Orzeczenie · 2023-02-09

I FSK 1775/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-02-09

NSApodatkoweWysokansa

VATzabezpieczenieskarga kasacyjnapostępowanie zabezpieczającedowodyOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki S. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od listopada 2019 r. do lutego 2020 r. oraz zabezpieczenia tej kwoty na majątku podatnika. Spółka zarzucała WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej, wskazując na niedostateczne zebranie materiału dowodowego przez organy podatkowe, brak dopuszczenia istotnych dowodów oraz dowolną ocenę dowodów. Podniesiono również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 33 O.p. dotyczącego zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że postępowanie zabezpieczające, uregulowane w art. 33 O.p., ma charakter pomocniczy i nie wymaga przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w celu ustalenia ostatecznej wysokości zobowiązania podatkowego. Wystarczające jest uprawdopodobnienie istnienia zobowiązania oraz uzasadnionej obawy jego niewykonania. NSA uznał, że organy podatkowe wykazały to prawdopodobieństwo w stopniu adekwatnym do wymogów postępowania zabezpieczającego, a zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego są chybione, gdyż odnoszą się do standardów postępowania wymiarowego. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności, uznając, że DIAS prawidłowo podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, a zarzut naruszenia art. 112c ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT uznał za niezasadny, wskazując, że rozliczanie faktur dokumentujących nierzeczywiste zdarzenia gospodarcze uzasadnia określenie dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących postępowania zabezpieczającego w sprawach podatkowych, w szczególności zakresu postępowania dowodowego i kryteriów ustanowienia zabezpieczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego, a nie postępowania wymiarowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy jest zobowiązany do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w celu wykazania istnienia obowiązku podatkowego oraz jego rzeczywistych rozmiarów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy nie jest zobowiązany do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Wystarczające jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie w określonej w przybliżony sposób wysokości istnieje oraz że prawdopodobnie nie zostanie ono dobrowolnie wykonane.

Uzasadnienie

Postępowanie zabezpieczające ma charakter pomocniczy i prowizoryczny, a jego celem jest zagwarantowanie środków na zaspokojenie należności podatkowych, których właściwa wysokość na tym etapie nie jest jeszcze znana. Dokładne ustalenia dotyczące wysokości zobowiązania podatkowego powinny zostać poczynione w postępowaniu wymiarowym.

Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na niepełnym zebraniu materiału dowodowego i dowolnej ocenie dowodów, może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej zabezpieczenia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzuty te odnoszą się do standardów postępowania wymiarowego, a nie specyfiki postępowania zabezpieczającego.

Uzasadnienie

Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego są chybione, ponieważ postępowanie zabezpieczające nie wymaga takiego samego zakresu dowodowego jak postępowanie wymiarowe. Kontrola decyzji o zabezpieczeniu nie może obejmować szczegółowej analizy postępowania dowodowego w takim zakresie, jak w postępowaniu zwykłym.

Czy rozliczanie faktur dokumentujących nierzeczywiste zdarzenia gospodarcze uzasadnia zastosowanie art. 112c ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT i określenie dodatkowego zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli faktury te stanowiły podstawę do rozliczenia podatku naliczonego, a nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

Uzasadnienie

Rozliczanie faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, stanowi podstawę do określenia przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 112c ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję DIAS w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego VAT i jego zabezpieczenia.

Przepisy (11)

Główne

O.p. art. 33 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane. Zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 33 § § 2

Ordynacja podatkowa

Szczegółowe zasady dotyczące możliwości dokonania zabezpieczenia.

u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określenie przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT.

Pomocnicze

O.p. art. 180 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku organów podatkowych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku organów podatkowych do dopuszczenia dowodów.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku organów podatkowych do działania w sposób budzący zaufanie do organów kontroli państwowej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)