I FSK 1794/09

Naczelny Sąd Administracyjny2010-02-26
NSApodatkoweWysokansa
wpis sądowyterminodrzucenie skargiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarga kasacyjnakoszty sądoweprawo bankoweterminowość wpłaty

NSA uchylił postanowienie WSA odrzucające skargę z powodu rzekomego uiszczenia wpisu sądowego po terminie, uznając, że wpłata gotówkowa dokonana w banku w ostatnim dniu terminu jest skuteczna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę J. K. z powodu uiszczenia wpisu sądowego po terminie. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, twierdząc, że wpłata została dokonana w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując, że wpłata gotówkowa dokonana w banku w ostatnim dniu terminu jest skuteczna, a ustalenia WSA były przedwczesne. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego. WSA odrzucił skargę, ponieważ skarżący uiścił wpis sądowy w kwocie 100 zł dzień po upływie wyznaczonego terminu (14 maja zamiast 13 maja). Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 222 § 1 PPSA przez błędne przyjęcie, że wpis nie został uiszczony w terminie, dołączając dowód wpłaty gotówkowej z 13 maja. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że kwestia uiszczenia wpisu sądowego jest kluczowa i nie może budzić wątpliwości, gdyż błędy w tym zakresie mogą prowadzić do pozbawienia strony prawa do sądu. NSA zauważył, że wydruk komputerowy WSA wskazujący na realizację przelewu 14 maja został podważony przez dowód wpłaty gotówkowej z 13 maja. Sąd odwołał się do utrwalonego stanowiska orzecznictwa i doktryny, zgodnie z którym za datę wpisu dokonanego przelewem lub wpłatą gotówkową w banku uznaje się dzień przyjęcia zlecenia przez bank. W związku z tym, wpłata dokonana 13 maja była skuteczna. NSA stwierdził, że ustalenia WSA były przedwczesne i że skarżący nie uchybił terminowi. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA na podstawie art. 185 § 1 PPSA w zw. z art. 182 § 1 PPSA. Sąd wyjaśnił również, dlaczego w sentencji nie użyto sformułowania o „przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania” (bo sprawa nie była merytorycznie badana) ani nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego (zgodnie z art. 203 i 204 PPSA).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wpłata gotówkowa dokonana w banku w ostatnim dniu terminu jest skuteczna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpłata gotówkowa dokonana w banku w ostatnim dniu terminu jest skuteczna, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i doktryną, które za datę wpisu uznają dzień przyjęcia zlecenia przez bank. Dowód wpłaty gotówkowej z dnia 13 maja podważał ustalenia WSA oparte na wydruku komputerowym wskazującym na realizację przelewu 14 maja.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego w terminie. Sąd uznał, że błędne zastosowanie tego przepisu nastąpiło w sytuacji, gdy wpis został faktycznie dokonany w terminie.

PPSA art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia przez NSA.

PPSA art. 182 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia przez NSA.

Pomocnicze

PPSA art. 59 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazany jako podstawa odrzucenia skargi przez WSA, w zw. z § 3 i art. 220 § 3.

Prawo bankowe art. 6a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe

Wskazany jako podstawa do zrównania skutków prawnych wpłat gotówkowych dokonywanych w instytucjach bankowych z uiszczeniem opłaty w drodze przelewu bankowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpis sądowy został dokonany w terminie poprzez wpłatę gotówkową w banku. Dowód wpłaty gotówkowej z dnia 13 maja jest wiarygodny i podważa ustalenia sądu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Kwestia uiszczenia wpisu sądowego w zakreślonym przez Sąd terminie jest zagadnieniem szczególnie newralgicznym, gdyż wszelkie błędy popełnione w tym zakresie wywołać mogą dla stron daleko idące konsekwencje prawne, prowadzące w istocie rzeczy do pozbawienia jej prawa do sądu. W orzecznictwie i doktrynie w sytuacji uiszczenia opłaty sądowej za pośrednictwem instytucji finansowych (głównie banków) zasadniczo rozstrzygnięte zostały dwie kwestie. Utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym za datę wpisu dokonanego przelewem na rachunek bankowy uznaje się dzień przyjęcia zlecenia przelewu przez bank, w którym zlecający ma rachunek, na którym są środki na pokrycie transakcji. W orzecznictwie zrównano w skutkach prawnych wpłatę gotówkową dokonaną w instytucji bankowej [...] z uiszczeniem opłaty w drodze przelewu bankowego.

Skład orzekający

Krzysztof Stanik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności wpłat gotówkowych dokonywanych w bankach w ostatnim dniu terminu, nawet jeśli system bankowy realizuje przelew z opóźnieniem. Podkreślenie wagi prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie terminowości wpłat i ryzyka pozbawienia strony prawa do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy wpłat dokonywanych za pośrednictwem instytucji finansowych (banków) i interpretacji daty dokonania wpłaty w kontekście przepisów PPSA i Prawa bankowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak drobny błąd proceduralny (pozornie) może prowadzić do poważnych konsekwencji, ale też jak sąd drugiej instancji potrafi naprawić błąd sądu niższej instancji, chroniąc prawo do sądu. Jest to przykład ważnej interpretacji dotyczącej terminów w postępowaniu sądowym.

Czy wpłata w banku w ostatnim dniu terminu to na pewno terminowa wpłata? NSA wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1794/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-10-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Stanik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
I SA/Po 411/09 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2009-05-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 220 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Po 411/09 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 5 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2004 r. postanawia: uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20.05.2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 w zw. z § 3 w zw. z art. 220 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "popsa" odrzucił skargę J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 05.03.2009 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego.
W uzasadnieniu do tego postanowienia Sąd wskazał, że skarżący w dniu 06.05.2009 r. otrzymał zarządzenie przewodniczącego wydziału do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Termin do uiszczenia wpisu mijał w dniu 13.05.2009 r., a skarżący uiścił wpisu przelewem bankowym dopiero w dniu 14.05.2009 r. W związku z tym skarżący nie uzupełnił braków formalnych (fiskalnych) skargi w zakreślonym terminie.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zażądał jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wskazując na naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 222 § 1 popsa przez błędne przyjęcie, że skarżący nie uiścił w terminie wpisu sądowego.
W uzasadnieniu podniesionego zarzutu kasator wskazał, że skarżący w zakreślonym terminie, tj. w dniu 13.05.2009 r. za pośrednictwem placówki bankowej dokonał zapłaty kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi. Na dowód swoich twierdzeń kasator załączył kserokopię bankowego dowodu wpłaty.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy.
W punkcie wyjścia zauważyć trzeba, iż kluczowym dla rozstrzygnięcia jest prawidłowe ustalenie istotnych okoliczności faktycznych. Kwestia uiszczenia wpisu sądowego w zakreślonym przez Sąd terminie jest zagadnieniem szczególnie newralgicznym, gdyż wszelkie błędy popełnione w tym zakresie wywołać mogą dla stron daleko idące konsekwencje prawne, prowadzące w istocie rzeczy do pozbawienia jej prawa do sądu. Stąd też w tym zakresie nie mogą istnieć jakiekolwiek nie wyjaśnione wątpliwości.
Przenosząc powyższą uwagę na grunt rozpatrywanej sprawy, zauważyć trzeba, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji za bezsporne przyjął uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi po upływie zakreślonego terminu. Swój wniosek Sąd oparł na wydruku komputerowy przekazanym przez wydział finansowy Sądu (k. 14). Na dokumencie tym jako datę realizacji przelewu wskazano 14.05.2009 r. Zatem w kontekście pozyskanych przez Sąd informacji zaskarżone rozstrzygnięcie należałoby uznać za prawidłowe. Jednak tak nie jest. Otóż wnioski płynące z wydruku włączonego do akt sprawy, na którym oparł się Sąd pierwszej instancji, zostały podważone przez skarżącego dołączoną do skargi kasacyjnej kserokopią bankowego dowodu wpłaty z dnia 13.05.2009 r., według którego skarżący dokonał w tym dniu wpłaty kwoty wpisu sądowego od skargi w sprawie o sygn. I SA/Po 411/09. Dokument ten, aczkolwiek przedstawiony przez skarżącego już po podjęciu skarżonego postanowienia uwidacznia, że ustalenia przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, nie były tak oczywiste, jak widział je tenże Sąd.
W tym miejscu wskazać trzeba, że w orzecznictwie i doktrynie w sytuacji uiszczenia opłaty sądowej za pośrednictwem instytucji finansowych (głównie banków) zasadniczo rozstrzygnięte zostały dwie kwestie. Po pierwsze, utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym za datę wpisu dokonanego przelewem na rachunek bankowy uznaje się dzień przyjęcia zlecenia przelewu przez bank, w którym zlecający ma rachunek, na którym są środki na pokrycie transakcji (vide post. NSA z 12.05.2005 r., FSK 1403/04, ONSA WSA 2006, nr 1, poz. 10; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.; podobnie wyrok NSA z dnia 20.01.2006 r., II FSK 167/05, LEX nr 201449, czy też post. NSA z dnia 30.03.2005 r., II OZ 150/05, LEX nr 302247). Po drugie, w orzecznictwie zrównano w skutkach prawnych wpłatę gotówkową dokonaną w instytucji bankowej świadczącej usługi bankowe na podstawie umowy zawartej z danym bankiem w trybie art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. g-j ustawy z 29.08.1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. nr 140, poz. 939 ze zm.) – zwanej dalej "prawo bankowe" z uiszczeniem opłaty w drodze przelewu bankowego (por. post. NSA z dnia 02.02.2007 r., sygn. II FSK 248/06, LEX nr 307367).
Słusznie zatem wskazuje autor skargi kasacyjnej, że skoro skarżący w dniu 13.05.2009 r. dokonał wpłaty gotówkowej na konto bankowe Sądu za pośrednictwem instytucji bankowej, to wbrew temu co przyjął Sąd pierwszej instancji skarżący nie uchybił 7-dniowemu terminowi do uiszczenia opłaty, zakreślonemu w wezwaniu. Okoliczność ta z pewnością ma istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby Sąd pierwszej instancji nie przyjął, że uiszczenie wpisu nastąpiło po upływie terminu, to nie mógłby z tego powodu skargi odrzucić. Oznacza to, że pogląd Sądu pierwszej instancji o przekroczeniu przez stronę terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a w konsekwencji o naruszeniu art. 220 § 3 popsa, był co najmniej przedwczesny.
Wobec rozbieżności co do daty uiszczenia przez stronę wpisu sądowego od skargi koniecznym jest podjęcie działań dla jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii z uwzględnieniem przedstawionych przez stronę dowodów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu winien wziąć pod uwagę załączony do akt sprawy bankowy dokument wpłaty i wezwać skarżącego do: przedłożenia oryginału dokumentu dołączonego do skargi kasacyjnej oraz wskazania, w jakiej placówce dokonał wymienionej w nim operacji (oznaczenie na datowniku "B.S. F16 O/Poznań" okoliczności tej jednoznacznie nie wyjaśnia) i czy placówka ta, o ile nie jest bankiem, jest instytucją, o której mowa w art. 6a prawa bankowego, a więc czy jest uprawniona do dokonywania czynności bankowych wymienionych w art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. g-j prawa bankowego.
Powyższe sprawia, iż zgłoszone w ramach podstaw kasacyjnych zarzuty uznać trzeba za słuszne w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 popsa w zw. z art. 182 § 1 popsa, orzekł jak w sentencji.
Równocześnie wyjaśnić należy, że w sentencji orzeczenia tut. Sądu nie zawarto sformułowania wykorzystywanego przez wskazaną wyżej regulację o "przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania", bowiem w sytuacji, gdy została ona zakończona z przyczyn formalnych do jej rozpoznania jeszcze nie doszło. Zatem nie można było nakazać rozpatrzenia sprawy po raz wtóry, które to wyrzeczenie implikuje w rzeczy samej kolejne, merytoryczne, jej badanie.
Nadto wyjaśnić także należy, że nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego bowiem w przypadku, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie przeszkodą do tego stanowi treść art. 203 i 204 popsa, które to regulacje przewidują zwrot kosztów tylko w przypadku, gdy tut. Sąd orzeka o dalszym bycie orzeczenia Sądu pierwszej instancji, które zawarte jest w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI