I FSK 1703/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Olsztynie, który uchylił decyzję DIAS w przedmiocie podatku od towarów i usług. DIAS zarzucił WSA naruszenie prawa materialnego (art. 153 i 269 p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie prawomocnego wyroku WSA z wcześniejszego etapu postępowania, a także naruszenie przepisów postępowania. Kluczowym zarzutem było zastosowanie przez WSA uchwały NSA z dnia 25 kwietnia 2022 r. (II FPS 1/22) w sprawie pełnomocnictwa szczególnego, zamiast związania się wcześniejszym wyrokiem WSA. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA prawidłowo zastosował uchwałę NSA. Sąd podkreślił, że wadliwe doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego jest błędem organu, który nie może obciążać strony, a skutki takiego błędu nie mogą być przerzucane na podatnika. NSA wskazał, że uchwała II FPS 1/22, dotycząca konieczności złożenia pełnomocnictwa szczególnego do akt konkretnego postępowania podatkowego, miała zastosowanie w sprawie, a WSA nie był związany wcześniejszym wyrokiem w sytuacji, gdy zapadła uchwała NSA o odmiennej wykładni.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących związania sądu wykładnią prawa (art. 153 p.p.s.a.) w kontekście uchwał NSA, a także kwestii prawidłowości doręczeń w postępowaniu podatkowym i skutków pełnomocnictwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zapadła uchwała NSA o odmiennej wykładni niż wcześniejszy wyrok WSA, oraz kwestii doręczeń w postępowaniu podatkowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa zawartą w prawomocnym wyroku sądu pierwszej instancji (art. 153 p.p.s.a.), jeśli w międzyczasie zapadła uchwała NSA o odmiennej wykładni w tym samym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest związany poprzednią wykładnią, jeśli zapadła uchwała NSA o odmiennej wykładni, a sąd pierwszej instancji lub NSA przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej jest obowiązany odstąpić od zastosowania art. 153 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że uchwała NSA ma moc ogólnie wiążącą, a składowi sądu nie wolno przyjmować wykładni odmiennej od tej przyjętej przez poszerzony skład NSA. W takiej sytuacji sąd jest obowiązany odstąpić od zastosowania art. 153 p.p.s.a.
Czy pełnomocnictwo szczególne udzielone na etapie kontroli podatkowej, które materialnie obejmuje reprezentację w postępowaniu podatkowym, wywołuje skutek procesowy w tym postępowaniu bez odrębnego złożenia go do akt postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do wywołania skutku procesowego konieczne jest złożenie pełnomocnictwa szczególnego do akt konkretnego postępowania prowadzonego przed organem podatkowym, zgodnie z art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
NSA powołał się na uchwałę II FPS 1/22, zgodnie z którą art. 138e § 1 O.p. odwołuje się do materialnego zakresu pełnomocnictwa, ale do skutku procesowego konieczne jest jego złożenie do akt sprawy. Samo złożenie pełnomocnictwa w kontroli podatkowej nie wywołuje skutku w postępowaniu podatkowym.
Czy uchybienie organu podatkowego w zakresie prawidłowego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego może obciążać stronę postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skutki błędu organu podatkowego w zakresie realizacji przepisów o doręczeniach nie mogą być przerzucane na stronę postępowania.
Uzasadnienie
NSA podkreślił ochronny charakter przepisów o doręczeniach i wskazał, że ocena skuteczności doręczenia ma charakter zero-jedynkowy. Nie można zaakceptować stanowiska organu, że uchybienie w tym zakresie należy oceniać przez pryzmat wpływu na wynik sprawy.
Przepisy (7)
Główne
O.p. art. 138e § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Do wywołania skutku procesowego konieczne jest złożenie pełnomocnictwa szczególnego do akt sprawy w konkretnym postępowaniu prowadzonym przed organem podatkowym.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie lub zapadła uchwała NSA o odmiennej wykładni.
Pomocnicze
O.p. art. 165 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa zawartą w poprzednim orzeczeniu.
p.p.s.a. art. 269
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek odstąpienia od zastosowania art. 153 p.p.s.a. w przypadku uchwały NSA zawierającej odmienną wykładnię.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego nie może obciążać strony. • Uchwała NSA o odmiennej wykładni prawa ma pierwszeństwo przed wcześniejszym wyrokiem WSA w zakresie związania sądu. • Pełnomocnictwo złożone na etapie kontroli podatkowej nie wywołuje skutku procesowego w postępowaniu podatkowym bez odrębnego złożenia go do akt.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie uchwały NSA II FPS 1/22 zamiast związania się wcześniejszym wyrokiem WSA I SA/Ol 552/21. • Niewłaściwe zastosowanie art. 153 i 269 p.p.s.a. • Błędna ocena działań organu podatkowego i wadliwe uchylenie decyzji zamiast oddalenia skargi.
Godne uwagi sformułowania
Ocena skuteczności doręczenia ma charakter 'zero-jedynkowy'. • Nie można zaakceptować stanowiska DIAS, że 'uchybienie w zakresie braku doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego należy oceniać przez pryzmat wpływu na wynik sprawy'. • Składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skład orzekający
Marek Olejnik
przewodniczący sprawozdawca
Bartosz Wojciechowski
członek
Adam Nita
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących związania sądu wykładnią prawa (art. 153 p.p.s.a.) w kontekście uchwał NSA, a także kwestii prawidłowości doręczeń w postępowaniu podatkowym i skutków pełnomocnictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zapadła uchwała NSA o odmiennej wykładni niż wcześniejszy wyrok WSA, oraz kwestii doręczeń w postępowaniu podatkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, takich jak znaczenie prawidłowych doręczeń i relacja między wyrokami sądów a uchwałami NSA, co jest kluczowe dla praktyków prawa podatkowego.
“Błąd organu podatkowego w doręczeniu nie może obciążać strony – NSA wyjaśnia zasady!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.