I FSK 1771/21

I FSK 1771/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maja Chodacka /sprawozdawca/
Mariusz Golecki
Zbigniew Łoboda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Kr 343/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-08-05
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 8
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Mariusz Golecki, Sędzia WSA del. Maja Chodacka (sprawozdawca), Protokolant Patryk Pogorzelski, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 343/20 w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od I. sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2020r. sygn. akt I SA/Kr 343/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę I. Sp. z o.o. w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 stycznia 2020r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Opisany wyrok oraz powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
1.2. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził,
że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w stosunku do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
W rozpoznanej sprawie przedmiotem zaskarżonej interpretacji indywidualnej była ocena, czy należności otrzymane przez Spółkę od Gminy M. na podstawie wyroku sądowego podlegają opodatkowaniu VAT. Należności te zostały przyznane stronie skarżącej w oparciu o art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2019r., poz. 1231 ze zm., dalej: "ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych").
Zarzut naruszenia autorskich praw majątkowych może wynikać z faktu bezumownego korzystania z utworu lub naruszenia zakresu eksploatacji uzgodnionego z uprawnionym w zawartej z nim umowie albo przekroczenia granic dozwolonego użytku ustawowego, które to ostatnie dwa przypadki są równoznaczne z niedozwoloną bezumowną eksploatacją. W przypadku naruszenia autorskich praw majątkowych uprawniony, na podstawie art. 79 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, może żądać od sprawcy zaniechania dalszego naruszania tych praw, tj. zaprzestania korzystania z dzieła w ogóle lub w określonej, godzącej w te prawa formie, usunięcia skutków naruszenia poprzez, przykładowo, zniszczenie bezprawnie wytworzonych egzemplarzy dzieła, naprawienia wyrządzonej szkody i wydania korzyści uzyskanych przez sprawcę w wyniku dokonanego naruszenia. Naprawienia szkody można żądać na zasadach ogólnych, przewidzianych przez Kodeks cywilny (art. 415 i następne) albo poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku gdy naruszenie jest zawinione – trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu (czyli dwukrotności lub trzykrotności hipotetycznej opłaty licencyjnej).
Z przedstawionego przez Spółkę opisu stanu faktycznego wynikało, że doszło do naruszenia majątkowych praw autorskich do wskazanego we wniosku projektu, które w całości przysługiwały stronie skarżącej, nie będąc skutecznie przeniesionymi przed ich wykorzystaniem przy realizacji inwestycji ani na Gminę ani wcześniej, na inwestora zastępczego S. Spółką Akcyjną [...], z którą stronę skarżącą łączyła umowa na wykonanie przedmiotowej dokumentacji. Przyczyną braku przejścia autorskich praw majątkowych na S.S.A. i w konsekwencji na Gminę był fakt niezapłacenia przez zamawiającego całego wynagrodzenia umownego, co było dla tego przejścia warunkiem koniecznym. Uprawnienie do dysponowania takim prawem nie wynikało także z udzielonej przez Wnioskodawcę licencji.
Sąd stwierdził, że z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w trakcie realizacji inwestycji Spółka, mimo świadomości, że prawa autorskie do wykonanej przez nią dokumentacji nadal jej przysługują, tolerowała realizację przez Gminę inwestycji w oparciu o przedmiotową dokumentację, zresztą w ramach procesu realizacji inwestycji w dniu 27 sierpnia 2009r. zawarła z Gminą umowę na pełnienie nadzoru autorskiego. Po zakończeniu inwestycji, pismem z dnia 28 maja 2012r. Spółka skierowała do Gminy ostateczne, przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty 658.800 zł wraz z odsetkami ustawowymi, jako trzykrotność należnego wynagrodzenia za wyrażenie zgody na korzystanie z dokumentacji, którą przygotowała w realizacji umowy zawartej uprzednio ze S.S.A. Ostatecznie wyrokiem Sądu stronie skarżącej została przyznana kwota 288 000 zł, a więc około 1/3 kwoty wskazanej przez stronę skarżącą w ww. wezwaniu do zapłaty.
Sąd wskazał w związku z tym, że świadczenie przyznane stronie skarżącej może być uznane za wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z utworu, który to stan rzeczy był przez stronę skarżącą tolerowany. Z wniosku o wydanie interpretacji nie wynika, aby w trakcie realizacji inwestycji Spółka nie zgadzała się z zaistniałą sytuacją i podejmowała środki prawne mające na celu jej zmianę. Dopiero działania podjęte pod koniec maja 2012r. były pierwszymi zmierzającymi do otrzymania wynagrodzenia za wyrażenie zgody na korzystanie z dokumentacji projektowej. Okoliczności przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji wskazują na dorozumianą zgodę strony skarżącej na korzystanie z utworu w trakcie realizacji inwestycji. Doszło więc do świadczenia z jej strony. Nie sposób w takiej sytuacji zaakceptować stanowiska Spółki, że sporne świadczenie stanowi nieopodatkowane odszkodowanie.
1.3. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") oddalił skargę.
2. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną.
2.1. Strona skarżąca zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018r., poz. 2174, ze zm., dalej "ustawa o podatku od towarów i usług").
2.2. W związku w powyższym zarzutem wniesiono o uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych. Wniesiono o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym - zrzekając się rozpoznania skargi na rozprawie.
2.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3.1. Zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw, dlatego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
W myśl art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40)
Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami
w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.
3.2. Ze względu na sposób sformułowania zarzutów zawartych we wniesionej skardze kasacyjnej, jak również ich uzasadnienie celowe jest przypomnienie pewnych podstawowych zasad dotyczących wymogów skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarga kasacyjna jako sformalizowany środek prawny powinna spełniać wymagania wynikające z art. 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym w tym przepisie wymaganiom materialnym, tzn. powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
W związku z powyższymi przepisami należy wskazać, iż to sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Obowiązkiem kasatora jest sprecyzowanie zarzutów kasacyjnych, to jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego i w jaki sposób zostały naruszone oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., II GSK 20/11, publ. LEX nr 1121149, z dnia 12 grudnia 2014r. sygn. akt I FSK 1916/13).
Zgodnie z art. 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych i istotnych wymogów skargi kasacyjnej (art. 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie i w jaki sposób. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym – także wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Niniejsza sprawa dotyczy postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej o wydanie interpretacji indywidulanej, zatem znajduje w niej zastosowanie art. 57a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydana w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.3. Odnosząc powyższe uwagi do wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej należy podkreślić, że autor skargi kasacyjnej sformułował jeden zarzut, a to naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przez błędną wykładnię. Jednak w podstawach kasacyjnych nie uzasadniono, na czym polegała ta błędna wykładania wskazanych przepisów dokonana przez Sąd pierwszej instancji. W treści uzasadnienia wyroku oprócz przywołania okoliczności faktycznych i orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie uzasadnienia tego zarzutu podniesiono, iż "nie można mówić o opodatkowaniu dostawy towarów, gdyż nie doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Przesłanką odpowiedzialności z art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b PrAut jest bezprawność działania naruszyciela co samo w sobie wyklucza, przyjętą przez Sąd I-szej instancji, tezę o rzekomym bezpośrednim i wyraźnym związku pomiędzy wypłaconą przez Gminę [...] należnością a świadczeniem (ekwiwalentnym) ze strony skarżącego. Nadto podkreślenia wymaga sankcyjny charakter tego przepisu - przewidujący dwukrotność przysługującego wynagrodzenia jako odszkodowanie, a więc z całą pewnością nie możemy mówić tu o ekwiwalentności".
3.4. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż ocena sprawy dokonana przez orzekający Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie została skutecznie zakwestionowana w skardze kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji oceniając sprawę i stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji zasadnie uznał, iż otrzymane na podstawie wyroku sądowego należności podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Należności te zostały przyznane skarżącej w oparciu o przepis art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Stanowisko skarżącej także przedstawione w skardze kasacyjnej jest takie, iż dochodzone roszczenia w trybie art. 79 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych od podmiotów, które bezumownie korzystają z chronionych praw autorskich mają charakter odszkodowania, a nie wynagrodzenia za świadczenie usług, a co za tym idzie nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
3.5. Dodatkowo w okolicznościach sprawy istotne znaczenie ma przedstawiony we wniosku o interpretację stan faktyczny, z którego wynika, iż skarżąca Spółka zajmuje się opracowywaniem projektów architektonicznych oraz doradztwem w zakresie architektury związanym z projektowaniem budowlanym oraz projektowaniem urbanistycznym i architektonicznym kształtowaniem krajobrazu. Na podstawie umowy z dnia 25 sierpnia 2008 roku Spółka zobowiązała się do wykonania kompletnej dokumentacji projektowo - kosztorysowej wraz z infrastrukturą i oświetleniem dla inwestycji - dokumentacja techniczna stadionu [...] S.S.A. I Etap (projekt trybuny A, oświetlenie stadionu, infrastruktura techniczna). Zakres opracowania obejmował: projekt budowlany, projekt wykonawczy, przedmiar i kosztorys inwestorski, specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót. Umowa została zawarta ze S. Spółką Akcyjną [...] (dalej "Zamawiający"). W umowie ustalono wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 360.000 zł netto powiększone o podatek VAT 22% za wykonanie całości przedmiotu umowy oraz przeniesienie na zleceniodawcę autorskich praw majątkowych do przygotowanego projektu. Wynagrodzenie miało być wypłacone w dwóch ratach: pierwsza w wysokości 40% to jest 144.000 zł tytułem wykonania projektu budowlanego wraz ze wszystkimi uzgodnieniami i opiniami i przygotowaniem kompletnego wniosku o pozwolenie na budowę, druga w wymiarze 60% to jest 216.000 zł, tytułem wykonania projektu wykonawczego wraz z kosztorysem ślepym i inwestorskim, specyfikacjami technicznymi wykonania i odbioru robót. W § 8 umowy wykonawca, zapewnił, że uzyska zależne prawo do przeniesienia autorskich praw majątkowych przysługujących mu do projektu oraz, że projekt ten nie narusza jakichkolwiek praw autorskich osób trzecich.
Strony postanowiły, że zapłata całości wynagrodzenia spowoduje przejście na Zamawiającego autorskich praw majątkowych, na polach eksploatacji wymienionych szczegółowo w ust. 2 § 8 umowy. W dniu 12 grudnia 2008r. sporządzony został protokół odbioru dokumentacji projektowej pomiędzy spółkami. Przekazane zostały: dokumentacja geodezyjna (mapa sytuacyjno-wysokościowa), dokumentacja geologiczna, dokumentacja budowlana oświetlenia boiska wariant I, dokumentacja budowlana oświetlenia boiska wariant II, dokumentacja architektoniczna trybuny "A".
Kwota należna z tytułu wykonania tej części zamówionej dokumentacji wyniosła 175.680 zł brutto, tj. 144.000 zł netto i została zafakturowana. Zamawiający, który w ramach planowanej inwestycji miał pełnić funkcję inwestora zastępczego, zapłacił tylko kwotę 40 000 zł. Pozostała kwota nie została zapłacona.
Po uzyskaniu stosownych decyzji Prezydenta Miasta K. (w tym decyzji o zmianie zamierzenia budowlanego), decyzją z dnia 3 sierpnia 2009r. po rozpatrzeniu wniosku Gminy [...] przeniesiono na nią pozwolenie na budowę tymczasowych masztów oświetleniowych płyty głównej boiska piłkarskiego w H. wraz z infrastrukturą techniczną, stacją transformatorową i rozbiórką kolidującego budynku dawnych kas. W ramach procesu realizacji inwestycji w dniu 27 sierpnia 2009r. Wnioskodawca zawarł z Gminą [...] umowę na pełnienie nadzoru autorskiego. Gmina zrealizowała inwestycję polegającą na budowie tymczasowych masztów oświetleniowych płyty głównej boiska piłkarskiego [...] wraz z infrastrukturą techniczną, stacją transformatorową i rozbiórką kolidującego budynku dawnych kas. Zadanie zostało zrealizowane w oparciu o dokumentację opracowaną przez Wnioskodawcę na podstawie umowy zawartej ze S. Spółką Akcyjną [...]. Zrealizowane zadanie opierało się na części projektu opracowanego przez Wnioskodawcę. Zakres rzeczowy wykonanej i przekazanej dokumentacji, na podstawie umowy z 25 sierpnia 2008r. był szerszy o projekt architektoniczny trybuny A, którego inwestor nie wykorzystał w ramach wykonanego zadania inwestycyjnego. Szacowana wartość dokumentacji służącej realizacji inwestycji nie przekraczała wartości przekazanej i zafakturowanej zgodnie z umową pomiędzy Wnioskodawcą i inwestorem zastępczym czyli netto 144.000 zł, gdyż zakres rzeczowy inwestycji, który został wykonany w postaci oświetlenia boiska wraz ze stacją trafo nie przekraczał 40% zakresu planowanego do wykonania w I etapie zamierzenia inwestycyjnego [wraz z trybuną A.].
Pismem z dnia 28 maja 2012r. skarżąca skierowała do Gminy reprezentowanej przez Dyrektora Zarządu Infrastruktury Sportowej oraz do wiadomości Prezydenta Miasta K. ostateczne, przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty 658.800 zł wraz z odsetkami ustawowymi, jako trzykrotność należnego wynagrodzenia za wyrażenie zgody na korzystanie z dokumentacji, którą przygotowała w realizacji umowy zawartej uprzednio ze S.S.A. [...]. Świadczenie miało zostać spełnione w terminie 8 dni od dnia otrzymania wezwania. Zostało ono skutecznie odebrane przez adresata w dniu 31 maja 2012r.
Ostatecznie sprawa trafiła do Sądu, który uznał, że doszło do naruszenia przez Gminę [...] majątkowych praw autorskich, które w całości przysługiwały Spółce I., nie będąc skutecznie przeniesionymi przed ich wykorzystaniem w opisany wyżej sposób ani na Gminę [...] ani wcześniej, na inwestora zastępczego S.S.A. [...], z którą Wnioskodawcę łączyła umowa na wykonanie tej dokumentacji. Przyczyną braku przejścia autorskich praw majątkowych do niej na H. i w konsekwencji na Gminę był fakt niezapłacenia przez zamawiającego całego wynagrodzenia umownego, co było dla tego przejścia warunkiem koniecznym. Uprawnienie do dysponowania takim prawem nie wynikało także z udzielonej przez Spółkę I. licencji. Ostatecznie Sąd uznał, że spółce I. należy się od Gminy [...] kwota 288.000 zł. Obie strony wniosły apelacje od powyższego wyroku, które zostały oddalone.
3.6. Zważywszy na przedstawione okoliczności faktyczne i dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ocenę sprawy należy stwierdzić, iż skarżąca pomija istotną okoliczność, a przez to skutecznie jej nie kwestionuje, iż zapłata, pomimo określenia jej jako odszkodowanie, nie wiązała się z prawem żądania naprawienia szkody wynikłej z tytułu bezumownego korzystania z autorskich praw majątkowych do dokumentacji projektowej stworzonej przez Spółkę, ale stanowiła wynagrodzenie za świadczoną usługę. Skarżąca w ogóle nie odniosła się do argumentacji, iż jako wyłączna właścicielka i dysponentka autorskich praw majątkowych do dokumentacji projektowej nie czyniła starań ani o odzyskanie dokumentacji projektowej, ani nie manifestowała braku woli utrzymania istniejącego stanu. Mało tego, w ramach procesu realizacji inwestycji w dniu 27 sierpnia 2009r. skarżąca zawarła z Gminą [...] umowę na pełnienie nadzoru autorskiego. Zatem zasadnie stwierdził organ, iż otrzymana przez Spółkę należność stanowiła w istocie wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich do projektu. Utwór w postaci dokumentacji projektowej został faktycznie wykorzystany w realizacji inwestycji przez Gminę, co czyni ją beneficjentem świadczonej przez Spółkę usługi. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że w okolicznościach sprawy doszło do dorozumianej zgody na korzystanie z utworu w trakcie realizacji inwestycji. Miało zatem miejsce świadczenie, za które ustalona została odpłatność. Zatem w takiej sytuacji występują wszystkie elementy, które stanowią o tym, że w niniejszej sprawie doszło do wykonania usługi za wynagrodzeniem, zatem sporne świadczenie nie może stanowić nieopodatkowanego odszkodowania.
3.7. O odpłatnym świadczeniu usług w rozumieniu art. 8 ustawy o podatku od towarów i usług można zatem mówić w sytuacji, kiedy stosunek zobowiązaniowy trwał, istniała wola stron, co do kontynuowania tego stosunku, a brak zapłaty rodził po stronie skarżącej możliwość domagania się odszkodowania. Zwłaszcza, że skarżąca nie podjęła żadnych działań, które miałyby uniemożliwić wykorzystanie dokumentacji projektowej. Należy zatem uznać za trafne stanowisko Sądu pierwszej instancji, który podzielił ocenę organu, iż pomiędzy właścicielem dokumentacji projektowej a Gminą istniał wprawdzie nie jawny, lecz dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełnione zostały świadczenia wzajemne. W przypadku autorskich praw majątkowych stworzonych na rzecz konkretnego projektu nie mamy do czynienia z powszechnością wykorzystywania tych praw. Wnioskodawca nie wskazał w opisie stanu faktycznego, że wyraził żądanie zaprzestania korzystania z dzieła. Nie można także uznać, że korzystanie z autorskich praw majątkowych podlega opodatkowaniu wyłącznie w sytuacji, gdy jest dokonywane w oparciu o wcześniej zawartą umowę licencyjną. Należy przy tym zauważyć, że art. 79 ust. 1 pkt 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych operuje pojęciem zgody uprawnionego na korzystanie z utworu. Zgoda ta ze swojej istoty może być uprzednia lub następcza. Niezależnie od tego, w którym momencie zostanie ta zgoda udzielona przez uprawnionego dla celów VAT, nie zmienia to samej istoty świadczenia - zawsze jest nim fakt korzystania z utworu przez użytkownika. W konsekwencji, czynność, dokonywana – jak wynika z wniosku – wprawdzie bez wyraźnej zgody skarżącej, lecz za zgodą dorozumianą, stanowi usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a zapłata z tego tytułu nie stanowi odszkodowania, tylko należność za jej wykonanie, bowiem w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze świadczeniem usług, za które ustalona jest odpłatność. Istnieje świadczący usługę - skarżąca oraz beneficjent tej usługi – odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym, czyli Gmina [...] naruszająca przysługujące skarżącej prawa autorskie (dokonujący bezumownego korzystania z majątkowych praw autorskich). Zatem w sprawie występują wszystkie elementy, które stanowią o tym, że mamy do czynienia z wykonaniem usługi za wynagrodzeniem, którego wysokość wynika z wyroku Sądu. W konsekwencji zasadnie organ uznał, że otrzymane odszkodowanie stanowi należność za wykonanie czynności wymienionych w art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług i podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
3.8. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, w oparciu o art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2
i art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zasądzając kwotę 480 zł jako 100 % stawki minimalnej należnej pełnomocnikowi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji.
Maja Chodacka Zbigniew Łoboda Mariusz Golecki
(sędzia WSA del.) (sędzia NSA) (sędzia NSA)