Orzeczenie · 2025-10-30

I FSK 174/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-30
NSApodatkoweWysokansa
podatek VATwznowienie postępowaniaprawo do obronyTSUEpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAorzecznictwoprawo podatkowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.S. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za październik 2006 r. Postępowanie zostało wznowione na wniosek strony, oparty na wyroku TSUE C-189/18 (Glencore Agriculture Hungary). Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji nieważność postępowania z powodu udziału sędziów, którzy wcześniej orzekali w sprawie zakończonej innym wyrokiem WSA, co miało stanowić naruszenie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Ponadto, zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisami Ordynacji podatkowej i Karty praw podstawowych UE, przez niesłuszne oddalenie skargi i zaakceptowanie poglądu organu, że wyrok TSUE nie miał wpływu na decyzję ostateczną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że sędziowie orzekający w WSA nie podlegali wyłączeniu, gdyż wyrok, na który powoływał się skarżący, nie był wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, a sprawa faktycznie zakończyła się innym wyrokiem WSA. Odnosząc się do drugiego zarzutu, NSA podkreślił, że postępowanie w przedmiocie wznowienia jest instytucją nadzwyczajną, a wyrok TSUE C-189/18, dotyczący prawa do obrony w kontekście węgierskiego prawa podatkowego, nie miał wpływu na decyzję ostateczną wydaną na gruncie polskiej Ordynacji podatkowej. Polska procedura nie nakłada na organ obowiązku gromadzenia wszystkich dowodów z innych postępowań, a strona ma zapewniony dostęp do materiału dowodowego i możliwość zgłaszania wniosków. W związku z tym, Sąd uznał, że wyrok TSUE nie wymuszał odmiennego rozstrzygnięcia w analizowanej sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w kontekście orzecznictwa TSUE oraz zasady prawa do obrony w polskim postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji konkretnego wyroku TSUE w odniesieniu do polskiego prawa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędziowie, którzy brali udział w wydaniu wyroku WSA kończącego postępowanie w sprawie kontroli decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, podlegają wyłączeniu od orzekania w sprawie skargi na decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty wydaną w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym (w trybie wznowienia postępowania)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sędziowie nie podlegają wyłączeniu, jeśli wyrok WSA, w którym brali udział, nie był wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, a sprawa faktycznie zakończyła się innym wyrokiem WSA.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że norma z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. dotyczy sytuacji, gdy ten sam sędzia orzeka w sprawie kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, a następnie w sprawie skargi na decyzję wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym (w trybie wznowienia). W analizowanym przypadku wyrok WSA, w którym orzekali sędziowie wskazani przez skarżącego, nie był wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie, która następnie została wznowiona.

Czy wyrok TSUE C-189/18 (Glencore Agriculture Hungary) dotyczący prawa do obrony w postępowaniu podatkowym, ma wpływ na decyzję ostateczną wydaną na gruncie polskiej Ordynacji podatkowej, uzasadniający wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 o.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TSUE nie miał wpływu na decyzję ostateczną, ponieważ polskie przepisy Ordynacji podatkowej kształtują sytuację procesową strony odmiennie niż prawo węgierskie, a strona miała zapewnione prawo do obrony w ramach polskiego postępowania.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wyrok TSUE dotyczy sytuacji, w której organ podatkowy opiera decyzję na dowodach z innych postępowań bez zapewnienia stronie możliwości zapoznania się z nimi. Polska Ordynacja podatkowa nie nakłada takiego obowiązku, a strona ma prawo do dostępu do materiału dowodowego i zgłaszania wniosków. W analizowanym przypadku strona nie została pozbawiona prawa do obrony, a polskie przepisy nie wymuszały odmiennego rozstrzygnięcia sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług.

Przepisy (9)

Główne

o.p. art. 240 § 1 pkt 11

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 18 § 1 pkt 6a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 243 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania przed WSA z powodu udziału sędziów podlegających wyłączeniu. • Naruszenie prawa przez niezastosowanie wyroku TSUE C-189/18, który miał mieć wpływ na decyzję ostateczną.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. • Wpływ orzeczenia TSUE na decyzję podatkową zachodzi wtedy, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób na tyle istotny, że prowadzi do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej względem przyjętego w decyzji ostatecznej. • Polska Ordynacja podatkowa w sposób zasadniczo odmienny niż prawo węgierskie, kształtuje sytuację procesową strony w postępowaniu podatkowym.

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący

Hieronim Sęk

członek

Dominik Mączyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w kontekście orzecznictwa TSUE oraz zasady prawa do obrony w polskim postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji konkretnego wyroku TSUE w odniesieniu do polskiego prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wpływu orzecznictwa TSUE na polskie postępowanie podatkowe i prawa do obrony, co jest istotne dla wielu podatników i prawników. Wyjaśnienie różnic między polskim a węgierskim prawem procesowym w kontekście wyroku TSUE jest cenne.

Czy wyrok TSUE zawsze oznacza uchylenie polskiej decyzji podatkowej? NSA wyjaśnia granice prawa do obrony.

Dane finansowe

WPS: 9729 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst