I FSK 1734/21

I FSK 1734/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący/
Danuta Oleś
Włodzimierz Gurba /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Lu 103/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-04-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA (del.) Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), Protokolant Justyna Papiernik, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 103/21 w sprawie ze skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 16 grudnia 2020 r., nr 0601-IEW.4253.12.2020 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 103/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej jako "WSA, Sąd pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę M.M.(dalej zwany jako "Strona, Podatnik, Skarżący, Kasator") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "Organ, DIAS") z 16 grudnia 2020 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej.
1.2. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zaskarżonym postanowieniem DIAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Białej Podlaskiej, dalej: "NUS, Naczelnik Urzędu Skarbowego, organ pierwszej instancji", z 17 sierpnia 2020 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 7 lipca 2020 r., określającej za poszczególne miesiące od sierpnia do grudnia 2012 r. oraz od stycznia do grudnia 2013 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w odpowiednich kwotach, a także kwoty podatku od towarów i usług podlegające wpłacie na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wynikające z wystawionych faktur za miesiące: maj, czerwiec, lipiec – wrzesień, październik i listopad 2013 r. Od tej decyzji podatnik odwołał się.
Z uwagi na obawę niewykonania zobowiązań wynikających z powołanej wyżej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z 17 sierpnia 2020 r. nadał powyższemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie to strona zażaliła zarzucając naruszenie art. 239b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.), dalej: "O.p.", przez bezpodstawne uznanie, że zachodziły okoliczności wydania postanowienia w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy organ nie wyjaśnił aktualnego stanu majątkowego i finansowego podatnika. Zarzucono też naruszenie art. 239b § 2 O.p. przez brak uprawdopodobnienia, że decyzja określająca w sprawie podatku od towarów i usług nie zostanie dobrowolnie wykonana przez podatnika.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do wystąpienia przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 O.p. Organ wskazał, że wobec podatnika toczyło się (i nadal toczy) postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że zebrany materiał dowodowy dotyczący stanu majątkowego podatnika pozwala stwierdzić, że strona nie posiada majątku dającego gwarancję zaspokojenia należności określonych decyzją. W ocenie organu, dysproporcja między wartością majątku strony, a wysokością jego zobowiązań jest na tyle duża, że niemożliwe byłoby jej zmniejszenie do tego stopnia, aby racjonalnie móc założyć możliwość spłaty przedmiotowych zaległości podatkowych.
Ponadto organ stwierdził, że w dniu 14 lutego 2017 r., tj. w toku postępowania kontrolnego, prowadzonego w firmie Strony podatnik sprzedał trzy nieruchomości na rzecz swojej partnerki życiowej.
Zdaniem organu odwoławczego, oceniając wiarygodność podatnika oraz prawdopodobieństwo zapłaty przez niego zaległości podatkowych nie sposób pominąć też ustaleń z okresu kontroli (opisanych w protokole postępowania kontrolnego z 4 lutego 2020 r.), jak i zarzutów z postępowań karnych. W wyniku kontroli wprost stwierdzono, że podatnik rozliczył podatek naliczony z faktur niepotwierdzających faktycznych zdarzeń gospodarczych, co może sugerować, że podatnik będzie unikać zapłaty swoich zobowiązań.
1.3. Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe prawidłowo wywiązały się z obowiązku wykazując okoliczności świadczące o wystąpieniu przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ustalono stan posiadania mienia strony, zarówno w zakresie nieruchomości jak i ruchomości. Sąd uznał, że trafnie organ wnioskuje, iż sumaryczna wartość ruchomości i nieruchomości jest około dwa razy niższa niż zobowiązania podatkowe strony wynikające z decyzji organu pierwszej instancji, gdyż wynosiły one 22.637.771 zł wraz z odsetkami. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że skarżący nie zanegował w rzeczowy i przekonujący sposób ustaleń organu w zakresie posiadanego przez stronę majątku.
Zdaniem Sądu, warunek określony w art. 239b § 2 O.p. też został wypełniony w niniejszej sprawie, bowiem organ wykazał, iż strona nie posiada majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego oraz, że stan ten uprawdopodobnia niewykonanie zobowiązań.
Zaskarżony wyrok i inne orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl").
2. 1. Skarżący wnosząc skargę kasacyjną zaskarżył wyrok WSA w całości. Wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 239b § 1 O.p. poprzez nieuchylenie postanowienia pomimo braku zaistnienia w sprawie okoliczności nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i jednoczesnym niedostrzeżeniu przez Sąd, że w toku postępowania Organ nie wyjaśnił aktualnego stanu majątkowego i finansowego Podatnika, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy postanowienia bezzasadnie nadającego decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 239b § 2 O.p. poprzez nieuchylenie postanowienia pomimo nieudowodnienia przez Organ, że decyzja określająca w sprawie podatku od towarów i usług nie zostanie dobrowolnie wykonana przez Stronę, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy postanowienia bezzasadnie nadającego decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności.
2.2. Odpowiedzi na skargę kasacyjną organ nie złożył.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. 1. Zgodnie z art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, określone w § 2 powołanego przepisu, co pozwoliło na rozpoznanie sprawy w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej i stosownie do art. 193 zdanie drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – przedstawienie w odniesieniu do tych zarzutów motywów rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.).
3.2. Wspomnieć należy, że według art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Mając na uwadze tę szczególną regulację w stosunku do art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając o oddaleniu skargi kasacyjnej, mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych zarzutów.
4. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. Sąd pierwszej instancji nie naruszył bowiem przepisów prawa podanych w zarzutach skargi kasacyjnej.
5.1. Należy zauważyć, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zostało uzależnione przez ustawodawcę od spełnienia łącznie dwóch przesłanek: zaistnienia co najmniej jednego z czterech warunków określonych w art. 239b § 1 O.p. oraz uprawdopodobnienia przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Przepis art. 239b § 2 O.p. należy interpretować łącznie z § 1 tego artykułu, tj. z co najmniej jednym punktem z § 1. W związku z tym, jeżeli ustalono, że wobec podatnika toczyło się (i nadal toczy) postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych (art. 239b § 1 pkt 1 O.p.) oraz strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (art. 239b § 1 pkt 2 O.p.) to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w § 2 tego przepisu polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które uprawdopodobniają, że z tych powodów zobowiązanie podatkowe z decyzji nie zostanie wykonane.
5.2. W tym miejscu należy dodać, że dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy w celu nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie musi wykazać tego jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje; nie musi wykazać całego stanu aktywów i pasywów. Wystarczające jest, że wykaże, iż nie posiada on takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, a ponadto, że stan ten uprawdopodobnia niewykonanie zobowiązania. Postępowanie dowodowe nie musi więc prowadzić do dokładnego udowodnienia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych. Rolą organu podatkowego jest jedynie uprawdopodobnienie tego, że ze względu na stan posiadania podatnika istnieje możliwość niewykonania ciążącego na nim zobowiązania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2011 r., II FSK 1156/10).
5.3. Odnośnie do art. 239b § 2 O.p. zauważyć należy, że przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie to wygaśnie bez zaspokojenia. Użycie w treści § 2 art. 239b O.p. pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należy uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 239b § 2 O.p. oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony.
6. 1. Skarżący nie podważył ustalenia, że toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, bowiem skarżący zobowiązany został do zapłaty kwoty ok. 1,4 mln zł z odsetkami i kosztami komorniczymi na rzecz firmy U.SA, co wynika z treści zawiadomienia z 15 czerwca 2020 r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O., co wypełnia przesłankę nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, o której mowa art. 239b § 1 pkt 1 O.p.
6.2. Niezależnie od tego, postępowanie dowodowe wykazało, że strona nie posiadała majątku opisanego w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. Zważyć tu należy, że wbrew oczekiwaniom skarżącego art. 239b § 1 pkt 2 O.p. nie nakłada na organy podatkowe zadania przeprowadzenia kompletnej lustracji majątkowej skarżącego, pod kątem majątku prywatnego i majątku jego przedsiębiorstwa.
Punktem wyjścia dla ustalenia zaistnienia przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 O.p., jest wskazanie na wysokość zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Ta kwota wynosi ok. 22,6 mln zł.
Następnie należało ustalić, czy strona posiada majątek o takiej wartości (ok. 22,6 mln zł), na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Organy wykazały, że strona majątku o takiej wartości nie posiada. Nie oznacza to jednak, że strona żadnego majątku nie posiada; takiego ustalenia w sprawie nie poczyniono. Oczywistym jest, że strona posiada pewien majątek stanowiący zasoby prywatne oraz mienie swojego przedsiębiorstwa. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej istnienie takiego majątku organom ani Sądowi pierwszej instancji nie umknęło. Skarżący ma nieruchomości, pojazdy ciężarowe i cysterny, ma środki pieniężne w swoim przedsiębiorstwie, ma uprawnienie do zwrotu kaucji gwarancyjnej, roszczenie o zwrot podatku. Szkopuł w tym, czego skarżący zdaje się nie zauważać, że sumaryczna wartość tych aktywów dalece nie wystarcza na zabezpieczenie kwoty ok. 22,6 mln zł. Z ustaleń organów podatkowych, trafnie zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji, wynika, że nawet przy uwzględnieniu opisanych w decyzji aktywów rzeczowych podatnika do pokrycia wymierzonej decyzjami kwoty nadal brakuje co najmniej ok. 12 mln zł. Część pojazdów jest objęta zajęciami egzekucyjnymi co uniemożliwia ustanowienie zastawu skarbowego.
6.3. Zgodnie z art. 39 § 1 O.p., w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wzywa stronę postępowania lub kontrolowanego do złożenia oświadczenia o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej oraz rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego.
Skarżący wytyka w skardze kasacyjnej, że w sprawie nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności nie był wzywany do złożenia aktualnego oświadczenia o stanie majątkowym na podstawie art. 39 O.p.; takie oświadczenia składał w ramach postępowania w sprawie zabezpieczenia w 2017 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak takiego oświadczenia w niniejszej sprawie nie może jednak, sam w sobie, prowadzić do ustaleń faktycznych pozytywnych dla strony odnośnie jego zasobów majątkowych. Treść art. 39 O.p. ze złożeniem oświadczenia lub jego brakiem nie wiąże żadnych domniemań prawnych co do stanu posiadania strony. W szczególności nie można przyjąć, że nie skorzystanie przez organ z wezwania do złożenia oświadczenia odbiera stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu i dowodzenia stanu oraz wartości posiadanego mienia. Brak wezwania strony do złożenia oświadczenia na podstawie art. 39 O.p. nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Tym bardziej, że organy miały rozeznanie co do stanu majątkowego Strony na podstawie analizy ksiąg wieczystych, danych z CEPiK, ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa strony, sprawozdań finansowych.
Ciężar dowodu co do zasobów majątkowych skarżącego spoczywa przede wszystkim na nim. Jeżeli skarżący uważał, że posiada znaczące mienie, którego istnienie umknęło organom podatkowym albo wartość tego mienia jest znacznie wyższa niż to przyjęły organy, powinien był tę okoliczność dowodowo potwierdzić zamiast prowadzić gołosłowną polemikę z organami podatkowymi. Kluczowe jest, że skarżący nie podważył ustaleń organów.
Ogólnego obrazu znacznego deficytu wartości aktywów rzeczowych i pieniężnych strony dla pokrycia wymierzonego zobowiązania nie zmieniają twierdzenia strony o zaniżeniu wartości niektórych pojazdów przy realizacji zajęć zabezpieczających, co jest też przedmiotem sporu w innej sprawie administracyjnej (zażalenia na zajęcia).
6.4. Swoją argumentację podnoszącą wadliwość ustaleń stanu majątkowego i finansowego podatnik wspiera nawiązując do wyroku WSA w Lublinie z 16 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 573/18, którym uchylono decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję w sprawie zabezpieczenia.
Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadome jest z urzędu, że wyrokiem NSA z 4 lipca 2023 r., I FSK 2431/21 uchylono zaskarżony wyrok WSA z 16 stycznia 2019 r. w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Nie ma więc obecnie żadnego oparcia w stanie faktycznym sprawy oraz orzeczeniach w sprawie zabezpieczenia twierdzenie skarżącego, że organy nie miały dostatecznego rozeznania co do jego stanu majątkowego i finansowego.
6.5. Okoliczności faktyczne sprawy zostały wyjaśnione, ustalając fakt prowadzenia egzekucji wobec podatnika (w zakresie należności cywilnoprawnych) oraz stan jego aktywów rzeczowych, który ewidentnie nie pokrywa nawet połowy wymierzonej kwoty. To czyni niezasadnymi zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 239b § 1 (pkt 1 i 2) O.p.
7.1. Przejść obecnie należy do rozważenia drugiego zarzutu kasacyjnego adresowanego do "nieudowodnienia" przez organ, że decyzja określająca nie zostanie dobrowolnie wykonana.
Naczelny Sąd Administracyjny na wstępie zaznacza, że podatnik błędnie odczytuje treść normy wynikającej art. 239b § 2 O.p. oczekując, że organ ma powinność "udowodnienia", że decyzja określająca nie zostanie dobrowolnie wykonana.
7.2. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował ustalony przez organy stan faktyczny sprawy.
Sąd pierwszej instancji miał wszelkie podstawy, aby uznać, że organy podatkowe wystarczająco uprawdopodobniły niewykonanie zobowiązania przez skarżącego. Ocenę zasadności zastosowania art. 239b § 2 O.p. prezentuje uzasadnienie zaskarżonego wyroku odnosząc się wielopłaszczyznowo do zarzutów skargi w aspekcie oceny kondycji finansowej i majątkowej oraz poziomu dochodów strony.
Wywód co do prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania uwzględnia wysokość zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę, toczenie się wobec strony postępowania egzekucyjnego (należności cywilnoprawne) na kwotę ok. 1,4 mln zł, w którym zajęto pojazdy firmy strony.
Do majątku strony są kierowane prokuratorskie zabezpieczenia majątkowe na poczet wielomilionowych kar grożących za przestępstwa skarbowe oraz przepadku korzyści majątkowych.
Poziom dochodów strony w ostatnich latach znacznie spadł i osiągnął minimalny poziom.
Zwrot podatku VAT (900 tys. zł) za styczeń 2016 r. jest przedmiotem zabezpieczenia egzekucyjnego na poczet kolejnych zaległości podatkowych. Kaucja gwarancyjna (1 mln zł) też stanowi zabezpieczenie na poczet zaległości podatkowych.
Na to nakłada się zawieszenie od 2020 r. działalności gospodarczej strony połączone z cofnięciem koncesji na obrót paliwami oraz wygaśnięciem licencji transportowej na przewożenie towarów. Brak jest więc jakichkolwiek przesłanek rokowania zysków z działalności gospodarczej strony, w tym uzyskiwania zarobku ze środków reinwestowanych w firmę ze sprzedaży konkubinie nieruchomości w 2017 r. Strona obwinia za taki stan rzeczy "przedwczesne i niewspółmierne" działania organów podatkowych i prokuratury, ale fakty są takie, że działalność gospodarcza strony nie przysparza mu obecnie dochodów.
Ustalono, że w 2017 r. skarżący odsprzedał trzy nieruchomości swojej konkubinie oraz wedle jego wyjaśnień przekazał kwotę 4,8 mln zł tytułem alimentów na rzecz córki. Nieruchomości odsprzedano w lutym 2017 r., gdy trwało już postępowanie kontrolne UKS, wszczęte rok wcześniej. WSA nie twierdzi, że podatnik w ten sposób celowo zamierzał utrudniać lub udaremniać egzekucję. Wyzbycie się jednak nieruchomości na rzecz konkubiny oraz zaopatrywanie dziecka wielomilionową kwotą poważnie zmniejszyło zasoby majątkowe strony, czego skutkiem jest też obecna niezdolność do wykazania się zasobami majątkowymi pokrywającymi wymierzoną kwotę zobowiązania, w świetle art. 239b § 1 pkt 2 O.p. Takie działanie strony wzmacnia obawy organu, że podatnik tak gospodarując swoim mieniem wcale nie ma na uwadze dążenia do zaspokojenia zobowiązania wynikającego z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. To przekłada się na uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania przez skarżącego.
7.3. Sąd pierwszej instancji oparł się zatem na faktach i prawidłowo przyjął, że swobodna ocena zebranych dowodów dokonana w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują, że strona prawdopodobnie nie zapłaci dobrowolnie zobowiązania objętego skarżonym postanowieniem nadającym rygor natychmiastowej wykonalności, bo nie będzie w stanie go zapłacić z uwagi na niewystarczający poziom aktywów majątkowych i dochodów. Organy podatkowe, a za nimi Sąd pierwszej instancji z zebranych dowodów wyciągnęły prawidłowy wniosek, że strona nie dysponuje majątkiem i środkami, aby wykonać wymierzone zobowiązanie podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę. Logika i doświadczenie życiowe wskazuje, że skarżący nie będzie w stanie bezproblemowo, dobrowolnie lub przymusowo uregulować określonych zobowiązań podatkowych.
Są wszelkie podstawy do wnioskowania, że brak jest pokrycia kwoty zobowiązań podatkowych w ujawnionym majątku skarżącego, co oznacza brak gwarancji wykonania zobowiązania. Ocena kondycji finansowej strony w zestawieniu z wysokością zabezpieczanych kwot logicznie wskazuje, że problemy płynnościowe mogą się u skarżącego pojawić, co uzasadniało nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Mimo, że majątek strony został obecnie objęty zajęciami zabezpieczającymi w wykonaniu decyzji o zabezpieczeniu to ten majątek nadal nie pokrywa wysokości zobowiązań określonych decyzją organu podatkowego pierwszej instancji.
Oceny dowodów dotyczących prowadzenia wobec strony postępowania egzekucyjnego oraz wartości aktywów rzeczowych strony w zestawieniu z całokształtem danych o sytuacji finansowej i majątkowej wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania, o czym stanowi art. 239b § 2 O.p.
Także charakter zobowiązania, mającego źródło w twierdzeniu o świadomym udziale skarżącego w oszustwie podatkowym oraz nierzetelności jego ksiąg podatkowych i rozliczeń podatkowych, nasila obawy co do niewykonania zobowiązania podatkowego, co trafnie akcentuje skarżony wyrok.
7.4. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 239b § 2 O.p. są niezasadne. Przepisy art. 239b § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 239b § 2 O.p. zostały zastosowane prawidłowo. Aprobowane w zaskarżonym wyroku niewykonanie zobowiązania podatkowego jest prawdopodobne.
8. Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną uznając ją za bezzasadną.
9. Zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie zasądzono z uwagi na brak wniosku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
Włodzimierz Gurba Arkadiusz Cudak Danuta Oleś