Orzeczenie · 2025-10-30

I FSK 177/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-30
NSApodatkoweWysokansa
VATwznowienie postępowaniaTSUEprawo do obronypostępowanie dowodowedecyzja ostatecznaskarga kasacyjnaNSAOrdynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.S. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za luty 2007 r. Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem o wznowienie postępowania, opartym na wyroku TSUE C-189/18. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji nieważność postępowania z powodu udziału sędziów, którzy wcześniej orzekali w sprawie zakończonej innym wyrokiem WSA, co miało naruszać art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Ponadto, zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisami Ordynacji podatkowej i art. 47 Karty praw podstawowych UE, twierdząc, że wyrok TSUE miał wpływ na decyzję ostateczną, a jej wydanie oparto na fragmentarycznym materiale dowodowym, co naruszało prawo do obrony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut nieważności postępowania jest niezasadny, ponieważ wyrok WSA przywołany przez skarżącego nie kończył postępowania w sprawie podatku VAT w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Odnosząc się do drugiego zarzutu, NSA wyjaśnił, że wyrok TSUE C-189/18 dotyczył specyfiki prawa węgierskiego i nie miał wpływu na decyzję ostateczną wydaną na gruncie polskiej Ordynacji podatkowej, która zapewnia odmienne gwarancje procesowe i dopuszcza wykorzystanie dowodów z innych postępowań w sposób zgodny z prawem krajowym. Sąd podkreślił, że polskie prawo nie nakłada na organy obowiązku gromadzenia wszystkich dowodów z powiązanych postępowań, a strona ma prawo do wnioskowania o przeprowadzenie dowodów i kwestionowania materiału dowodowego. W związku z tym, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że wyrok TSUE nie miał wpływu na treść decyzji ostatecznej, a tym samym nie było podstaw do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wpływu orzeczeń TSUE na decyzje ostateczne wydane na gruncie polskiego prawa, zasady wznowienia postępowania, a także kwestie proceduralne związane z udziałem sędziów w składzie orzekającym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki polskiej Ordynacji podatkowej i jej odmienności od prawa węgierskiego, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w sprawach opartych na innych systemach prawnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy udział sędziów, którzy wcześniej orzekali w sprawie zakończonej wyrokiem WSA oddalającym skargi na decyzje uchylające decyzje organu pierwszej instancji, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie skargi na decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym (wznowienie postępowania)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, udział sędziów, którzy orzekali w sprawie zakończonej wyrokiem WSA oddalającym skargi na decyzje uchylające decyzje organu pierwszej instancji, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie skargi na decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym, jeśli wyrok ten nie był wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie kontroli legalności decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym.

Uzasadnienie

Sąd niższej instancji orzekał w składzie, który nie brał udziału w wydaniu wyroku WSA z 2010 r., który nie był wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie podatku VAT w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Wyrok ten dotyczył decyzji uchylających decyzje organu pierwszej instancji, a sprawa wróciła do organu, co skutkowało wydaniem decyzji ostatecznej w postępowaniu zwyczajnym, która była przedmiotem kontroli w późniejszym wyroku WSA.

Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-189/18 (Glencore Agriculture Hungary) miał wpływ na treść ostatecznej decyzji podatkowej wydanej na gruncie polskiej Ordynacji podatkowej, uzasadniający wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TSUE C-189/18 nie miał wpływu na treść ostatecznej decyzji podatkowej wydanej na gruncie polskiej Ordynacji podatkowej, ponieważ polskie przepisy procesowe w zakresie postępowania dowodowego i prawa do obrony różnią się od prawa węgierskiego, które było przedmiotem analizy TSUE, a strona miała zapewnione przysługujące jej uprawnienia procesowe.

Uzasadnienie

Wyrok TSUE dotyczył prawa węgierskiego i naruszenia prawa do obrony przez pośrednie zapoznanie podatnika z dowodami. Polska Ordynacja podatkowa kształtuje sytuację procesową strony odmiennie, nie wiążąc organów decyzjami wobec kontrahentów i dopuszczając dowody z innych postępowań z zachowaniem zasad swobodnej oceny. Strona miała dostęp do materiału dowodowego i możliwość zgłaszania wniosków, co oznacza, że nie była pozbawiona prawa do obrony w rozumieniu polskiego prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach.

Przepisy (9)

Główne

o.p. art. 240 § 1 pkt 11

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 18 § 1 pkt 6a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 123 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 243 § 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Karta praw podstawowych UE art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania przed WSA z powodu udziału sędziów, którzy wcześniej orzekali w sprawie. • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Karty praw podstawowych UE przez niesłuszne oddalenie skargi i zaakceptowanie poglądu organu, że wyrok TSUE C-189/18 nie miał wpływu na decyzję ostateczną.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej, nie może zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym w ramach postępowania odwoławczego. • Wpływ orzeczenia TSUE na decyzję podatkową – w rozumieniu wskazanym w art. 240 § 1 pkt 11 o.p. – zachodzi wtedy, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób na tyle istotny, że prowadzi do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej względem przyjętego w decyzji ostatecznej.

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący

Hieronim Sęk

członek

Dominik Mączyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpływu orzeczeń TSUE na decyzje ostateczne wydane na gruncie polskiego prawa, zasady wznowienia postępowania, a także kwestie proceduralne związane z udziałem sędziów w składzie orzekającym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki polskiej Ordynacji podatkowej i jej odmienności od prawa węgierskiego, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w sprawach opartych na innych systemach prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wpływu orzecznictwa TSUE na polskie postępowanie podatkowe oraz kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy wyrok TSUE zawsze oznacza uchylenie polskiej decyzji podatkowej? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 6212 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst