marca 2014 roku I FSK 257/13, 8 kwietnia 2014 r., I FSK 505/13, 25 czerwca 2014 r., I FSK 1037/13, 26 czerwca 2014 roku I FSK 1332/13, 26 czerwca 2014., I FSK 1121/13, 9 września 2014 r., I FSK 1422/13, 14 listopada 2014 r., I FSK 1794/13, 3 grudnia 2014 r., I FSK 2150/13, 11 grudnia 2014 r., I FSK 1798/13, 5 marca 2015 r., I FSK 354/14, 17 marca 2015 r., I FSK 354/14, 10 czerwca 2015 r., I FSK 806/14, 11 czerwca 2015 r., I FSK 722/14, 2 lipca 2015 r., I FSK 758/14, 2 lipca 2015 r., I FSK 762/14, 14 lipva 2015 r., I FSK 701/14, 23 lipca 2015 r., I FSK 855/14, 26 sierpnia 2015 r., I FSK 764/14. We wskazanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny jednolicie i konsekwentnie prezentował stanowisko zbieżne z zaprezentowanym w zaskarżonym wyroku sądu pierwszej instancji. Pogląd zaprezentowany w wymienionych orzeczeniach podziela również skład orzekający w rozpoznawanej sprawie. 6. Krajowe regulacje w zakresie prawa podatnika do odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia tzw. samochodu firmowego należy rozpatrywać mając na względzie prawo unijne, tj. art. 395 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.06.347.1, dalej: Dyrektywa 112), który uprawnia Radę do upoważnienia każdego państwa członkowskiego do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów niniejszej dyrektywy w celu uproszczenia poboru podatku od wartości dodanej lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania. Na podstawie art. 1 Decyzji Wykonawczej Rady z dnia 27 września 2010 r. w ramach odstępstwa od art. 168 Dyrektywy 112 Rzeczypospolita Polska została uprawniona do ograniczenia do 60 % prawa do odliczenia podatku od towarów i usług należnego z tytułu zakupu, wewnątrzwspólnotowego nabycia, przywozu, wynajmu lub leasingu pojazdów silnikowych innych niż pojazdy osobowe, do maksymalnej kwoty 6000 zł. Ograniczenie to ma zastosowanie wyłącznie do pojazdów silnikowych, innych niż pojazdy osobowe o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Z wymienionego uprawnienia krajowy ustawodawca skorzystał w ustawie nowelizującej, regulując stosowne ograniczenia w prawie do odliczenia z tytułu nabycia samochodów, wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z zaprezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem, ograniczenie w prawie do odliczenia, w przypadku określonych pojazdów, bazuje na założeniu, że są one wykorzystywane również do celów prywatnych przedsiębiorców oraz do celów prywatnych ich pracowników (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2013 r., I FSK 344/12). Można więc przyjąć, iż krajowe regulacje w zakresie nabycia tzw. samochodu firmowego, uzasadniające tylko częściowe odliczenie podatku VAT w związku z nabyciem takich pojazdów, wynikają z założenia, że pojazdy te tylko w pewnej mierze będą wykorzystywane przez przedsiębiorców w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W mniej lub większym zakresie mogą być lub będą wykorzystywane do celów prywatnych przedsiębiorców lub ich pracowników. Należy zgodzić się z poglądem prezentowanym w wyżej wymienionych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, że analizując stany faktyczne, w których występują pojazdy specjalne, do których odsyła art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy nowelizującej, trzeba mieć na uwadze czy dany pojazd, aby na pewno nie będzie używany do celów prywatnych lub jego ewentualny użytek do tych celów będzie znikomy. O ile bowiem w przypadku "standardowych" samochodów firmowych ustawodawca przyznał podatnikom ograniczone prawo do odliczenia podatku (do 60%, nie więcej niż 6 000 zł), które to częściowe prawo do odliczenia należałoby wiązać z akceptacją stanów faktycznych, w których samochód firmowy jest również wykorzystywany do innych celów niż związane z działalnością opodatkowaną podatnika (np. do celów prywatnych), o tyle w przypadku pojazdów specjalnych przyznanie pełnego prawa do odliczenia wynika z założenia, że pojazd ten będzie wyłącznie wykorzystywany do działalności gospodarczej podatnika, a użycie tego pojazdu do innych celów ma wymiar zupełnie nieistotny. W przypadku pojazdów specjalnych związek z wykonywaniem czynności opodatkowanych musi być więc bardziej ewidentny, aniżeli w przypadku samochodów, których nabycie uprawnia podatnika do ograniczonego odliczenia podatku VAT. Samo więc spełnienie formalnych przesłanek przewidzianych w przepisach szczególnych, od których zależy kwalifikacja danego pojazdu, jako pojazdu specjalnego, jak słusznie przyjął sąd pierwszej instancji, nie powinno być automatycznie traktowane jako uprawniające do skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT, jeżeli okoliczności wykorzystania tego pojazdu wskazują, że realizacja tego prawa może wiązać się z nadużyciem prawa do odliczenia. Dlatego uprawnione jest stanowisko sądu pierwszej instancji, iż by móc odliczyć w pełnej wysokości podatek naliczony związany z zakupem samochodu o specjalnym przeznaczeniu i podatek naliczony przy zakupie paliwa służącego do jego napędu, pojazd ten winien służyć działalności opodatkowanej podatnika i to takiej, w której wykorzystywanie tego typu pojazdu jest konieczne. Tymczasem ze stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wynika ponad wszelką wątpliwość, że warunek ten nie został przez skarżącą spełniony. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na handlu detalicznym paliwami płynnymi, a także sprzedaży hurtowej i detalicznej olejów silnikowych wody destylowanej, płynów do chłodnic, i spryskiwaczy, smarów, części zamiennych do samochodów, alkoholi i napojów, a nabyty bankowóz jest wykorzystywany do bieżącej obsługi tej działalności. Nie jest to działalność wyłącznie związana z ochroną, przechowywaniem i transportowaniem wartości pieniężnych oraz dóbr o znacznej wartości ekonomicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wskazanych wcześniej orzeczeniach słusznie podkreślił, iż zamiaru ustawodawcy w zakresie udzielenia podatnikowi pełnego prawa do odliczenia w związku z nabyciem i wykorzystaniem pojazdu specjalnego, należy upatrywać już w treści art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy nowelizującej, gdzie wskazano, że ograniczenie prawa do odliczenia nie dotyczy pojazdów samochodowych będących pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku do ustawy nowelizującej. Można więc wyróżnić dwie przesłanki, których spełnienie uprawnia do skorzystania z pełnego prawa do odliczenia: 1) pojazd samochodowy powinien być pojazdem specjalnym w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym, 2) pojazd taki musi być pojazdem o przeznaczeniach wymienionych w załączniku do ustawy zmieniającej. Pierwsza przesłanka wprost odnosi się do art. 2 pkt 36 Prawa o ruchu drogowym, gdzie pojazd specjalny zdefiniowano jako pojazd samochodowy lub przyczepę, przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. Spełnienie wymagań technicznych, które szczegółowo reguluje rozporządzenie MSWiA, koniecznych do uznania pojazdu za bankowóz typu C, jest w sprawie bezsporne. Druga przesłanka, której również nie należy pomijać przy interpretacji art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy nowelizującej, wiąże się z przeznaczeniem takich pojazdów. Ustawodawca wskazał przy tym, że wykaz przeznaczeń pojazdów specjalnych "dotyczy pojazdów specjalnych, które spełniają warunki i wymagania techniczne określone dla przeznaczeń tych pojazdów, zawarte w odrębnych przepisach." 7. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, że nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, wymienionych w zarzutach skargi kasacyjnej. Wykładnia art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u., pozwala bowiem na przyjęcie, że aby móc odliczyć w pełnej wysokości podatek naliczony związany z zakupem samochodu o specjalnym przeznaczeniu, pojazd ten winien służyć działalności opodatkowanej podatnika i to takiej, w której wykorzystywanie tego typu pojazdu jest konieczne. Tymczasem z niekwestionowanego przez autora skargi kasacyjnej stanu faktycznego sprawy nie wynika, że skarżący prowadzi działalność, w której wykorzystywanie przedmiotowego pojazdu jest konieczne, co wyklucza możliwość skorzystania z pełnego odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia pojazdu specjalnego. Nie taki przyświecał cel preferencyjnego potraktowania pojazdów specjalnych, wśród których obok bankowozu wymieniono: agregat elektryczny/spawalniczy, pojazd przeznaczony do prac wiertniczych, koparkę, koparkospycharkę, ładowarkę, pojazd do czyszczenia dróg, podnośnik do prac konserwacyjno – montażowych, pomoc drogową, pojazd do zimowego utrzymania dróg, żuraw samochodowy, czy pojazd pogrzebowy. W zdecydowanej mierze konstrukcja wymienionych pojazdów wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z ich przeznaczeniem lub powoduje, że ich użycie do celów niezwiązanych jest nieistotne. Dlatego też, szczególnie przy ocenie stanu faktycznego, w którym występuje bankowóz typu C, konieczne jest ustalenie, czy w rzeczywistości pojazd ten będzie wykorzystywany, zgodnie z przeznaczeniem czy też jego nabycie jest motywowane przede wszystkim chęcią skorzystania z prawa do pełnego odliczenia podatku VAT. 8. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw. 9. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. Wynagrodzenie pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej określono w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 490).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI