I FSK 1744/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku WSA w Opolu, który uchylił decyzję organu w sprawie zaliczenia w koszty uzyskania przychodu opłaty za odstąpienie praw do umowy leasingu. Skarżący poniósł wydatek w kwocie 12.169,14 zł za wstąpienie w prawa leasingobiorcy, co zostało udokumentowane fakturą VAT. Organ podatkowy uznał, że wydatek ten nie stanowi kosztu uzyskania przychodu, ponieważ nie ma bezpośredniego związku z przychodami i nie jest odstępnym w rozumieniu Kodeksu Cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że wydatek ten, mimo braku bezpośredniego związku z przychodem, można powiązać z celem uzyskania lub zwiększenia przychodów, gdyż umożliwił zawarcie nowej umowy leasingu samochodu wykorzystywanego w działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że należy kierować się zasadą zdrowego rozsądku i celem gospodarczym, a także swobodą umów (art. 3531 KC). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd podkreślił, że związek kosztu z przychodem nie zawsze musi być bezpośredni, a kluczowe jest wykazanie, że wydatek służy celom gospodarczym prowadzącym do uzyskania lub zwiększenia przychodów. NSA odrzucił zarzuty organu dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów, uznając stan faktyczny za bezsporny i podzielając argumentację WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stanowiska, że wydatki niegenerujące bezpośrednio przychodu mogą być kosztem uzyskania przychodu, jeśli służą celom gospodarczym i przyczyniają się do uzyskania lub zwiększenia przychodów.
Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku i wykazania związku wydatku z celem gospodarczym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opłata za odstąpienie praw do umowy leasingu, udokumentowana fakturą VAT, może stanowić koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mimo braku bezpośredniego związku z uzyskanym przychodem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłata za odstąpienie praw do umowy leasingu może stanowić koszt uzyskania przychodu, jeśli podatnik wykaże, że wydatek ten, choć nie generuje bezpośrednio przychodu, służy celom gospodarczym prowadzącym do uzyskania lub zwiększenia przychodów, np. poprzez umożliwienie zawarcia nowej umowy leasingowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że związek kosztu z przychodem nie musi być bezpośredni. Kluczowe jest wykazanie celu gospodarczego wydatku, który przyczynia się do uzyskania lub zwiększenia przychodów. W tym przypadku, opłata umożliwiła zawarcie nowej umowy leasingowej, która służyła działalności gospodarczej podatnika.
Czy opłata za odstąpienie praw do umowy leasingu stanowi odstępne w rozumieniu art. 396 Kodeksu Cywilnego?
Odpowiedź sądu
Nie, opłata ta nie stanowi odstępnego w rozumieniu art. 396 KC, lecz jest wynagrodzeniem za zmianę stanu faktycznego poprzez rezygnację z umowy leasingu, ustalanym w ramach swobody umów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy prawa cywilnego, w tym art. 396 KC, nie regulują wprost takiej sytuacji. Opłata została ustalona w drodze negocjacji między stronami jako rekompensata za rezygnację z umowy, a nie jako odstępne w sensie prawnym.
Przepisy (4)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § ust 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Możliwość zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów zależy od wykazania związku przyczynowego między wydatkiem a przychodem, przy czym związek ten nie musi być bezpośredni, a kluczowy jest cel gospodarczy.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 23a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepisy te odnoszą się do skutków podatkowych rozporządzania przedmiotem leasingu po upływie okresu umowy i w trakcie jej trwania, co nie miało zastosowania w tej sprawie.
k.c. art. 396
Kodeks cywilny
Przepis ten dotyczy odstępnego, które nie zostało uznane za właściwe określenie dla opłaty poniesionej przez skarżącego.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Reguluje swobodę umów, pozwalając stronom na ułożenie stosunku prawnego według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata za odstąpienie od umowy leasingu, mimo braku bezpośredniego związku z przychodem, może być kosztem uzyskania przychodu, jeśli służy celom gospodarczym prowadzącym do uzyskania lub zwiększenia przychodów. • Związek kosztu z przychodem nie musi być bezpośredni; kluczowe jest wykazanie celu gospodarczego wydatku. • Swoboda umów pozwala na ustalenie wynagrodzenia za rezygnację z umowy leasingowej, nawet jeśli nie jest to odstępne w rozumieniu KC.
Odrzucone argumenty
Opłata za odstąpienie od umowy leasingu nie stanowi kosztu uzyskania przychodu, ponieważ nie ma bezpośredniego związku z przychodami. • Opłata nie jest odstępnym w rozumieniu art. 396 KC. • Sąd I instancji dokonał rozszerzającej wykładni art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., uznając wydatek za koszt tylko dlatego, że wynikał z ważnej umowy cywilnoprawnej.
Godne uwagi sformułowania
związek przyczynowy między poniesionym wydatkiem a uzyskanym przychodem • istnieją sytuacje, kiedy związek kosztu z przychodem nie jest wyraźny i kiedy dany wydatek wprost nie generuje i nie może generować przychodów • Należy je rozpatrywać w oparciu o zasadę zdrowego rozsądku i doszukiwać się powiązań pomiędzy tym wydatkiem a celem, któremu miał służyć • zapłatę tą jednak można powiązać z celem w postaci uzyskania lub zwiększenia przychodów wówczas, gdy w celu uzyskania przychodów doprowadzono do zawarcia umowy leasingu samochodu, który służy skarżącemu w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej
Skład orzekający
Jacek Niedzielski
sprawozdawca
Krzysztof Stanik
przewodniczący
Marek Kołaczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska, że wydatki niegenerujące bezpośrednio przychodu mogą być kosztem uzyskania przychodu, jeśli służą celom gospodarczym i przyczyniają się do uzyskania lub zwiększenia przychodów."
Ograniczenia: Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku i wykazania związku wydatku z celem gospodarczym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia kosztów uzyskania przychodu w kontekście umów leasingowych, z ciekawą interpretacją związku między wydatkiem a przychodem.
“Czy opłata za 'przejęcie' leasingu to koszt firmy? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.