I FSK 1810/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki, uznając zasadność przedłużenia terminu zwrotu VAT przez organ podatkowy z powodu wątpliwości co do transakcji wewnątrzwspólnotowych.
Spółka domagała się zwrotu nadwyżki VAT za październik 2018 r. Organ podatkowy przedłużył termin zwrotu, powołując się na wątpliwości dotyczące transakcji wewnątrzwspólnotowych z bułgarską firmą S. [...]. WSA uchylił postanowienie organu, uznając brak wystarczającego uzasadnienia przedłużenia zwrotu całej kwoty. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że przedłużenie terminu zwrotu było uzasadnione potrzebą dalszej weryfikacji, nawet jeśli nie wszystkie wątpliwości zostały jeszcze rozwiane.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za październik 2018 r. dla spółki I. [...] sp. z o.o. sp. k. Spółka wykazała we wskazanej deklaracji VAT-7 nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 571.000,00 zł. Organ I instancji, w związku z kontrolą podatkową dotyczącą m.in. wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do bułgarskiej firmy S. [...], przedłużył termin zwrotu do 31 sierpnia 2021 r. Organ odwoławczy utrzymał to postanowienie w mocy, wskazując na brak wystarczających dowodów potwierdzających weryfikację kontrahenta i rzeczywisty transport towarów do Bułgarii, a także na zakwalifikowanie bułgarskiej spółki jako "znikającego podatnika". WSA uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając, że uzasadnienie nie wyjaśniało potrzeby weryfikacji całej kwoty zwrotu, a jedynie części związanej z transakcjami ze S. [...]. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że przedłużenie terminu zwrotu VAT jest uzasadnione istnieniem wątpliwości wymagających dalszej weryfikacji, a nie udowodnieniem braku podstaw do zwrotu. NSA podkreślił, że na etapie wydawania postanowienia o przedłużeniu terminu organ bada jedynie potrzebę dalszego badania zasadności zwrotu, a nie samą zasadność. W związku z tym, NSA oddalił skargę spółki, uznając, że organ podatkowy prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może przedłużyć termin zwrotu VAT, jeśli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, a wątpliwości nie muszą dotyczyć całej kwoty zwrotu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że na etapie wydawania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu organ bada jedynie potrzebę dalszego badania zasadności zwrotu, a nie samą zasadność. Wystarczy uprawdopodobniona konieczność weryfikacji, a nie udowodnienie braku podstaw do zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u. art. 87 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten określa prawo podatnika do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz możliwość przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli jego zasadność wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego.
Pomocnicze
O.p. art. 217 § § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy uzasadnienia postanowień organów podatkowych, w tym postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu podatku.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 124
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy obowiązku podawania uzasadnienia prawnego rozstrzygnięć.
O.p. art. 125
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy zasady szybkości postępowania.
O.p. art. 247b § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy przedłużenia terminu zwrotu VAT.
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy elementów składowych decyzji i postanowień.
O.p. art. 219
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy doręczania postanowień.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek orzekania na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi przez NSA.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedłużenie terminu zwrotu VAT jest uzasadnione istnieniem wątpliwości wymagających dalszej weryfikacji, a nie udowodnieniem braku podstaw do zwrotu. Na etapie wydawania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu organ bada jedynie potrzebę dalszego badania zasadności zwrotu, a nie samą zasadność. Wystarczy uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu, nawet jeśli wątpliwości dotyczą tylko części transakcji.
Odrzucone argumenty
Uzasadnienie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT musi odnosić się do całej kwoty zwrotu. Organ nie wykazał wystarczająco, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji w odniesieniu do całej kwoty.
Godne uwagi sformułowania
Rolą organu podatkowego, decydującego się na skorzystanie z art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT, nie jest zatem wykazywanie (dowodzenie) braku podstaw do zwrotu VAT, lecz wskazanie (uprawdopodobnienie), że określone elementy stanu faktycznego nie są klarowne, budzą wątpliwości i powinny zostać zbadane. Przedłużenie terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nie jest uzależnione od wykazania konkretnych dowodów czy zarzutów świadczących o niezasadności zwrotu, a wystarczające w tym względzie jest uzasadnione podejrzenie czy też istnienie niejasności, wymagających dalszego sprawdzenia. Przedłużenie terminu zwrotu podatku nie może być utożsamiane z postępowaniem podatkowym, w którym organ wydaje decyzję w oparciu o zebrane dowody i ocenia je zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej.
Skład orzekający
Izabela Najda-Ossowska
przewodniczący
Marek Olejnik
sprawozdawca
Agnieszka Jakimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przedłużenia terminu zwrotu VAT przez organy podatkowe, zakres weryfikacji transakcji, interpretacja art. 87 ust. 2 ustawy o VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia terminu zwrotu VAT w kontekście wątpliwości co do transakcji wewnątrzwspólnotowych i potencjalnego "znikającego podatnika".
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu procedury VAT – przedłużania terminu zwrotu podatku, co jest częstym problemem dla podatników. Interpretacja NSA w tej kwestii ma duże znaczenie praktyczne.
“Kiedy organ podatkowy może wstrzymać zwrot VAT? NSA wyjaśnia granice weryfikacji transakcji.”
Dane finansowe
WPS: 571 000 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1810/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-02-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Jakimowicz Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/ Marek Olejnik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane III SA/Wa 2336/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-10 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 685 art. 87 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia NSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Agnieszka Jakimowicz, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2336/21 w sprawie ze skargi I. [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za październik 2018 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od I. [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. III SA/Wa 2336/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 lipca 2021 nr. [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za październik 2018 r. w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka"). 2. Przebieg postępowania przed organami : 2.1. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 8 listopada 2018 Skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. (dalej: "NUS", "organ I instancji") deklarację VAT-7 za październik 2018 r., w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni w wysokości 571.000,00 zł oraz kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 2.774,00 zł. 2.2 W związku z wykazywaniem przez Spółkę transakcji o znacznej wartości z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej, eksportu towarów i wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w dniu 29 czerwca 2018 r. organ I instancji wszczął wobec Skarżącej kontrolę podatkową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania i prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa w podatku od towarów i usług (dalej także: "VAT") za maj 2018 r. W dniu 16 listopada 2018 r. rozszerzono kontrolę podatkową – objęła ona również okresy od stycznia do kwietnia 2018 r. i od czerwca do października 2018 r. W toku tej kontroli podatkowej ustalono, że przedłożone przez Spółkę dokumenty nie potwierdzają wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do podmiotu z siedzibą w Bułgarii, tj. S. [...]. Ustalenia kontroli podatkowej zawarto w protokole doręczonym w dniu 16 kwietnia 2021 r. 2.3 W dniu 19 maja 2021 r. NUS wydał postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego w zakresie podatku VAT za poszczególne miesiące od stycznia do października 2018 r. 2.4 W toku kontroli podatkowej NUS wydał szereg postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu podatku naliczonego nad należnym za październik 2018 r. W szczególności, postanowieniem z dnia 19 maja 2021 r. NUS przedłużył ten termin do 31 sierpnia 2021 r. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie. 2.5. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie dnia 30 lipca 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał w szczególności, że z protokołu kontroli podatkowej wynikają wątpliwości co do transakcji z S. [...], na rzecz której Spółka miała dokonywać dostaw wewnątrzwspólnotowych. Skarżąca nie posiada żadnych dowodów (oprócz wydruku czynnego podatnika z systemu VIES) potwierdzających, że weryfikowała rzetelność kontrahenta, z którym zawarła umowę w drodze korespondencji elektronicznej i dokonywała transakcji o bardzo dużej wartości. Według kontrolujących Skarżąca nie sprawdzała, kto jest uprawniony do reprezentowania S. [...], czy firma posiada odpowiedni kapitał, zaplecze techniczne, czy jest znanym na rynku przedsiębiorcą zajmującym się handlem towarami z branży. Dokumenty przedstawione przez Stronę nie dowodzą zdaniem kontrolujących, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, gdyż na żadnym z dokumentów (faktury, dokumenty wydania zewnętrznego, protokoły komisyjnego załadunku, dokumenty CMR) fakt ten nie został potwierdzony przez bułgarskiego kontrahenta S. [...]. W toku kontroli ustalono, że adres widniejący na dokumentach CMR załączonych do faktur mających dokumentować wewnątrzwspólnotową dostawę towarów nie został potwierdzony przez bułgarską administrację podatkową jako adres S. [...]. Nie potwierdzono również autentyczności pieczątki widniejącej na dokumentach CMR oraz podpisu osoby odbierającej towar. Spółka okazała kserokopię umowy o współpracy zawartej z S. [...], w której nie wskazano z imienia i nazwiska osoby reprezentującej bułgarską firmę. Umowa została podpisana przez kontrahenta i odesłana do Skarżącej w korespondencji elektronicznej. W ocenie kontrolujących dowody posiadane przez Skarżącą dotyczące sprzedaży towarów do S. [...] nie uprawniają do zastosowania stawki podatku 0%. Dokonana w toku kontroli podatkowej analiza przebiegu transakcji wskazuje na transakcje łańcuchowe, gdyż towar zakupywany był na terenie kraju od różnych firm świadczących sprzedaż towarów dla siebie nawzajem. Sprzedawany do S. [...] towar był ponownie kupowany i przewożony z Bułgarii. Na podstawie analizy dokumentów ustalono, że w ciągu kilku dni (3, 5 i 7) wracał do Bułgarii. Bułgarska Spółka została zakwalifikowana jako "znikający podatnik". W opisanych okolicznościach DIAS nie miał wątpliwości co do tego, że w sprawie istnieją przesłanki uzasadniające przedłużenie terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2018 r. Toczy się bowiem postępowanie podatkowe zmierzające do weryfikacji rzetelności transakcji, których uczestnikiem była Spółka, a które nie zostały zweryfikowane wystarczająco w toku kontroli podatkowej. Dla ustalenia rzeczywistego charakteru transakcji konieczne jest zweryfikowanie nie tylko dokumentów podatnika ubiegającego się o zwrot, ale również kontrahentów występujących w łańcuchu transakcji oraz innych podmiotów, np. przewoźników, dostawców i ich dostawców. 3. Stanowiska stron w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji : 3.1. W skardze do WSA Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: – art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm. dalej jako "ustawa o VAT") poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do konieczności dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu podatku w sytuacji, kiedy Spółka w sposób kompleksowy i całkowity wykazała rzeczywiste dokonanie wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów w badanym okresie od stycznia do października 2018 r.; – art. 125 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Z 2020 r., poz. 1325 ze zm. dalej jako "O.p.") poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania i prowadzenie go w sposób nadmiernie przedłużający termin zakończenia postępowania podatkowego; – art. 120 oraz art. 121 i art. 124 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT przez działanie w sposób niezgodny z prawem, które spowodował utratę zaufania do DIAS, ze względu na brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy, a w szczególności brak uzasadnienia, że kwota zatrzymanego zwrotu podatku na gruncie ustawy o VAT za październik 2018 r. w wysokości 571.000 złotych ma związek jedynie z transakcjami dokonanymi z S. [...]; – art. 247b § 1 O.p. poprzez przedłużenie terminu na zwrot VAT za miesiąc październik 2018 r. o czas zdecydowanie dłuższy niż jest niezbędny do zakończenia czynności sprawdzających; – art. 217 § 2 O.p. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez brak uzasadnienia przedłużenia terminu zwrotu całości kwoty podatku VAT w sytuacji, kiedy znacząco przekracza ona wysokość ewentualnego należnego podatku od kwestionowanych transakcji; – art. 121 § 1 O.p., poprzez przyjęcie, że Spółka miała możliwość złożenia korekt deklaracji podatkowych, kiedy w rzeczywistości w wyniku działania organu I instancji Spółka była tej możliwości pozbawiona oraz użycie tego faktu przeciwko Spółce, co spowodowało utratę przez Spółkę zaufania do organu podatkowego. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. 4. WSA w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone postanowienie DIAS. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem sporu jest zasadność przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług wykazanej w deklaracji VAT-7 za październik 2018 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r. Następnie Sąd dokonał wykładni art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Przedstawiając konieczne przesłanki, które muszą zaistnieć by możliwe było wydanie postanowienia o przedłużeniu terminu do dokonania zwrotu podatku od towarów i usług: 1) termin do dokonania zwrotu jeszcze nie upłynął; 2) weryfikacja rozliczenia podatnika odbywa się w ramach jednego z postępowań wskazanych w przepisie (tj. w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej, postępowania podatkowego); a zarazem 3) stwierdzenie przez organ, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, opiera się na co najmniej uprawdopodobnionych przesłankach. W ocenie Sądu uzasadnienie postanowienia o przedłużeniu terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym powinno wyjaśniać potrzebę weryfikacji zasadności zwrotu nie w dowolnym (w tym dowolnie małym) jego ułamku, lecz w tej kwocie, o którą ubiega się podatnik i której dotychczas nie zwrócono. Sąd stwierdził, że Organ w uzasadnieniu postanowienia nie uargumentował potrzeby dalszej weryfikacji poprawności rozliczenia podatkowego do całej kwoty zwrotu (571.000,00 zł), a jedynie do części związanej z transakcjami ze spółką S. [...] wynoszącej 149.073,40 zł, która to jego zdaniem przyjmuje wzorcowy charakter. W związku z tym WSA uznał, że zaskarżone postanowienie narusza art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o VAT i art. 217 § 2 O.p. 5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 5.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Organ zaskarżając ten wyrok w całości. Sformułował także wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a.") naruszenie : A. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt I lit. c) w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 217 § 2, art. 121 § 1, art. 124, art. 210 § 4 w związku z art. 219 O. p. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT przez niezasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia wskutek naruszenia określonego w art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązku orzekania na podstawie akt sprawy, a w konsekwencji błędnego uznania, że uzasadnienie postanowienia organu II instancji nie wyjaśnia w sposób dostateczny przedłużenia zwrotu całej kwoty żądanego zwrotu, podczas gdy postanowienie to zawiera wszystkie wymagane prawem elementy i pozwala na odtworzenie motywów oraz przyczyn dodatkowej weryfikacji przez organ podatkowy zasadności wykazanego przez Spółkę całego zwrotu, co powinno skutkować uznaniem przez Sąd, że postanowienie to nie narusza przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a w konsekwencji oddaleniem wniesionej skargi. B. przepisów prawa materialnego, tj. : 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, dalej jako "ustawa o podatku od towarów i usług", przejawiające się w niezasadnym uchyleniu zaskarżonego postanowienia wskutek uznania, że przedłużenie terminu na dokonanie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za październik 2018 r. nastąpiło w odniesieniu do kwoty 571.000 zł, mimo że kwota zwrotu wynikająca z zakwestionowanych transakcji wynosi 149.073 zł, podczas gdy organ wyjaśnił spełnienie przesłanek pozwalających na przedłużenie ww. terminu dla całej kwoty żądanego zwrotu; 5.2. Skarżąca nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną. 6. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, zważył co następuje: 6.1. Skarga kasacyjna jest zasadna. 6.2 Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła zasadności przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług wykazanej w deklaracji VAT-7 za październik 2018 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r. 6.3 By móc ocenić zasadność zarzutów Organu, należy raz jeszcze przytoczyć brzmienie art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, który służył za materialnoprawną podstawę działań organów podatkowych. W sytuacji, gdy kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia. Jednakże w przypadku, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, wskazany termin może zostać przedłużony do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego (art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT). Odsunięcie w czasie zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego jest więc warunkowane istnieniem określonych wątpliwości i potrzebą ich wyjaśnienia w kontekście prawidłowości rozliczenia przedłożonego przez podatnika. Jak wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie, dopuszczalność przedłużenia terminu zwrotu VAT nie jest uzależniona od wykazania konkretnych dowodów czy zarzutów świadczących o niezasadności zwrotu, a wystarczające w tym względzie jest uzasadnione podejrzenie czy też istnienie niejasności, wymagających dalszego sprawdzenia (zob. przykładowo wyroki NSA z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt I FSK 802/19 i I FSK 767/19; z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 845/19). Rolą organu podatkowego, decydującego się na skorzystanie z art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT, nie jest zatem wykazywanie (dowodzenie) braku podstaw do zwrotu VAT, lecz wskazanie (uprawdopodobnienie), że określone elementy stanu faktycznego nie są klarowne, budzą wątpliwości i powinny zostać zbadane. 6.4 Zdaniem Sądu pierwszej instancji wątpliwości takie niewątpliwie zachodzą w związku z potrzebą ustalenia faktycznego przebiegu transakcji między Skarżącą, a jej kontrahentem S. [...]. Jednak zdaniem WSA nie uzasadnia to przedłużenia terminu zwrotu VAT w stosunku do całości kwoty zwrotu. 6.5 Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu Sądu pierwszej instancji. Skład orzekający w pełni podzielił zapatrywanie organów podatkowych co do istnienia przesłanek usprawiedliwiających przedłużenie terminu zwrotu VAT w myśl art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT. Na tle niniejszej sprawy wskazano na źródło wątpliwości dotyczących rozliczeń podatnika (szereg okoliczności związanych zarówno z nabyciami towarów i usług jak i wewnątrzwspólnotowymi dostawami), opisano podejmowane przez organ czynności zmierzające do weryfikacji transakcji, które zostały udokumentowane fakturami VAT, budzącymi wątpliwości organu, a jednocześnie stanowiące podstawę wnioskowanej kwoty zwrotu. Oczekiwanie na rezultat czynności kontrolnych, w szczególności informacji od bułgarskiej administracji podatkowej oraz od polskich kontrahentów Skarżącej, w świetle przesłanek warunkujących wstrzymanie zwrotu podatku, było w pełni uzasadnione. W konsekwencji stanowisko przedstawione przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku okazało się wadliwe, a zarzuty skargi kasacyjnej zasadne. 6.6 Stanowisko WSA sprowadza się do zakwestionowania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT z uwagi na nieuzasadnienie przez organy podatkowe zasadności zwrotu w kwocie, o którą ubiega się podatnik. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że warunkiem przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nie jest udowodnienie braku podstaw do zwrotu, ale istnienie wymagających weryfikacji niejasności, które – w świetle przytoczonych wyżej okoliczności – zaistniały na gruncie rozpatrywanej sprawy. Natomiast istnienie takich niejasności nie uprawnia jeszcze do postawienia tezy o istnieniu części zwrotu nie wymagającej dodatkowej weryfikacji. Ta kwestia bowiem zostanie ustalona w toku postępowania wymiarowego. Należy podkreślić, że jedyną przesłanką ustawową przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym przewidzianą w art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT jest konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. Na etapie wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności tego zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Brak jest zatem podstaw do wymagania od organu podatkowego, który wydał takie postanowienie, by już na etapie postępowania w przedmiocie weryfikacji zwrotu podatku VAT wykazał się konkretnymi ustaleniami co do faktów podważających zasadność tego zwrotu, w szczególności do całej kwoty zwrotu. Na tym etapie wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku. Tym samym postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku nie przesądza jeszcze o zasadności tego zwrotu. Przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku jest bowiem kwestią odrębną w stosunku do prawa do zwrotu i jego wysokości. Organ skrupulatnie przedstawił zakres swoich działań i konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego, który próbował pozyskać. Organ podatkowy na dzień wydania zaskarżonego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu gromadził w tym zakresie dokumentację, zarówno od bułgarskiej administracji podatkowej, jak i od kontrahentów Skarżącej. Dopiero na podstawie całego materiału dowodowego organ będzie mógł ocenić prawidłowość dokonanego przez Skarżącą rozliczenia, a więc także i kwestię zasadności wnioskowanego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. W tym kontekście warto przypomnieć, że zgodnie z art. 87 ust. 2 zd. 3 ustawy o VAT jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w stosownej wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. 6.7 W związku z tym za zbyt daleko idące należy uznać stwierdzenie WSA w Warszawie dotyczące naruszenia art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o VAT oraz art. 217 § 2 O.p. Organ podatkowy uzasadnił bowiem wyczerpująco konieczność dalszej weryfikacji, co wskazał sam sąd pierwszej instancji. Organ podatkowy pozostawał na etapie ustalania i badania stanu faktycznego sprawy i nie dokonywał jeszcze jakichkolwiek wiążących ocen co do podatkowych skutków przeprowadzonych transakcji, zaś przedmiotem zawisłej przed sądem kasacyjnym sprawy pozostawała kwestia istnienia wątpliwości co do rozliczeń podatnika i potrzeba ich dalszej weryfikacji. Jak trafnie akcentowano w judykaturze, przedłużenie terminu zwrotu podatku nie może być utożsamiane z postępowaniem podatkowym, w którym organ wydaje decyzję w oparciu o zebrane dowody i ocenia je zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej (por. np. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I FSK 1827/19, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 7. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylając zaskarżony wyrok, rozpoznał skargę i nie podzielając zawartych w niej zarzutów, skargę oddalił. Wydając zaskarżone postanowienie organ podatkowy drugiej instancji oparł się na prawidłowym stanowisku, że okoliczności niniejszej sprawy uzasadniały przedłużenie terminu wnioskowanego zwrotu podatku VAT, a więc zasadnie utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia 19 maja 2021 r. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. A. Jakimowicz I. Najda-Ossowska M. Olejnik
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI