I FSK 1827/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-13
NSApodatkoweŚredniansa
wyłączenie sędziegoKrajowa Rada Sądownictwabezstronnośćpostępowanie sądowoadministracyjneVATkontrola instancyjnaprawidłowość powołania sędziego

NSA wyłączył sędziego Sylwestra Golca od orzekania w sprawie I FSK 1827/23 z powodu wątpliwości co do jego bezstronności, wynikających z trybu powołania na stanowisko.

Sędzia NSA Sylwester Golec złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie I FSK 1827/23, powołując się na wątpliwości co do swojej bezstronności. Wskazał, że podobnie jak asesor biorący udział w postępowaniu przed sądem niższej instancji, on również został powołany na stanowisko sędziego NSA na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której sposób ukształtowania budzi wątpliwości konstytucyjne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za zasadny i wyłączył sędziego od orzekania, aby usunąć potencjalne wątpliwości co do jego bezstronności.

Wniosek o wyłączenie sędziego NSA Sylwestra Golca od orzekania w sprawie I FSK 1827/23 został złożony w związku z zarzutem nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, opartym na udziale asesora powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której sposób ukształtowania budzi wątpliwości konstytucyjne. Sędzia Golec, będąc również powołany na stanowisko sędziego NSA w podobnym trybie, zgłosił wątpliwości co do swojej bezstronności w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, uznał, że istnieją podstawy do wyłączenia sędziego na jego żądanie, zgodnie z art. 19 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że choć katalog przesłanek wyłączenia z mocy ustawy jest zamknięty, to na podstawie art. 19 P.p.s.a. sąd wyłącza sędziego, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W tym przypadku, dostrzeżenie takich okoliczności przez samego sędziego NSA Sylwestra Golca, uzasadniało uwzględnienie wniosku i wyłączenie go od orzekania w celu usunięcia nawet potencjalnych wątpliwości co do jego bezstronności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony od orzekania, jeśli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd wyłącza sędziego na jego wniosek, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W tym przypadku, sam sędzia zgłosił takie wątpliwości w związku z trybem swojego powołania, co uzasadnia wyłączenie dla usunięcia potencjalnych wątpliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

P.p.s.a. art. 22 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna postanowienia o wyłączeniu sędziego.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 18 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymieniony jako podstawa zarzutu nieważności postępowania przez stronę skarżącą.

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Przepisy dotyczące sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, na podstawie których powołano sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania z powodu wątpliwości co do jego bezstronności wynikających z trybu powołania.

Godne uwagi sformułowania

istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji prawnej wyłączenia sędziego na jego wniosek, co przyczyni się do usunięcia nawet potencjalnych wątpliwości, co do jego bezstronności we wskazanej sprawie

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący sprawozdawca

Danuta Oleś

członek

Artur Mudrecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wyłączenia sędziego w NSA, zwłaszcza w kontekście wątpliwości co do sposobu powołania sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia wątpliwości przez samego sędziego i odnosi się do kwestii proceduralnych, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - wyłączenia sędziego, co jest istotne dla zapewnienia sprawiedliwego procesu. Wątpliwości co do bezstronności sędziego wynikające z trybu jego powołania są tematem budzącym zainteresowanie.

Czy sędzia powołany w "nowym" trybie może być bezstronny? NSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1827/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący sprawozdawca/
Danuta Oleś
Artur Mudrecki
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
III SA/Wa 429/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-05-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Wyłączono sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 19, art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Sylwestra Golca o wyłączenie od orzekania w sprawie I FSK 1827/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 429/23 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. postanawia wyłączyć Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Sylwestra Golca od orzekania w sprawie.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 8 maja 2024 r. sędzia NSA Sylwester Golec, działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) wniósł o wyłączenie go od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 429/23, wydanego w sprawie Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 listopada 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r.
W uzasadnieniu wniosku sędzia NSA Sylwester Golec wskazał, że w skardze kasacyjnej, w której został wyznaczony sprawozdawcą, podniesiono zarzut nieważności postępowania oparty na art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a., który zdaniem autora skargi kasacyjnej, spowodował udział w składzie sądu pierwszej instancji, który wydał wyrok zaskarżony w sprawie I FSK 1827/23 Pana Asesora Tomasza Grzybowskiego, powołanego na stanowisko asesora na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w sposób wadliwy – sprzeczny z Konstytucją, w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3).
W związku z powyższym sędzia NSA Sylwester Golec oświadczył, że również został powołany na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co może budzić wątpliwości, co do jego bezstronności w rozstrzyganiu ww. sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.
Wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie I FSK 1827/23 zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy powołanej ustawy różnicują zasady wyłączenia sędziego w zależności od charakteru przesłanek, które mają stanowić podstawę tego wyłączenia. Sędzia z mocy samej ustawy wyłączony jest w sprawach, w których wystąpią przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 18 P.p.s.a. Katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco, co związane jest z doniosłością skutków prawnych orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy, skutkiem takim jest bowiem nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Na podstawie art. 19 P.p.s.a. sąd wyłącza natomiast sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Artykuł 19 P.p.s.a. odnosi się do sytuacji, w której konkretne okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w danej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie o jego stronniczości i niesprawiedliwości, zaś wniosek o wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 P.p.s.a. muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie. Mając na uwadze, że wystąpienie takich okoliczności dostrzegł sam sędzia NSA Sylwester Golec, składając w związku z tym stosowny wniosek, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji prawnej wyłączenia sędziego na jego wniosek, co przyczyni się do usunięcia nawet potencjalnych wątpliwości, co do jego bezstronności we wskazanej sprawie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 19 § 1 P.p.s.a. postanowił wyłączyć sędziego NSA Sylwestra Golca od orzekania w sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI