Orzeczenie · 2024-09-13

I FSK 1710/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-09-13
NSApodatkoweWysokansa
wznowienie postępowaniaOrdynacja podatkowaTSUEterminpublikacja orzeczeniaVATsyndyk masy upadłościprzedwczesny wniosekzasada zaufania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego w sprawie VAT. Skarżący Syndyk Masy Upadłości "K." sp. z o.o. złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok TSUE z dnia 16 października 2019 r. (sygn. C-189/18) jako podstawę z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej (O.p.). DIAS odmówił wznowienia, uznając wniosek za przedwczesny, ponieważ został złożony 15 listopada 2019 r., a publikacja sentencji wyroku TSUE w Dzienniku Urzędowym UE nastąpiła dopiero 16 grudnia 2019 r. Organ argumentował, że zgodnie z art. 241 § 2 pkt 2 O.p., miesięczny termin na złożenie wniosku biegnie od dnia publikacji. WSA uznał skargę za zasadną, podkreślając znaczenie pewnej daty końcowej dla możliwości złożenia wniosku oraz wskazując, że zwłoka organu w rozpatrzeniu wniosku (wydanie decyzji po 3 miesiącach od wpływu) naruszyła zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), pozbawiając stronę możliwości ponowienia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA i oddalił skargę. NSA stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania był przedwczesny, ponieważ zgodnie z art. 241 § 2 pkt 2 O.p., termin miesięczny na jego złożenie biegnie od dnia publikacji sentencji wyroku TSUE w Dzienniku Urzędowym UE. NSA podkreślił, że jest to stanowisko jednolite w orzecznictwie. Sąd uznał również, że naruszenie przez organ terminu załatwienia sprawy (art. 139 O.p.) ma charakter instrukcyjny i nie skutkuje utratą prawa do rozpoznania sprawy ani nie powoduje niekorzystnych skutków dla strony w takim stopniu, aby uzasadniało to uchylenie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. NSA wskazał, że ochrona strony przed bezczynnością organu polega na skardze do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie wyroku TSUE oraz skutki naruszenia przez organ terminu załatwienia sprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania podatkowego na podstawie wyroku TSUE i interpretacji art. 241 § 2 pkt 2 O.p.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, złożony na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej (wpływ orzeczenia TSUE na decyzję), może być uznany za skuteczny, jeśli został złożony przed publikacją sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, mimo że strona posiadała wiedzę o treści orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. może być skutecznie złożony dopiero po publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE, zgodnie z art. 241 § 2 pkt 2 O.p. Złożenie wniosku przed tym terminem jest przedwczesne.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 241 § 2 pkt 2 O.p. wyraźnie wiąże bieg miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z publikacją sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE. Jest to zdarzenie rozpoczynające bieg terminu, a złożenie wniosku przed tym momentem jest niedopuszczalne.

Czy naruszenie przez organ podatkowy terminu załatwienia sprawy (wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania z opóźnieniem) może skutkować niekorzystnymi i nieodwracalnymi konsekwencjami dla strony, w tym pozbawieniem jej możliwości ponowienia wniosku o wznowienie postępowania, i czy stanowi to naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie terminu załatwienia sprawy przez organ podatkowy ma charakter instrukcyjny i nie skutkuje utratą przez organ prawa do rozpoznania sprawy ani nie powoduje niekorzystnych i nieodwracalnych skutków dla strony w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Instrumentem ochrony strony jest skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że terminy załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym są instrukcyjne. Naruszenie tych terminów nie powoduje bezskuteczności czynności organu. Ochrona strony przed opóźnieniem organu polega na możliwości wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Opóźnienie organu w rozpatrzeniu wniosku o wznowienie postępowania nie może prowadzić do sytuacji, w której strona uzyskuje materialnoprawne korzyści wyłącznie na skutek zwłoki organu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę Syndyka Masy Upadłości "K." sp. z o.o. na decyzję DIAS odmawiającą wznowienia postępowania.

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 240 § § 1 pkt 11

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji.

O.p. art. 241 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wznowienie postępowania następuje na żądanie strony.

O.p. art. 241 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 240 § 1 pkt 11 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Pomocnicze

O.p. art. 139 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Terminy załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym mają charakter instrukcyjny.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania złożony przed publikacją wyroku TSUE jest przedwczesny. • Naruszenie terminu załatwienia sprawy przez organ podatkowy ma charakter instrukcyjny i nie skutkuje niekorzystnymi konsekwencjami dla strony w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że opóźnienie organu w rozpatrzeniu wniosku naruszyło zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) i pozbawiło stronę możliwości ponowienia wniosku. • WSA uznał, że publikacja wyroku TSUE jest datą, od której biegnie maksymalny czas na złożenie wniosku, a niekoniecznie datą rozpoczynającą bieg terminu.

Godne uwagi sformułowania

Złożenie żądania przed tym zdarzeniem należy uznać jako przedwczesne. • Terminy załatwienia spraw w postępowaniu podatkowym maja charakter instrukcyjny. • Naruszenie tych terminów nie powoduje bowiem bezskuteczności czynności podejmowanych przez administrację podatkową.

Skład orzekający

Marek Olejnik

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka - Medek

sędzia

Włodzimierz Gurba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie wyroku TSUE oraz skutki naruszenia przez organ terminu załatwienia sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania podatkowego na podstawie wyroku TSUE i interpretacji art. 241 § 2 pkt 2 O.p.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wpływem orzecznictwa TSUE na postępowanie podatkowe i interpretacją terminów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego złożony przed publikacją wyroku TSUE jest skuteczny? NSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst