I FSK 1691/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki B. sp. z o.o. w sprawie VAT, uznając, że korekty faktur dokumentujące obniżenie ceny usług remontowych były próbą nadużycia prawa podatkowego, a nie wynikiem faktycznych wad wykonanych prac.
Spółka B. sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora IAS w Katowicach dotyczącą określenia zobowiązania w VAT za IV kwartał 2016 r. Spółka kwestionowała uznanie korekt faktur za próbę nadużycia prawa podatkowego, twierdząc, że wynikały one z faktycznych wad wykonanych prac remontowych. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i organu, że proces reklamacyjny był pozorny i miał na celu uzyskanie korzyści podatkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki B. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących nadużycia prawa podatkowego (art. 5 ust. 4 i 5 u.p.t.u.) oraz korekty faktur (art. 29a u.p.t.u.). Spór dotyczył tego, czy korekty faktur, obniżające cenę usług remontowych wykonanych dla spółki matki, miały uzasadnienie gospodarcze, czy też stanowiły próbę nadużycia prawa podatkowego. Spółka twierdziła, że korekty były wynikiem wykrytych wad prac, podczas gdy organy podatkowe i sąd pierwszej instancji uznały, że proces reklamacyjny był pozorny i miał na celu uzyskanie korzyści podatkowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że skarżąca nie zdołała podważyć ustaleń faktycznych dotyczących pozorności procesu reklamacyjnego, a jej argumentacja miała charakter polemiczny i nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli proces reklamacyjny jest pozorny i ma na celu uzyskanie korzyści podatkowej, a nie odzwierciedla rzeczywistych wad wykonanych prac.
Uzasadnienie
NSA uznał, że skarżąca nie wykazała, iż korekty faktur miały uzasadnienie gospodarcze. Proces reklamacyjny był pozorny, a zachowanie spółki i spółki matki wskazywało na próbę uzyskania korzyści podatkowej, a nie na rzeczywiste wady prac.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.t.u. art. 5 § ust. 4 i 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepisy te dotyczą nadużycia prawa podatkowego, które zostało zastosowane przez sąd w ocenie korekt faktur.
u.p.t.u. art. 29a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy podstawy opodatkowania, która została zakwestionowana w kontekście korekt faktur.
u.p.t.u. art. 29a § ust. 10
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy możliwości obniżenia podstawy opodatkowania, co było przedmiotem sporu w kontekście korekt faktur.
Pomocnicze
dyrektywa art. 1 § ust. 2
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Przywołana w kontekście zasady neutralności podatku VAT.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podstaw uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy oceny dowodów przez organ podatkowy.
O.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.
O.p. art. 292
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym.
O.p. art. 188
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd administracyjny.
O.p. art. 220 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego.
O.p. art. 127
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 5 ust. 4 i 5 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie nadużycia prawa podatkowego, podczas gdy transakcje miały uzasadnienie gospodarcze. Naruszenie art. 29a ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 10 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że spółka nie była uprawniona do korekty faktur. Naruszenie art. 29a ust. 10 u.p.t.u. poprzez jego niezastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że spółka nie była upoważniona do obniżenia podstawy opodatkowania o wartość opustów. Naruszenie art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE poprzez naruszenie zasady neutralności podatku VAT. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 lit. a i c w zw. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1, art. 191, art. 292 O.p.) poprzez oddalenie skargi, gdy organ wydał decyzję na podstawie dowolnej oceny dowodów, pominął dowody przemawiające na korzyść strony, nie uwzględnił kalkulacji cen transferowych, przerzucił ciężar dowodu na stronę, nie przeprowadził dostatecznie postępowania co do istoty sprawy, naruszając zasadę dwuinstancyjności.
Godne uwagi sformułowania
proces reklamacyjny był pozorny i miał na celu uzyskanie korzyści podatkowej skarżąca nie zdołała podważyć, że celem wystawienia faktur korygujących nie było rzeczywiste udzielenie upustu w cenie usług w związku z rzekomymi awariami remontowanego sprzętu Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rekonstruowania zarzutów skargi kasacyjnej za kasatora
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka-Medek
przewodniczący sprawozdawca
Artur Mudrecki
sędzia
Maja Chodacka
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa podatkowego w kontekście korekt faktur VAT, oceny dowodów w postępowaniu podatkowym i sądowo-administracyjnym, oraz zasady dwuinstancyjności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z korektami faktur w relacji spółka-matka, gdzie proces reklamacyjny był kwestionowany jako pozorny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia VAT – korekt faktur i nadużycia prawa, z ciekawym wątkiem pozornego procesu reklamacyjnego. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.
“Pozorny proces reklamacyjny jako sposób na uniknięcie VAT? NSA wyjaśnia, kiedy korekta faktury jest nadużyciem prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1691/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-12-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Mudrecki Maja Chodacka Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Gl 1683/19 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-07-21 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 710 art. 5 ust. 4 i 5, art. 29a ust. 1, art. 29a ust. 10 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz.U. 2019 poz 900 art. 187 par. 1, art. 191, art. 127 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja .Sygn. akt I FSK 1691/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, Protokolant Jan Żołądź, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. sp. z o. o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1683/19 w sprawie ze skargi B. sp. z o. o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. sp. z o. o. z siedzibą w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 10.800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 21 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1683/19, ze skargi B. Sp. z o.o. w K., powoływanej dalej jako "skarżąca", oddalił skargę skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 października 2019 r. w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za czwarty kwartał 2016 r. Z orzeczeniem tym nie zgodziła się skarżąca, która reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną skierowaną przeciwko całości ww. wyroku. W oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", podniosła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 5 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.t.u.", poprzez ich błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że w okolicznościach sprawy doszło do nadużycia prawa podatkowego, w czasie gdy z ujawnionego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że sporne transakcje znajdowały swoje uzasadnienie gospodarcze i ich celem nie było nadużycie prawa podatkowego, b) art. 29a ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 10 u.p.t.u. poprzez ich błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że w okolicznościach sprawy kontrolowana nie była uprawniona do dokonania korekty spornych faktur i obniżenia należnego podatku od towarów i usług za czwarty kwartał 2016 r., c) art. 29a ust. 10 u.p.t.u. poprzez jego błędne niezastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że kontrolowana nie była upoważniona do obniżenia podstawy opodatkowania o wartość udzielonych B. S.A. w K., powoływanej dalej jako "spółka matka" opustów lub obniżek cen, d) art. 1 ust. 2 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L z 2006 r. Nr 347 str. 1 ze zm.), powoływanej dalej jako "dyrektywa", poprzez naruszenie zasady neutralności podatku od towarów i usług poprzez zakwestionowanie prawa skarżącej do obniżenia podatku należnego od sprzedaży, przy jednoczesnym niezwiększeniu kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu po stronie spółki matki. 2. naruszenie przepisów postępowania, które wywarło wpływ na treść rozstrzygnięcia: a) art. 145 § 1 lit. a i c w zw. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 w zw. 191 w zw. z 292 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2019 r., poz. 900 ze zm.), powoływanej dalej jako "O.p.", poprzez oddalenie skargi skarżącej w czasie gdy organ wydał zaskarżoną decyzję na podstawie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w toku kontroli i pominięcie w toku rozstrzygania znaczenia dowodowego dowodów przemawiających na korzyść strony, w tym w szczególności: – nieznajdujące podstaw faktycznych uznanie, że korekty nie miały znaczenia gospodarczego i ekonomicznego, w czasie gdy z zeznań świadków oraz dowodów z dokumentów prywatnych ujawnionych w toku postępowania (w szczególności z korespondencji pomiędzy skarżącą a spółką matką oraz z wyników prac Komisji ds. remontów maszyn i urządzeń górniczych zlecanych skarżącej) wynika, że obniżka ceny była ściśle skorelowana z ukrytymi nieprawidłowościami w pracach wykonanych przez skarżącą, które zostały wykryte już po pierwotnym przyjęciu tych prac, – bezpodstawne uznanie protokołów i raportów z prac Komisji ds. remontów maszyn i urządzeń zlecanych skarżącej za nierzetelne, w czasie gdy z ich treści oraz okoliczności wynika jednoznacznie, że potwierdzają one istnienie nieprawidłowości w pracach wykonanych przez skarżącą na rzecz spółki matki, które to nieprawidłowości uzasadniały obniżkę ceny i dokonanie spornych korekt, – bezpodstawne i nieznajdujące uzasadnienia w zasadach doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania odmówienie wiary zeznaniom i wyjaśnieniom świadków, którzy w sposób spójny i jednoznaczny wskazywali na wykrycie nieprawidłowości w pracach wykonanych przez skarżącą po dokonaniu rozruchu maszyn jak również na podstawę i konieczność dokonania obniżki ceny, – pozbawione podstaw faktycznych aprioryczne przyjęcie, że skarżąca dokonała korekt celem uzyskania korzyści podatkowej, w czasie gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wynika, że dokonanie korekt i obniżenie podstawy opodatkowania przez skarżącą było wymuszone koniecznością udzielenia spółce matce opustu w związku z ukrytymi nieprawidłowościami w wykonanych pracach. b) art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 188 O.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której organ pominął przy rozstrzyganiu wnioskowanych i przekazanych przez kontrolowaną kalkulacji dotyczących cen transferowych oraz wyciągu z kosztów ponoszonych przez spółkę matkę dla poszczególnych prac wykonywanych przez tą spółkę, choć zmierzały one do udowodnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zgodnie ze stanowiskiem skarżącej, c) art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 187 O.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której organ bezpodstawnie przerzucił ciężar dowodu na skarżącą i wydał rozstrzygnięcia w oparciu o niedostarczenie przez stronę dowodów jednoznacznie wskazujących na zasadność korekt, w czasie gdy to na organie ciąży obowiązek jednoznacznego dowiedzenia okoliczności stanowiących podstawę decyzji, d) art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 w zw. z art. 127 O.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której organ nie przeprowadził dostatecznie postępowania co do istoty sprawy oraz nie dokonał żadnych czynności w toku postępowania odwoławczego, wydając decyzję wyłącznie w oparciu o materiał i stanowisko organu pierwszej instancji, w wyniku czego naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania. Mając na względzie powyższe zarzuty oraz na podstawie art. 185 § 1 oraz 188 P.p.s.a skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Organ, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istotną kwestią przed sądem pierwszej instancji było to, czy obniżenie przez skarżącą podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług poprzez obniżenie ceny usługi w oparciu o faktury korygujące, wystawione na rzecz spółki matki, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, stanowiło nadużycie prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 u.p.t.u. Niesporne jest to, że spółka matka zleciła skarżącej wykonanie prac remontowych do podzespołów i części urządzeń przeznaczonych dla górnictwa należących do spółki matki, które to prace zostały przez spółkę matkę odebrane bez zastrzeżeń i udokumentowane fakturami VAT wystawionymi przez skarżącą w okresie od kwietnia do sierpnia 2016 r. Następne to, że w dniu 14 i 15 listopada 2016 r. skarżąca dokonała korekty tych faktur poprzez obniżenie ceny wykonanych usług. Skarżąca i organ różnią się jednak co do oceny okoliczności związanych z dokonanymi korektami. W ocenie skarżącej miały one pełne uzasadnienie gospodarcze i związane były z nieprawidłowym wykonaniem przez skarżącą usług na rzecz spółki matki, gdyż próby ruchowe maszyn uwidoczniły nieprawidłowości, których źródłem było nienależyte wykonanie przez skarżącą usług napraw części i podzespołów. Organ jednak ocenił, co zaakceptował sąd pierwszej instancji, że skarżąca dokonała tych korekt wyłącznie w celu osiągnięcia korzyści podatkowej. W ocenie organu, zaakceptowanej przez sąd pierwszej instancji, świadczył o tym sposób zachowania skarżącej jak i spółki matki w tzw. "procesie reklamacyjnym". Przede wszystkim do dnia 28 października 2016 r. spółka matka nie zgłaszała żadnych uwag i zastrzeżeń, choć z jej wyjaśnień wynikało, że już w sierpniu 2016 r. przy uruchomieniu pierwszego kombajnu miało dojść do wystąpienia pierwszych awarii. W dniu 4 listopada 2016 r. spółka matka powołała Komisję do spraw remontów złożoną jedynie z jej pracowników, mimo że z umowy łączącej skarżącą i spółkę matkę wynika, że komisja powinna być złożona zarówno z pracowników skarżącej, jak i spółki matki. Komisja ta dokonała weryfikacji prac remontowych na podstawie informacji od spółki matki, bez ich sprawdzenia, oględzin, ekspertyz lub też opinii biegłych. W dniu 14 listopada 2016 r. spółka matka wystawiła notę obciążeniową z tytułu odszkodowania za utracone korzyści, która została przez skarżącą zwrócona bez księgowania z jednoczesną prośbą o wskazanie szczegółowych informacji dotyczących przyczyn jej wystawienia, w tym podania dat awarii, zakresów i wyliczeń. Takich informacji nie przekazano, a spółka matka wycofała swoją notę bez podania przyczyn. Jednocześnie skarżąca wystawiła w dniach 14 i 15 listopada faktury korygujące. Sam proces reklamacyjny zbiegł się czasowo z odwołaniem poprzedniego prezesa skarżącej i powołaniem nowego (co nastąpiło 28 października 2016 r.). Sąd pierwszej instancji, podzielając wnioski organu, że brak było podstaw do wystawienia faktur w postaci "awaryjności" części remontowanych przez skarżącą wskazał, że przemawia za tym zestawienie dat podejmowanych czynności w tzw. "procesie reklamacyjnym" (od 4 do 14 listopada 2016 r.) w połączeniu z faktem odwołania poprzedniego i powołania nowego prezesa zarządu skarżącej, przy jednoczesnym braku dowodów na wywóz części remontowanych przez skarżącą do [...], braku dowodów pozwalających na stwierdzenie ich awaryjności - ekspertyz, oględzin oraz przy jedynie szacunkowym określeniu wartości "awaryjności". Skarżąca w skardze kasacyjnej zmierzała do zakwestionowania poczynionych przez organ, zaakceptowanych przez sąd pierwszej instancji, ustaleń faktycznych i dokonanej ich oceny za pomocą zarzutu naruszenia art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 O.p. Powołała się przy tym na zeznania świadków, dowody z dokumentów prywatnych (w szczególności na korespondencję pomiędzy skarżącą i spółką matką oraz wyniki pracy Komisji do spraw remontów). Wskazała na bezpodstawne odmówienie wiary zeznaniom świadków, którzy wskazywali na wykrycie nieprawidłowości oraz to, że z materiału dowodowego wynikała konieczność udzielania spółce matce upustu w związku z nieprawidłowościami w wykonanych pracach. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej ten zarzut nie został w żaden sposób rozwinięty a uzasadnienie to ma charakter stricte polemiczny. Jedyny wymieniony przez skarżącą z imienia i nazwiska konkretny świadek, który miał potwierdzić zasadność gospodarczą spornych korekt, to prezes zarządu skarżącej. Skarżąca nie wskazała jednak, które jego twierdzenia tę zasadność potwierdzały. Zeznania te zostały szeroko przedstawione w decyzji organu odwoławczego na stronie 7 i 8. Jak napisano w decyzji przesłuchanie świadka odbyło się 30 maja 2017 r. i zadano na nim pytanie o sposób i dowody, na podstawie których dokonano weryfikacji merytorycznej i finansowej, uzasadniającej wystawienie korekt do faktur na rzecz spółki matki, a także wskazanie dowodów, które pozwoliły na uznanie, że to właśnie części i podzespoły remontowane przez skarżącą były przyczyną awarii kombajnów należących do spółki matki. Świadek zeznał, że nie miał podstaw nie wierzyć spółce matce i pochodzącym od niej dokumentom. Zeznał też, że korekty faktur zażądano od niego na spotkaniu w dniu 8 listopada 2016 r. Zachowanie prezesa skarżącej, polegające na przyjęciu "na słowo" informacji o awariach i korekta faktur w odstępie kilkudniowym od zgłoszenia żądania, nie mogła być oceniona przez organ inaczej niż jako przemawiająca za brakiem zasadności dokonania korekt, co zasadnie zaakceptował sąd pierwszej instancji. Innymi dowodami wskazywanymi w zarzucie, potwierdzającymi stanowisko skarżącej, miały być protokoły i raporty Komisji do spraw remontów. Oprócz jednak powoływania się na to, że dokumenty istnieją, skarżąca w żaden sposób nie starała się podważyć wniosków jakich wywiodły z nich organy i które zaakceptował sąd pierwszej instancji. Tymczasem z samego istnienia danego dokumentu, w świetle zeznań członków tej Komisji, obszernie przedstawionych przez sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku na stronie 16 i 17 a także pozostałych okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza przy braku dokonania przez tę Komisję oględzin lub uzyskania ekspertyz, analiz czy opinii biegłych wskazujących na wystąpienie wad, nie można wywieść, że miały w rzeczywistości miejsce nieprawidłowości w wykonaniu przez skarżącą usług remontowych na rzecz spółki matki. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca nie odniosła się do żadnych innych dowodów oraz nie wskazała żadnej konkretnej "obszernej" korespondencji mającej uzasadniać jej stanowisko co do zasadności korekt. Z uzasadnienia można wywieść, że: organy podatkowe całkowicie pominęły kwestię realiów gospodarczych – bez wskazania jednak jakich i w jaki sposób potwierdzonych; że nie sposób zrozumieć zakwestionowania rzetelności przedstawionych pism, protokołów, czy zeznań oraz odmówiono jakiejkolwiek wiary bogatej korespondencji pomiędzy stronami, ustaleniom Komisji, czy zeznaniom prezesa zarządu skarżącej - znów bez wskazania konkretów oraz końcowo, że organy podatkowe zdają się nie zauważać dowodów przemawiających za stanowiskiem skarżącej – ponownie bez wskazania przez skarżącą jakichkolwiek szczegółów. Taki sposób uzasadnienia zarzutu, przedstawienie jedynie polemicznej argumentacji, w zasadzie uniemożliwia odniesienie się do niego. Wobec powyższego sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że ocena przez organ przeprowadzonych dowodów nie narusza art. 187 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jakkolwiek, nawet ogólnie i polemicznie, nie rozwinięto zarzutu naruszenia art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. 188 O.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której organ pominął przy rozstrzyganiu wnioskowanych i przekazanych przez kontrolowaną kalkulacji dotyczących cen transferowych oraz wyciągu z kosztów ponoszonych przez spółkę matkę dla poszczególnych prac wykonanych przez tę spółkę, choć zmierzały one do udowodnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia zgodnie ze stanowiskiem skarżącej. Próżno również doszukać się argumentacji przemawiającej za naruszeniem przez sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 187 O.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której organ bezpodstawnie przerzucił ciężar dowodu na skarżącą i wydał rozstrzygnięcie w oparciu o niedostarczenie przez stronę dowodów jednoznacznie wskazujących na zasadność korekt, gdy to na organie ciąży obowiązek jednoznacznego dowiedzenia okoliczności stanowiących podstawę decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę w granicach skargi kasacyjnej nie ma ani prawa ani obowiązku rekonstruowania za stronę zarzutów oraz ich uzasadnienia czy "domyślania się" ewentualnej argumentacji strony. Ostatni z powołanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 lit. a i c w zw.z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 w zw. z art. 127 O.p., dotyczy naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Przejawem naruszenia tego przepisu przez sąd pierwszej instancji miało być, w ocenie skarżącej, oddalenie skargi w sytuacji, w której organ nie przeprowadził dostatecznie postępowania co do istoty sprawy oraz nie dokonał żadnych czynności w toku postępowania odwoławczego, wydając decyzję wyłącznie w oparciu o materiał i stanowisko organu pierwszej instancji, w wyniku czego naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania. W tym zakresie, jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, w przypadku gdy materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji był kompletny, a strona nie zaoferowała żadnych dowodów, nie było konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w drugiej instancji. Nie doszło tym samym do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, opisanej w art. 127 O.p. Mając na względzie powyższe, niezasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a skarżący nie zdołał podważyć przyjętych przez organ i zaakceptowanych przez sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych. Przechodząc w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, że skarżący zarzucił m.in. naruszenie art. 5 ust. 4 i 5 u.p.t.u. poprzez ich błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że w okolicznościach sprawy doszło do nadużycia prawa podatkowego, w czasie gdy z ujawnionego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że sporne transakcje znajdowały swoje uzasadnienie gospodarcze i ich celem nie było nadużycie prawa. Zarzut został błędnie skonstruowany. Sama jego treść, odnosząca się do "okoliczności" niniejszej sprawy, wskazuje na to, że skarżąca w istocie kwestionuje, zastosowanie przepisów. Jego uzasadnienie zdaje się przemawiać za tym, że w ocenie skarżącego organy podatkowe i sąd pierwszej instancji upatrują nadużycia prawa w niedostatecznym udokumentowaniu procesu reklamacyjnego, zamiast skupiać się na zamiarach skarżącej. Jak już wskazywano Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rekonstruowania zarzutów skargi kasacyjnej za kasatora, zarzut jest wobec tego nieusprawiedliwiony. Na marginesie zasadne jest jednak wskazanie, że organy podatkowe ustalały zamiar skarżącej, na który wskazywał z kolei bez wątpienia sposób jej zachowania w tzw. "procesie reklamacyjnym". Kolejny zarzut, naruszenia art. 29a ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 10 pkt. 1 u.p.t.u., również został sformułowany jako zarzut dotyczący błędnej wykładni. Wykładnię strony można sprowadzić właściwie do twierdzenia, że do dokonania korekty w podatku od towarów i usług i ustalenia podstawy opodatkowania, wystarczające jest wystawienie faktury. Z tym jednak, że wbrew twierdzeniom skarżącej, samo wystawienie faktury jako dokumentu, nie jest wystarczające. Ta faktura powinna być również prawidłowa tj. zgodna z rzeczywistością w zakresie przedmiotowym i podmiotowym. Celem wystawienia faktur korygujących jest korekta faktur pierwotnych w taki sposób, aby doprowadzić do ich zgodności z rzeczywistością – w niniejszym przypadku w celu udokumentowania rzeczywistej wielkości sprzedaży w danym okresie rozliczeniowym, czego następnie skutkiem może być powstanie prawa do uzyskania zwrotu nadpłaconego podatku od towarów i usług. W związku z tym zarzutu nie można uznać za usprawiedliwiony. Dodatkowo, skoro w przedmiotowej sprawie skarżąca nie zdołała podważyć, że celem wystawienia faktur korygujących nie było rzeczywiste udzielenie upustu w cenie usług w związku z rzekomymi awariami remontowanego sprzętu, to bezzasadny jest również kolejny zarzut naruszenia art. 29a ust. 10 u.p.t.u. poprzez jego niezastosowanie. Wreszcie niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 dyrektywy poprzez naruszenie zasady neutralności w podatku od towarów i usług poprzez zakwestionowanie prawa skarżącej do obniżenia podatku należnego od sprzedaży, przy jednoczesnym niezwiększeniu kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu po stronie spółki matki. Zasada neutralności podatku od wartości dodanej jest podstawową zasadą tego podatku. Organy podatkowe mają obowiązek jej respektowania, co dotyczy również spraw dotyczących nadużycia prawa (jak wynika chociażby z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 lutego 2006 r. C-255/02). Niemniej kluczowe pytanie jakie powinna sobie zadać skarżąca to jakie konkretnie przełożenie ta zasada ma na jego konkretną sprawę, w szczególności czy przemawia za rzetelnością faktur korygujących, mogłaby powodować inną ocenę faktów (co oczywiście wymaga postawienia w skardze kasacyjnej odpowiedniego zarzutu). Jednocześnie kwestia zastosowania prawa materialnego może dotyczyć ustalonego stanu faktycznego, a skarżąca w uzasadnieniu wskazuje jedynie na swój stan świadomości - "według swojej najlepszej wiedzy". Tym czasem jak wskazywano, rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest wyręczanie skarżącej w poszukiwaniu argumentacji czy formułowaniu zarzutów. Stanowiłoby to wyjście poza granicę skargi kasacyjnej określonej w art. 183 § 1 P.p.s.a. Z tej przyczyny zarzut nie jest zasadny. Wobec powyższego, w oparciu o art. 184 P.p.s.a, w braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna została oddalona. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną od skarżącej na rzecz organu kwotę 10.800 złotych składają się koszty zastępstwa procesowego organu przez pełnomocnika będącego radcą prawnym w oparciu o §14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z §2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Maja Chodacka Małgorzata Niezgódka-Medek Artur Mudrecki
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI