I FSK 1707/16

Naczelny Sąd Administracyjny2018-08-01
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATzabezpieczenie zobowiązania podatkowegoskarga kasacyjnapostępowanie podatkowefaktury VATfikcyjne transakcjeprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zabezpieczenia zobowiązania podatkowego, uznając, że skarga kasacyjna była wadliwie sformułowana.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ł. S. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego VAT. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w tym pominięcie zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na jej wadliwe sformułowanie i brak wykazania istotnego wpływu podnoszonych uchybień na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ł. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżący kwestionował prawidłowość doręczeń decyzji oraz zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo istnienia zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami, wydanego po dokonaniu spornych zabezpieczeń. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie została ona skutecznie uzasadniona. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi być precyzyjnie sformułowana, a zarzuty muszą wykazywać istotny wpływ podnoszonych uchybień na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, autor skargi kasacyjnej nie wykazał, jaki wpływ na ocenę prawidłowości decyzji o zabezpieczeniu miałoby zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami wydane po dacie tych decyzji. Z tego względu, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe sformułowanie skargi kasacyjnej, w tym brak wykazania istotnego wpływu naruszenia przepisów prawa procesowego na wynik sprawy, stanowi podstawę do jej oddalenia.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że skarga kasacyjna musi być precyzyjnie zredagowana, a zarzuty muszą wykazywać istotny wpływ podnoszonych uchybień na wynik sprawy. W tej sprawie skarżący nie wykazał, jaki wpływ na ocenę prawidłowości decyzji o zabezpieczeniu miałoby zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami wydane po dacie tych decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 175

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o VAT art. 88 § 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

O.p. art. 137 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 145 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 149

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna została wadliwie sformułowana i nie wykazała istotnego wpływu podnoszonych uchybień na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo istnienia zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. O istotnym wpływie naruszenia takiego przepisu na wynik sprawy mowa wówczas, gdy zachodzi duże prawdopodobieństwo, że w przypadku, gdyby nie doszło do jego naruszenia, zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie różniłoby się od rozstrzygnięcia, które zostało zaskarżone.

Skład orzekający

Bartosz Wojciechowski

sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Zbigniew Łoboda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty sporządzania skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogi dotyczące uzasadnienia zarzutów i wykazania ich istotnego wpływu na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie proceduralne dla prawników zajmujących się postępowaniem sądowoadministracyjnym, ale nie zawiera przełomowych interpretacji prawa materialnego ani nietypowych faktów.

Wadliwa skarga kasacyjna przegrywa w NSA – kluczowe wymogi formalne w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Sektor

finansowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1707/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-08-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-09-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bartosz Wojciechowski /sprawozdawca/
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/
Zbigniew Łoboda
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FZ 117/16 - Postanowienie NSA z 2016-04-29
I SA/Kr 1151/15 - Wyrok WSA w Krakowie z 2015-10-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 183 § 1, art. 174 pkt 1 i 2, art. 175
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Zbigniew Łoboda, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ł. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1151/15 w sprawie ze skarg Ł. S. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K.) z dnia 20 maja 2015 r. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w przedmiocie orzeczenia o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji określającej podatek od towarów i usług za listopad i grudzień 2012 r. oraz luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Ł. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu I instancji i przedstawiony przez ten sąd tok postępowania przed organami podatkowymi
1.1. Wyrokiem z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1151/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi Ł. S. (dalej powoływanego jako: skarżący, strona) na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 20 maja 2015 r. w przedmiocie orzeczenia o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji określającej podatek od towarów i usług za listopad i grudzień 2012 r. oraz za luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r.
1.2. Wyrok ten zapadł na gruncie poniższego stanu sprawy.
W wyniku prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług m.in. za wskazane wyżej okresy ustalono, że podatnik dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT, na których jako wystawca widnieje firma F.H.U. F. M. H. z T., dokumentujących czynności, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, przez co skarżący Ł. S. zaniżył podatek od towarów i usług podlegający wpłacie do budżetu państwa. Powyższe stanowiło naruszenie przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: ustawa o VAT.
Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zwrócił się wnioskiem z dnia 10 lutego 2015 r. o wydanie decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za wyszczególnione wyżej miesiące. We wniosku wykazano zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług do zabezpieczenia za miesiące od stycznia 2012 r. do marca 2014 r. w łącznej wysokości 702.983,50 zł plus należne odsetki.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. decyzjami z dnia 26 lutego 2015 r. orzekł o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych ciążących na skarżącym.
1.3. Po rozpoznaniu odwołań, Dyrektor Izby Skarbowej w K. w wydanych decyzjach, na wstępie rozważań odniósł się do bezzasadnego w jego ocenie zarzutu polegającego na zaniechaniu doręczenia decyzji przez organ I instancji wcześniej ustanowionemu pełnomocnikowi.
W tym celu omówił odrębności postępowania zabezpieczającego, kontrolnego i wymiarowego, stwierdzając, że postępowanie zabezpieczające jest odrębnym postępowaniem. Nie bez znaczenia dla organu pozostawał fakt, że pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu S. A. (organ zwrócił uwagę, że na dokumencie nie wskazano daty, kiedy zostało udzielone) zostało złożone do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w dniu 3 marca 2015 r., już po wydaniu decyzji w dniu 26 lutego 2015 r. (potwierdzenie odbioru z dnia 4 marca 2015 r.). Z tego wynika, że pełnomocnictwo to nie mogło odnosić się do postępowania zakończonego przed jego złożeniem w organie podatkowym. Następnym argumentem przemawiającym za odrębnością postępowania w sprawie zabezpieczenia, według organu II instancji jest konieczność założenia przez organ podatkowy akt tego postępowania, odrębnych od akt postępowania kontrolnego lub postępowania wymiarowego oraz brzmienie przepisu art. 137 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613), dalej: "O.p.", z którego wynika, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Przez akta, o których mowa w art. 137 § 3 O.p., należy rozumieć akta konkretnego postępowania podatkowego albo kontroli podatkowej. Wyjaśniono, że organ podatkowy nie jest uprawniony ani też zobowiązany do poszukiwania, czy innym organom, bądź w innym postępowaniu, takie pełnomocnictwo zostało udzielone. Organ odwoławczy doszedł zatem do wniosku, że skarżącemu zostały prawidłowo doręczone decyzje w sprawie zabezpieczenia.
Dalej organ stwierdził, że podatnik wykazał relatywnie niskie dochody w stosunku do przyszłych zobowiązań. Istniejąca dysproporcja pomiędzy ustaloną wartością dochodów podatnika, a łączną kwotą przewidywanych zobowiązań podatkowych za okresy objęte kontrolą podatkową, stanowią zgodną z prawem i wystarczającą podstawę dla przyjęcia stanowiska, że istniejąca sytuacja finansowa podatnika uzasadnia obawę niewykonania przez niego przewidywanych zobowiązań podatkowych.
Zdaniem organu II instancji kolejnym argumentem przemawiającym za zabezpieczeniem jest działanie polegające na dokonywaniu fikcyjnych transakcji ("puste faktury" wystawione przez F.H.U F. M. H.). W tym celu posłużono się danymi wynikającymi z wniosku o dokonanie zabezpieczenia, z którego wynika, że transakcje udokumentowane fakturami VAT pomiędzy firmą P.H.U. F. M. H. a firmą R. Ł. S. w rzeczywistości nie miały miejsca. Brak jest bowiem w dokumentacji księgowej firmy P.H.U. F. M. H. nabyć materiałów budowlanych, które mogły być następnie odsprzedane firmie R. Ł. S.. Nie stwierdzono w wyniku kontroli nabycia przez P.H.U. F. M. H. paliwa służącego wykonaniu usług transportu opisanych na fakturach wystawionych na rzecz R. Ł. S.. Również pracownicy firmy P.H.U. F. M. H. nie potwierdzają obsługi imprez okolicznościowych opisanych na fakturach VAT wystawionych na rzecz Ł. S.. Proceder pozyskiwania "pustych" faktur zakupu w celu zmniejszenia obciążeń podatkowych również potwierdza istnienie uzasadnionej obawy nieuiszczenia przewidywanych zobowiązań podatkowych, przy czym znaczenie ma wysokość prognozowanych zobowiązań podatkowych.
Dodatkowo podkreślono świadomość Ł. S. w zakresie prowadzonego procederu. Potwierdza to także ziszczenie się przesłanki trwałego nieuiszczania wymaganych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Ł. S. nie płacił należnego podatku w związku z odliczaniem podatku naliczonego z faktur nieodzwierciedlających stanu rzeczywistego przez wskazane wyżej okresy w 2012 r., 2013 r. i 2014 r.
Stwierdzono ponadto, że w sposób prawidłowy zgodnie z art. 33 § 4 pkt 2 O.p. określono przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Ustosunkowano się następnie do zarzutu odwołań dotyczącego braku posiadania przez organ I instancji dowodów świadczących o tym, że faktury wystawione przez F.H.U. F. M. H. dla Ł. S. "nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych". Organ zaznaczył, że w niniejszym postępowaniu odwoławczym nie jest uprawniony do kwestionowania bądź weryfikacji ustaleń dokonanych przez Dział Kontroli, a przywołanych we wniosku o wydanie decyzji o zabezpieczeniu przyszłych zobowiązań przed wydaniem decyzji. Ponadto znaczenie ma, że postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, mającym charakter pomocniczy względem postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się do wniosku podatnika o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, zwrócono uwagę, że tryb ten dotyczy decyzji ostatecznej, którymi nie są zaskarżone rozstrzygnięcia ze względu na wniesienie od nich odwołań.
2. Skarga do sądu I instancji
2.1. Strona wniosła do WSA w Krakowie skargi na powyższe decyzje, zarzucając im naruszenie art. 145 i 148 O.p. i wnosząc o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W treści skarg podniesiono, że zaskarżone decyzje zostały doręczone nie na adres skarżącego, ale osobie nieuprawnionej – A. B. w C. Ponadto w sprawie wyznaczono pełnomocnika, G. T.. Zdaniem skarżącego ignorowanie bytu prawnego tego pełnomocnika pod pretekstem "założenia nowych akt" nie zmienia przepisu art. 145 O.p., który mówi o stronie, a stroną była i jest ta sama osoba. Zdaniem skarżącego poszczególne wydziały urzędu skarbowego winny przekazywać sobie wzajemnie informacje o ustanowieniu pełnomocnika w sprawie w związku ze złożonym wnioskiem o zabezpieczenie, stąd ewentualne zakładanie nowych akt sprawy nie ma według skarżącego znaczenia. Zdaniem skarżącego zaskarżone decyzje powiązane były i są ściśle z prowadzonym postępowaniem kontrolnym i stanowią jego integralną i nierozłączną część, a udzielone pełnomocnictwo rozciąga się i obejmuje także postępowanie incydentalne zainicjowane przez urząd skarbowy poza wiedzą i wolą strony (pełnomocnika), tym bardziej, że o tym postępowaniu i "nowej strukturze" strona nie została poinformowana.
Skarżący odniósł się nadto do stwierdzeń o uczestniczeniu przez niego w obrocie pustymi fakturami, zwracając uwagę na konieczność przeprowadzenia w tym względzie postępowania dowodowego. Dodał, że okoliczności związane z materiałami zakupionymi od F. objęte są postępowaniem karnym i ustalenia poczynione w tym postępowaniu będą mieć znaczenie dla niniejszych spraw.
2.2. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonych decyzjach.
3. Wyrok sądu I instancji
3.1. Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji, WSA doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skargi nie zasługują na uwzględnienie.
3.2. Wbrew bowiem stanowisku skarżącego, decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostały doręczone prawidłowo w dniu 20 maja 2015 r. na ręce ustanowionego na etapie postępowania odwoławczego pełnomocnika, radcy prawnego S. A., o czym jednoznacznie świadczy dokument w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru.
Faktem jest, że jednocześnie w tymże postępowaniu skarżący przedłożył pełnomocnictwo do reprezentowania dla G. T.. W związku z tym trzeba zaznaczyć, że w postępowaniu podatkowym dopuszczalne jest ustanowienie kilku pełnomocników (art. 145 § 3 O.p.), co nie oznacza jednak, że organ ma każdorazowy obowiązek dokonywania doręczeń korespondencji przeznaczonej dla strony na adres każdego z nich. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu strona, ustanawiając pełnomocników, wyznacza jednego z nich jako właściwego do doręczeń. W przypadku niewyznaczenia pełnomocnika właściwego do doręczeń organ podatkowy doręcza pismo jednemu z pełnomocników. Na gruncie niniejszej sprawy, skarżący w odwołaniach wprost określił swojego pełnomocnika w osobie radcy prawnego S. A., a potem jedynie załączył ogólne pełnomocnictwo dla G. T., bez wskazywania, że osoba ta ma go reprezentować przed organem. W takiej sytuacji skierowanie decyzji na ręce radcy prawnego jako pełnomocnika upoważnionego także do odbioru korespondencji było zasadne i zgodne z przepisami prawa.
Wbrew zarzutom skarg, organ nie ekspediował zaskarżonych decyzji bezpośrednio do strony na adres B., ani tym bardziej nie podejmował żadnych prób doręczenia A. B., zam. w B.. Być może skarżący myli kwestię doręczenia decyzji zaskarżonych z doręczeniem rozstrzygnięć organu I instancji, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.. Jednakże, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zalegającego w aktach sprawy, i te decyzje zostały prawidłowo ekspediowane do skarżącego na jego aktualny adres podany w dokumentach rejestracyjnych i skargach – B., ul. [...] C. Decyzje te rzeczywiście odebrała A. B. obecna w tym lokalu. Jednakże pracownik poczty miał prawo pozostawić korespondencję pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi, zgodnie z art. 149 zdanie pierwsze O.p. Bezsprzecznie trafiły one do rąk skarżącego, skoro wniósł od nich w terminie odwołania.
Odnosząc się natomiast do zarzutu prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji (stronie, a nie pełnomocnikowi), to w orzecznictwie istnieją rozbieżne stanowiska co do kwestii, komu powinna zostać doręczona decyzja o zabezpieczeniu na majątku podatnika, wydana na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 O.p., tj. bezpośrednio temu podatnikowi, czy też jego pełnomocnikowi ustanowionemu w toku kontroli podatkowej, czy postępowania podatkowego.
Orzekający w niniejszej sprawie sąd stanął na stanowisku, że postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia oraz postępowanie kontrolne (podatkowe) – aczkolwiek pozostają ze sobą w związku – są postępowaniami od siebie odrębnymi, stąd też nie ma podstaw, aby doręczać decyzję do rąk pełnomocnika umocowanego w toku innego postępowania.
Nie sposób nakładać na organ obowiązku przyjmowania, że skoro w aktach jednej sprawy znajduje się ogólne pełnomocnictwo do zastępowania strony we wszelkich postępowaniach, to w każdym z tych postępowań strona działać będzie przez pełnomocnika. Sam fakt istnienia pełnomocnictwa do działania w sprawach określonego rodzaju nie ma prawnego znaczenia, gdyż dopiero powołanie się na udzielone pełnomocnictwo i jego złożenie w konkretnej sprawie pozwala przyjąć, że strona jest w danej sprawie reprezentowana przez pełnomocnika. Na gruncie niniejszej sprawy stosowne pełnomocnictwa zostały złożone dopiero na etapie odwołań i od tego momentu organ zasadnie uwzględniał radcę prawnego S. A. w dalszym postępowaniu jako prawidłowo umocowanego pełnomocnika strony.
Niezależnie od tego jednak, którą linię orzeczniczą i zawartą w niej argumentację zaakceptować, to ewentualne uchybienie w zakresie doręczenia decyzji o zabezpieczeniu nie mogło mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy, albowiem decyzje o zabezpieczeniu zostały zaskarżone przez podatnika w terminie.
3.2. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały powołane w uzasadnieniach decyzji przepisy prawa, tj. art. 33 O.p., określający przesłanki warunkujące dokonanie zabezpieczenia. Zasadniczą przesłanką dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika jest stwierdzenie, że zachodzi uzasadniona obawa, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Organy podatkowe nie są zobowiązane do udowodnienia faktu, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, lecz jego uprawdopodobnienia.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy chodzi o zaległość podatkową, w którą z upływem terminu płatności przekształciło się zobowiązanie w podatku od towarów i usług powstające z mocy prawa. A więc już w momencie wydawania decyzji o zabezpieczeniu było to zobowiązanie, które nie zostało wykonane w terminie. Ta okoliczność sama w sobie jest spełnieniem wymienionej w art. 33 § 1 O.p. przesłanki "nieuiszczania wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym" i może rodzić uzasadnione obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Przesłanką dokonania zabezpieczenia nie jest bowiem wyłącznie obawa, iż jego brak mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji. Wystarczy, że istnieją dostateczne dowody wskazujące, iż osoba ta nie wykonała zobowiązania w terminie. Ujawnienie się w postępowaniu kontrolnym okoliczności stwarzających podstawę do przyjęcia, że rozliczając podatek od towarów i usług skarżący w okresie objętym kontrolą podatkową dopuścił się nieprawidłowości podejmując działania zmierzające do uszczuplenia zobowiązań podatkowych (w tym przypadku ewidencjonowanie fikcyjnych transakcji z firmą M. H.), stwarzało wystarczającą przesłankę do wydania decyzji zabezpieczających na majątku podatnika wykonania przyszłych decyzji określających wysokość zaległego podatku od towarów i usług, którego przybliżona kwota została wskazana w decyzjach o zabezpieczeniu.
Niezależnie od powyższego jednak organy dokonały analizy sytuacji majątkowej skarżącego i doszły do słusznego wniosku, że istniejąca dysproporcja pomiędzy wykazywanymi dochodami podatnika (za 2012 r. 133.103,92 zł, zaś za 2013 r. 155.277,40 zł) a łączną kwotą przewidywanego zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę (826.390,50 zł) za okres objęty postępowaniem kontrolnym stanowią zgodną z prawem i wystarczającą podstawę dla przyjęcia stanowiska, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia obawę niewykonania przez niego przewidywanego zobowiązania podatkowego.
4. Skarga kasacyjna
4.1. Powyższy wyrok został w całości zaskarżony skargą kasacyjną skarżącego, który orzeczeniu WSA zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo istnienia dokumentu urzędowego w postaci zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami wydanego wobec skarżącego już po dokonaniu spornych zabezpieczeń i po skierowaniu sprawy do WSA;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie, przemilczenie i zignorowanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach wydanego wobec skarżącego w powyższych okolicznościach.
4.2. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości określonej w spisie kosztów złożonym przed WSA oraz o rozpoznanie skargi bez rozprawy.
4.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi na rozprawie.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
5.2. W opinii NSA nie zostało w skardze kasacyjnej skutecznie zakwestionowane stanowisko sądu I instancji co do prawidłowego zastosowania przez organy art. 33 O.p., określającego przesłanki warunkujące dokonanie zabezpieczenia na majątku podatnika. Przede wszystkim zaś już sam sposób zredagowania skargi kasacyjnej nie pozwala na jej uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej w skrócie: P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej przyczyny zaskarżenia determinują całkowicie zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu I instancji. NSA rozpoznając skargę kasacyjną uwzględnia tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wymienione w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, gdyż skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. To z tej przyczyny istnieje wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 P.p.s.a.).
W obrębie stosowania tych regulacji zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, w której stwierdzono, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.
Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani też ich uściślać, bądź w inny sposób korygować, a prawidłowe sformułowanie podstaw i zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienie jest kwestią bardzo istotną, przesądzającą wielokrotnie o zasadności środka odwoławczego.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, należy mieć na uwadze konieczność nie tylko wskazania przepisu procesowego, jaki w ocenie strony skarżącej został naruszony, ale i wykazania, dlaczego podniesione uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O istotnym wpływie naruszenia takiego przepisu na wynik sprawy mowa wówczas, gdy zachodzi duże prawdopodobieństwo, że w przypadku, gdyby nie doszło do jego naruszenia, zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie różniłoby się od rozstrzygnięcia, które zostało zaskarżone.
Wniesiona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia ww. wymogów. Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 P.p.s.a. nie zostały de facto uzasadnione, poza ogólnikowym wskazaniem na pominięcie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach wydanego wobec skarżącego już po skierowaniu sprawy do WSA. W składającym się z dwóch krótkich akapitów uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że "Istota skargi kasacyjnej dotyczy przedmiotu nie ujętego, nie opisanego i nie uzasadnionego w zaskarżonym wyroku, stąd jej odrębność i specyfika", jednakże nie wziął on pod uwagę, że, chociaż na podstawie art. 141 § 4 P.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, to już nie jego prawidłowość merytoryczną. Lektura skargi kasacyjnej nie pozwala w szczególności dowiedzieć się, jaki, zdaniem kasatora, wpływ miałoby mieć zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach z dnia 1 lipca 2015 r., złożone do WSA w Krakowie pismami procesowymi z dnia 10 września 2015 r., na ocenę prawidłowości wydanych przed tą datą decyzji o zabezpieczeniu (decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 26 lutego 2015 r., utrzymane w mocy decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 20 maja 2015 r.).
5.3. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na mocy art. 204 pkt 1 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI