Orzeczenie · 2013-11-22

I FSK 1713/12

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2013-11-22
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek naliczonyodliczenie podatkufakturyrzeczywistość gospodarczaskarga kasacyjnapostępowanie podatkowesąd administracyjny

Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 roku. Organ podatkowy zakwestionował prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez kilka innych spółek, uznając, że faktury te nie dokumentowały faktycznie wykonanych usług. Sąd pierwszej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie powstaje, jeżeli u wystawcy faktury nie powstał obowiązek podatkowy. Podkreślono, że organ odwoławczy rozważył całość materiału dowodowego, w tym zeznania świadków, i wykazał, dlaczego faktury dokumentowały zdarzenia gospodarcze, które nie zostały zrealizowane. Spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 199 Ordynacji podatkowej i art. 205 § 1 KSH, poprzez oddalenie skargi po przesłuchaniu członków zarządu w charakterze świadków bez pouczenia o prawie odmowy zeznań. Zarzucono również naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. z powodu wadliwego sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie są zasadne. Sąd kasacyjny stwierdził, że kwestia przesłuchania członków zarządu była już przedmiotem kontroli WSA i nie doszło do istotnego naruszenia przepisów procesowych. Uzasadnienie wyroku WSA zostało uznane za sporządzone zgodnie z wymogami prawa. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT w przypadku tzw. pustych faktur oraz kwestie proceduralne związane z przesłuchaniem świadków w postępowaniu podatkowym i sądowoadministracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej; orzecznictwo w zakresie VAT jest obszerne i ewoluuje.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przesłuchanie członków zarządu spółki w charakterze świadków bez pouczenia o prawie odmowy zeznań, a następnie oparcie na tych zeznaniach decyzji podatkowej i wyroku sądu administracyjnego, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie stanowi istotnego naruszenia, jeśli kwestia ta była już przedmiotem kontroli sądu pierwszej instancji, a protokoły zeznań zostały włączone do materiałów postępowania kontrolnego i osoby te podpisały oświadczenia o pouczeniu.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że nie doszło do istotnego naruszenia przepisów procesowych, ponieważ spółka nie domagała się przesłuchania członków zarządu w toku postępowania kontrolnego, a protokoły zeznań złożone w innym postępowaniu, dotyczące także tej spółki, zostały włączone do akt. Osoby te podpisały oświadczenia o pouczeniu zgodnie z art. 199 Ordynacji podatkowej.

Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, które nie odnosi się do pisma procesowego strony wskazującego na istotne uchybienia proceduralne, jest wadliwie sporządzone i uniemożliwia kontrolę instancyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli uzasadnienie zostało sporządzone zgodnie z wymogami art. 141 § 4 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 141 § 4 P.p.s.a. i nie stanowi naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Czy faktury wystawione przez spółki, które nie dokumentują faktycznie wykonanych usług, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie powstaje, jeżeli u wystawcy faktury nie powstaje obowiązek podatkowy w odniesieniu do podatku podlegającego odliczeniu.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że na gruncie ustawy o VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury nie może powstać u jej dysponenta, jeżeli u jej wystawcy nie powstaje obowiązek podatkowy. Organ odwoławczy wykazał, dlaczego faktury dokumentują zdarzenia gospodarcze, które nie zostały zrealizowane i zmierzały do uzyskania nienależnego zmniejszenia podatku należnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B.

Przepisy (10)

Główne

ustawa o VAT art. 88 § 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa przypadki, w których brak jest prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

ustawa o VAT art. 86 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Stanowi, że podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno być sporządzone zgodnie z wymogami tego przepisu.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę uchylenia wyroku, jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzeka jak w sentencji po uznaniu, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

P.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Ordynacja podatkowa art. 199

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący przesłuchania świadka i prawa do odmowy zeznań.

Ordynacja podatkowa art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są innymi dowodami.

KSH art. 205 § 1

Kodeks spółek handlowych

Przepis dotyczący reprezentacji spółki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury wystawione przez spółki powiązane nie dokumentowały faktycznie wykonanych usług. • Organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i wykazał, że faktury zmierzały do uzyskania nienależnego zmniejszenia podatku należnego. • Nie doszło do istotnego naruszenia przepisów procesowych w zakresie przesłuchania świadków. • Uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami prawa.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 199 Ordynacji podatkowej i art. 205 § 1 KSH poprzez oddalenie skargi po przesłuchaniu członków zarządu w charakterze świadków bez pouczenia o prawie odmowy zeznań. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA.

Godne uwagi sformułowania

faktury wystawione przez powyższe Spółki nie dokumentują usług faktycznie wykonanych, a zatem nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur. • prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury nie może powstać u jej dysponenta, jeżeli u jej wystawcy nie powstaje obowiązek podatkowy w tym podatku w odniesieniu do podatku podlegającego odliczeniu. • organ odwoławczy wykazał, dlaczego faktury z naliczonym podatkiem VAT dokumentują zdarzenia gospodarcze, które nie zostały zrealizowane i w istocie zmierzały wyłącznie do uzyskania nienależnego zmniejszenia podatku należnego. • nie można mówić o istotnym naruszeniu przepisów procesowych mającym wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący

Krystyna Chustecka

sprawozdawca

Barbara Wasilewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT w przypadku tzw. pustych faktur oraz kwestie proceduralne związane z przesłuchaniem świadków w postępowaniu podatkowym i sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej; orzecznictwo w zakresie VAT jest obszerne i ewoluuje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji, oraz ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowym.

Puste faktury VAT: Kiedy odliczenie staje się oszustwem podatkowym?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst