I FSK 1813/22

I FSK 1813/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący sprawozdawca/
Roman Wiatrowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1718/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-07-28
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 685
art. 15 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek (sprawozdawca), Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Danuta Oleś, Protokolant Bartłomiej Deptuła, po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1718/21 w sprawie ze skargi J. B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 maja 2021 r., nr 0114-KDIP1-3.3012.114.2021.2.MPE w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz J. B. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1718/21. W orzeczeniu tym Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", uchylił zaskarżoną przez J. B., zwanego dalej "skarżącym", interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 maja 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług (wyrok ten i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W skardze kasacyjnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego, zaskarżył w całości wyrok Sądu pierwszej instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021, poz. 685 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.t.u.", poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, iż skarżący w okolicznościach podanych we wniosku w związku ze sprzedażą działek nie powinien być uznawany za podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.t.u., a sprzedaż wydzielonych działek nie powinna odbywać się w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., podczas gdy w ocenie organu interpretacyjnego prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że podejmowane przez stronę działania, w tym zwłaszcza dotyczące podziału nieruchomości i doprowadzenia mediów, świadczą o zaangażowaniu podobnym do czynności podejmowanych przez podmioty zajmujące się profesjonalnie obrotem nieruchomościami, a tym samym skarżący oraz pozostali zainteresowani powinni stać się z tego tytułu podatnikami podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.t.u., a w konsekwencji sprzedaż ww. działek (udziałów) powinna mieścić się w zakresie pojęcia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie skargi, a także o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto organ domagał się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Skarżący nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 18 września 2025 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżący oraz jego dzieci P. B. i M. B., będący zainteresowanymi w sprawie, dokonując sprzedaży 2 działek gruntu i zamierzając sprzedać kolejne 9 w okolicznościach opisanych szczegółowo we wniosku wspólnym o wydanie interpretacji indywidualnej, działali oraz będą działać jako podatnicy podatku od towarów i usług (art. 15 ust. 1 u.p.t.u.) i tym samym, czy przedmiotowe transakcje mieszczą się w kategorii działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., czy też należy je zakwalifikować jako czynności zarządu majątkiem prywatnym.
W ramach skargi kasacyjnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w interpretacji z dnia 13 maja 2021 r., że opisane we wniosku transakcje sprzedaży działek gruntu mieszczą się w kategorii działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Zdaniem organu, podjęte przez skarżącego i zainteresowanych działania, w tym zwłaszcza podział nieruchomości i doprowadzenie mediów, świadczą o zaangażowaniu podobnym do czynności podejmowanych przez podmioty zajmujące się profesjonalnie obrotem nieruchomościami.
Przedstawiona jednak przez organ w skardze kasacyjnej argumentacja nie przemawia za zasadnością sformułowanego w niej zarzutu naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. przez błędną wykładnię tych przepisów. Na marginesie należy zauważyć, że sposób uzasadnienia tej podstawy kasacyjnej świadczy o tym, że w istocie dotyczy ona niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawców we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, a nie ich oderwanego od tego stanu rozumienia, które było zbieżne w przypadku stanowisk organu interpretacyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji i jego uzupełnieniu, skarżący i zainteresowani nie mogą być traktowani jako podatnicy podatku od towarów i usług. W szczególności niezasadne jest związanie opodatkowania czynności sprzedaży działek z faktem ich powstania na skutek podziału nieruchomości dokonanego w 2008 r. oraz wykonaniem przyłącza wodociągowego w 2013 r. i przebudowy sieci energetycznej w 2014 r.
Co do zasady rację ma organ twierdząc, że osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach majątku prywatnego, wykluczone są z grona podatników podatku od towarów i usług. Pojęcie majątku prywatnego nie zostało zdefiniowane przepisami prawa, natomiast na podstawie orzecznictwa można ustalić, jakie aktywności mieszczą się w zakresie zwykłego wykonywana prawa własności. Jak wskazano w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE", "Trybunał") z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10: "Osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112 kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Natomiast jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112, należy uznać ją za podmiot prowadzący >>działalność gospodarczą<< w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od wartości dodanej".
Z powyższego wyroku wynika, że tym, co odróżnia działania w ramach zarządu majątkiem prywatnym od czynności przedsiębiorcy, jest podejmowanie aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, angażujących środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców. Zatem decyduje częstotliwość i natężenie czynności charakterystycznych dla przedsiębiorcy, prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami.
Mając na uwadze powyższe Sąd kasacyjny wskazuje, że w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku o interpretację nie mamy do czynienia z aktywnymi działaniami profesjonalisty w zakresie obrotu nieruchomościami, na co prawidłowo zwrócił uwagę w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji.
Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nieruchomość, z której powstały działki objęte wnioskiem, została nabyta przez skarżącego i jego żonę w 2006 r., a więc na kilkanaście lat przed pierwszą sprzedażą, która miała miejsce w 2020 r. Nieruchomość ta nie została nabyta przez małżonków w celach zarobkowych, a na cele osobiste, z przeznaczeniem na budowę domów dla siebie i dwojga swoich dzieci. Dom, w którym zamieszkał skarżący, został wybudowany w 2015 r. Natomiast dzieci małżonków nie były zainteresowane budową domów, co ostatecznie doprowadziło do podjęcia decyzji o sprzedaży części nieruchomości. O nabyciu nieruchomości (działek powstałych w wyniku podziału przeprowadzonego w 2008 r.) w celach zarobkowych nie można też mówić w przypadku zainteresowanych, którzy stali się ich współwłaścicielami w drodze dziedziczenia po zmarłej w 2013 r. matce.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał na brak podejmowania przez współwłaścicieli aktywnych działań mających na celu sprzedaż nieruchomości. Chociaż skarżący i jego żona, a następnie skarżący wraz z dziećmi, nie wykluczali, że część nieruchomości zostanie w przyszłości sprzedana, przez wiele lat nie podejmowali aktywnych działań w celu realizacji tej sprzedaży. Wprawdzie dokonano podziału nieruchomości i doprowadzono do niej media, ale czynności te podjęto w długich odstępach czasu - podział nieruchomości miał miejsce w 2008 r., a doprowadzenie wodociągu i przyłącza energetycznego w latach 2013 r. i 2014 r. Powołując się na fakt podziału nieruchomości i uzbrojenia jej w media Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej pomija powyższą uwypukloną przez Sąd pierwszej instancji okoliczność. Współwłaściciele nie podejmowali też działań marketingowych wykraczających poza zwykłą formę ogłoszenia - ograniczyli się do zamieszczenia ogłoszenia na portalu internetowym [...].
Reasumując, za zgodne z prawem należało uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, który uznał, że błędnie organ interpretacyjny przyjął, iż opisana we wniosku sprzedaż działek ma charakter zorganizowany i profesjonalny jak w przypadku podmiotów zajmujących się profesjonalnie obrotem nieruchomościami i powinna być kwalifikowana jako podjęta w warunkach działalności gospodarczej, a co za tym idzie, za dokonaną przez podatników podatku od towarów i usług.
Odnosząc się na końcu do ustnej wypowiedzi pełnomocnika organu na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w ramach której podniesiono zarzut oparcia zaskarżonego wyroku na innym stanie faktycznym, niż przedstawiony we wniosku, Sąd kasacyjny wskazuje, że rozpoznanie wskazanego zarzutu nie jest możliwe na gruncie niniejszej sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 P.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. W toku postępowania skarżący kasacyjnie ma prawo popierać wniesioną skargę kasacyjną, jednak aktywność tę podejmować może skutecznie wyłącznie w ramach sformułowanych wcześniej podstaw kasacyjnych.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Roman Wiatrowski Małgorzata Niezgódka-Medek Danuta Oleś