I FSK 1690/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że czasowa rejestracja samochodu w celu jego wywozu za granicę nie wyklucza zwrotu podatku akcyzowego.
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo. Spółka domagała się zwrotu podatku, argumentując, że samochody zostały czasowo zarejestrowane jedynie w celu ich wywozu za granicę, a nie do użytku na terytorium Polski. Sądy niższych instancji odmawiały zwrotu, uznając, że jakakolwiek wcześniejsza rejestracja, nawet czasowa, wyklucza zwrot. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że czasowa rejestracja w celu wywozu pojazdu za granicę nie stanowi przeszkody do zwrotu akcyzy, zgodnie z zasadą konsumpcji podatku i orzecznictwem TSUE.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą zwrotu części podatku akcyzowego od 26 samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo. Organ podatkowy odmówił zwrotu podatku w kwocie 23.298,00 zł, wskazując, że 14 pojazdów było zarejestrowanych w dniu dostawy wewnątrzwspólnotowej, co naruszało art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym (u.p.a.), który wymaga, aby samochód nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium kraju. WSA podzielił to stanowisko, uznając, że każda wcześniejsza rejestracja, w tym czasowa, wyklucza zwrot podatku. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła błędną wykładnię art. 107 ust. 1 u.p.a. oraz art. 74 ust. 2 pkt 1 i lit. a) u.p.r.d., twierdząc, że czasowa rejestracja w celu umożliwienia wywozu pojazdu za granicę nie jest rejestracją w rozumieniu ustawy i nie powinna wykluczać zwrotu akcyzy. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że czasowa rejestracja dokonana na wniosek właściciela w celu wywozu pojazdu za granicę, zgodnie z art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a) u.p.r.d., nie jest tożsama z rejestracją mającą na celu trwałe dopuszczenie pojazdu do ruchu na terytorium kraju. Powołując się na orzecznictwo TSUE (wyrok C 105/22), NSA stwierdził, że podatek akcyzowy ma charakter podatku konsumpcyjnego, a rejestracja czasowa w celu wywozu pojazdu poza granice kraju nie oznacza konsumpcji na terytorium Polski, a zatem nie powinna stanowić przeszkody do zwrotu akcyzy. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi niższej instancji uwzględnienie przedstawionej wykładni oraz odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących dysponowania pojazdami jak właściciel i dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, czasowa rejestracja samochodu osobowego na wniosek właściciela w celu jego przemieszczenia poza granicę kraju nie stanowi przeszkody do zwrotu podatku akcyzowego.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na orzecznictwo TSUE, stwierdził, że podatek akcyzowy ma charakter konsumpcyjny. Rejestracja czasowa w celu wywozu pojazdu za granicę nie oznacza konsumpcji na terytorium Polski, dlatego nie powinna wykluczać zwrotu akcyzy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.p.a. art. 107 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Warunek braku wcześniejszej rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, należy interpretować w ten sposób, że rejestracja czasowa samochodu na wniosek właściciela w celu jego przemieszczenia poza granicę kraju (wywóz pojazdu poza granicę) nie stanowi przeszkody do zwrotu akcyzy.
Pomocnicze
u.p.r.d. art. 74 § ust. 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 74 § ust. 2 pkt 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 74 § ust. 2 pkt 2 lit. a)
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
CMR art. 4
Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR)
CMR art. 9 § ust. 1
Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR)
Układ europejski ustanawiający stowarzyszenie pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i Państwami Członkowskimi art. 25
u.p.a. art. 101 § ust. 2a
Ustawa o podatku akcyzowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 107 ust. 1 u.p.a. przez Sąd pierwszej instancji w zakresie interpretacji pojęcia 'niezarejestrowany wcześniej na terytorium kraju'. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 25 umowy międzynarodowej układ europejski. Naruszenie art. 101 ust. 2a u.p.a.
Godne uwagi sformułowania
czasowa rejestracja samochodu osobowego na wniosek właściciela w celu jego przemieszczenia poza granicę kraju (...) nie stanowi przeszkody do zwrotu akcyzy podatek akcyzowy (...) ma charakteru podatku związanego z ich konsumpcją, która materializuje się poprzez rejestrację danego samochodu osobowego na terytorium kraju nie było podstaw do jego stosowania przy prawidłowym zastosowaniu art. 107 ust. 1 u.p.a. do ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka-Medek
przewodniczący
Marek Olejnik
sprawozdawca
Dominik Mączyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym w kontekście czasowej rejestracji pojazdów w celu ich wywozu za granicę oraz zasady konsumpcji podatku akcyzowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji czasowej rejestracji pojazdu w celu jego wywozu, a nie rejestracji stałej lub rejestracji czasowej w innych celach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego przepisów podatkowych w kontekście prawa unijnego i praktyki rejestracji pojazdów, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Czasowa rejestracja auta za granicę nie blokuje zwrotu akcyzy – kluczowa interpretacja NSA.”
Dane finansowe
WPS: 30 649 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1690/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dominik Mączyński Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/ Marek Olejnik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Sygn. powiązane V SA/Wa 657/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-19 I GZ 274/20 - Postanowienie NSA z 2020-10-16 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 864 art. 107 ust. 1 Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - t.j. Dz.U. 2020 poz 110 art. 74 ust. 1, art. 74 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a) Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Dominik Mączyński, Protokolant Adam Goliasz, po rozpoznaniu w dniu 4 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 657/20 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 5 lutego 2020 r. nr 1401-IOA1.4105.438.2019.BMI w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 2148 zł (słownie: dwa tysiące sto czterdzieści osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 19 lutego 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 657/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z 5 lutego 2020 r., nr 1401-IOA1.4105.438.2019.BMI w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego. 2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi. 2.1. Strona zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o zwrot podatku akcyzowego w wysokości 30.649,00 zł z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej 26 samochodów osobowych. Decyzją z 25 października 2019 r. Naczelnik Urzędu zwrócił podatek akcyzowy w wysokości 7.351,00 zł, natomiast odmówił zwrotu podatku akcyzowego w wysokości 23.298,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 864 ze zm., dalej: "u.p.a") wynika, że istotnym czynnikiem przy zwrocie podatku akcyzowego jest, aby przemieszczany pojazd nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium kraju. W stanie faktycznym sprawy 14 pojazdów marki Dacia i 3 marki Renault, były samochodami zarejestrowanymi w dniu dostawy wewnątrzwspólnotowej, więc nie została spełniona przesłanka dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju. DIAS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu z 25 października 2019 r. Podkreślił, że w toku postępowania podatkowego ustalono, że samochody osobowe były zarejestrowane w dniu dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej, zatem nie spełniały jednej z obligatoryjnych przesłanek wynikających z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 722 ze zm., dalej: "u.p.a."), co wyklucza możliwość dokonania zwrotu podatku akcyzowego. Ponadto Skarżąca nie spełniła przesłanki w zakresie dysponowania prawem rozporządzania spornymi pojazdami jako właściciel oraz dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej pojazdów osobiście lub przez inną osobę lecz na jej rzecz. Na podstawie danych zawartych w listach przewozowych CMR i przy braku innych dowodów (np. faktury transportowej, zlecenia transportowego, umowy przewozu) trudno przyjąć, że Skarżąca była dysponentem pojazdów od chwili nadania do dostarczenia samochodów do wskazanego przez nabywcę miejsca oraz, że dokonała bezpośrednio dostawy wewnątrzwspólnotowej lub też zleciła wykonanie tej czynności. 3. Stanowiska stron w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. 3.1. w Skardze do WSA Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: 1) art. 107 ust. 1 u.p.a. poprzez uznanie, że Skarżąca nie była uprawniona do uzyskania zwrotu podatku akcyzowego od dostarczonych wewnątrzwspólnotowo samochodów osobowych, gdyż nie spełniła przesłanki braku wcześniejszej rejestracji na terytorium kraju samochodów osobowych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm., dalej: "u.p.r.d."), 2) art. 74 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. poprzez uznanie, że czasowa rejestracja samochodu osobowego jest rejestracją w rozumieniu ustawy – Prawo o ruchu drogowym, 3) art. 107 ust. 1 u.p.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżąca nie była uprawniona do uzyskania zwrotu podatku akcyzowego od dostarczonych wewnątrzwspólnotowo samochodów osobowych, gdyż nie dokonała ich dostawy wewnątrzwspólnotowej, 4) art. 107 ust. 1 u.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżąca nie była uprawniona do uzyskania zwrotu podatku akcyzowego od dostarczonych wewnątrzwspólnotowo samochodów osobowych, gdyż nie dysponowała prawem rozporządzania spornymi pojazdami jako właściciel, 5) art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "O.p."), poprzez zaniechanie zebrania w sprawie całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie wezwania Strony do przedłożenia dodatkowych dokumentów, 6) art. 191 O.p poprzez niedokonanie przez organ podatkowy oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, 7) art. 4 i art. 9 ust. 1 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i Protokołu podpisania sporządzonych w Genewie dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 238) poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji brak przyjęcia, iż list przewozowy (CMR) stanowi dowód zawarcia umowy przewozu. 3.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. 4. Stanowisko Sądu pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę. Sąd podziela stanowisko organu, że nie została spełniona kolejna z przesłanek warunkujących zwrot podatku akcyzowego, tj. brak zarejestrowania samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Z akt sprawy wynika, że sporne samochody, będące przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej, zostały zarejestrowanych na terenie kraju przed dokonaniem dostawy. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Skarżąca nie spełniła wszystkich warunków określonych w art. 107 ust. 1 u.p.a., upoważniających do zwrotu podatku akcyzowego, tj. nie spełniła przesłanki braku zarejestrowania samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Skoro z art. 107 ust. 1 u.p.a. wynika, że przesłankę tę stanowi niezarejestrowanie wcześniej na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, samochodu osobowego, to w sytuacji, w której przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, do której odsyła ustawa o podatku akcyzowym, stanowią o rejestracji stałej (art. 73 ust. 1 u.p.r.d.) oraz o rejestracji czasowej (art. 74 ust. 1 u.p.r.d.), to przyjąć należy, że wolą racjonalnie działającego ustawodawcy było to, aby zakresem normowania wymienionego przepisu ustawy podatkowej objąć, co do zasady, fakt wcześniejszej rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju, i to niezależnie od tego, czy miałaby to być rejestracja czasowa, czy też stała. Warunek braku rejestracji zgodnie z przepisami u.p.r.d. należy interpretować zgodnie z zasadą konsumpcyjności. Wywóz samochodu przed jego rejestracją z terytorium kraju oznacza, że miejsce jego konsumpcji znajduje się poza granicami Polski. Z kolei rejestracja tego samochodu zgodnie z przepisami o ruchu drogowym na terytorium kraju stanowi dowód jego konsumpcji. Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki, nie miały znaczenia dla wydanych w sprawie decyzji kwestie dotyczące dysponowania prawem rozporządzania spornymi pojazdami jak właściciel, czy też dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej wnioskowanych pojazdów osobiście lub przez inną osobę lecz na jej rzecz. Bezopornie bowiem Skarżąca, jak wykazano powyżej, nie spełniła przesłanki w zakresie braku wcześniejszej rejestracji na terytorium kraju, co stanowi samoistna podstawę do wydania decyzji o odmowie zwrotu podatku akcyzowego w odniesieniu do części samochodów objętych wnioskiem o zwrot podatku akcyzowego. 5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 5.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Skarżąca zaskarżając ten wyrok w całości. Sformułowała także wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzających go decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 5 lutego 2020 r., nr 1401-IOA1.4105.438.2019.BMI oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 25 października 2019 r., nr [...] w zakresie odmowy zwrotu podatku i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, w sytuacji braku podstaw do rozpoznania skargi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także o rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie. Skarżąca zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 107 ust. 1 u.p.a. - poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne uznanie, że Spółka nie była uprawniona do uzyskania zwrotu podatku akcyzowego od dostarczonych wewnątrzwspólnotowo samochodów osobowych, gdyż nie spełniła przesłanki braku wcześniejszej rejestracji na terytorium kraju samochodów osobowych, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, - art. 107 ust. 1 u.p.a. - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na poprzestaniu przez Sąd na językowej wykładni rzeczonego przepisu - przyjmując, że wszelka wcześniejsza rejestracja samochodu osobowego wyklucza możliwość zwrotu podatku akcyzowego - całkowicie abstrahując przez to zwłaszcza od istoty samego podatku akcyzowego, której uwzględnienie powinno nastąpić w ramach wykładni funkcjonalnej tego przepisu, - art. 74 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a u.p.r.d. w zw. z art. 107 ust. 1 u.p.a. - poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne uznanie, że wydanie pozwolenia czasowego w celu umożliwienia wywozu pojazdu za granicę stanowi rejestrację samochodu, o której mowa w art. 107 ust. 1 u.p.a., - art. 101 ust. 2a u.p.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji odmowę zwrotu podatku akcyzowego w sytuacji, w której nie powstał obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, albowiem samochody zostały dostarczone wewnątrzwspólnotowo w terminie 30 dni od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego, - art. 25 umowy międzynarodowej układ europejski ustanawiającej stowarzyszenie pomiędzy Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzonej w Brukseli 16 grudnia 1991 r., czyli zasady stand still, poprzez jego niezastosowanie, skoro po wejściu w życie wskazanego układu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywały przepisy, które nie uzależniały zachowania przez podatników prawa do zwrotu zapłaconej akcyzy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego od posiadania przez ten samochód statusu "niezarejestrowania", to późniejsze wprowadzenie takiego warunku względem zachowania prawa do zwrotu stanowi naruszenie powyżej wymienionej umowy międzynarodowej. II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: "O.p."), które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i polegało na niepodjęciu przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych oraz możliwych działań w celu dokładnego oraz należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, - art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 2a O.p., czyli zasady in dublo pro tributario, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkuje złamaniem zasady słuszności i sprawiedliwości podatkowej oraz pominięciem dotychczasowego stanowiska wyrażonego przez szereg organów podatkowych mówiącego, że czasowa rejestracja w celu umożliwienia wywozu pojazdu za granicę nie może automatycznie wykluczyć możliwości zwrotu akcyzy. - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów skargi, tj. zarzutów podniesionych przez Skarżącego w zakresie spełnienia przesłanek: dysponowania prawem rozporządzania samochodami osobowymi jak właściciel oraz dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej pojazdów przez inną osobę na rzecz Skarżącego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do nierozpoznania przez Sąd I instancji wszystkich przesłanek uzasadniających zwrot podatku akcyzowego. 5.2. DIAS nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. 6. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną na rozprawie, zważył co następuje: 6.1. Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy. Zasadne okazały się zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 ust. 1 u.p.a. poprzez błędną wykładnię tego przepisu. Odnosząc się do przytoczonych zarzutów, podkreślić należy, że kwestia wykładni art. 107 ust. 1 u.p.a. była już przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. np. wyroki: z 26 października 2023 r., sygn. akt I FSK 299/21, z 27 października 2024 r., sygn. akt: I FSK 1586/21, I FSK 1699/21 i I FSK 2488/21, z 10 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 300/21 oraz z 11 września 2024 r., sygn. akt I FSK 66/21, I FSK 1010/21, I FSK 1050/51, I FSK 1051/21 i I FSK 1074/21). W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zawartą tam argumentację, a ocenę prawną wyrażoną w powołanych orzeczeniach w pełni aprobuje, stąd też w dalszej części uzasadnienia będzie posługiwał się argumentacją zbieżną z tą, która została przedstawiona w tych wyrokach. 6.2. Za zasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 u.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 i art. 74 ust 1 i art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a) u.p.r.d., poprzez jego błędną wykładnię oraz zastosowanie. Zgodnie z art. 107 ust. 1 u.p.a., podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. Na podstawie art. 74 ust. 1 u.p.r.d., czasowej rejestracji pojazdu dokonuje, w przypadkach określonych w ust. 2, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu, wydając pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Stosowanie do ust. 2 czasowej rejestracji dokonuje się: 1) z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu; 2) na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia: a) wywozu pojazdu za granicę, b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, c) przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy. 6.3. W świetle powyższego stwierdzić należy, że rejestracja czasowa samochodu osobowego w celu dopuszczenia do ruchu drogowego tymczasowo, na określony czas, niezbędny do dokonania czynności rejestracyjnych (rejestracja czasowa z urzędu - ust. 2 pkt 1) nie jest tożsama z czasową rejestracją samochodu na wniosek właściciela w celu jego przemieszczenia poza granicę kraju (wywóz pojazdu poza granicę - ust. 2 pkt 2 lit. a). W pierwszym przypadku czasowa rejestracja jest częścią procesu rejestracji pojazdu, którego celem jest trwałe dopuszczenie do ruchu samochodu na terytorium kraju. Natomiast w drugim przypadku - czasowa rejestracja nie jest częścią ww. procesu rejestracji, wobec powyższego celem rzeczonej rejestracji nie jest trwałe dopuszczenie do ruchu drogowego pojazdu, lecz umożliwienie przemieszczenia samochodu poza granice kraju. 6.4. Potwierdzenie powyższej wykładni można znaleźć w wyroku TSUE z 17 maja 2023 r. w sprawie C 105/22, w którym Trybunał stwierdził, że podatek akcyzowy od samochodów osobowych, o którym mowa w ustawie o podatku akcyzowym, ma charakteru podatku związanego z ich konsumpcją, która materializuje się poprzez rejestrację danego samochodu osobowego na terytorium kraju (pkt 42), lecz w tym zakresie rejestrację czasową pojazdu z urzędu należy odróżnić w szczególności od rejestracji czasowej dokonanej w celu umożliwienia wywozu tego pojazdu za granicę (pkt 43). To stwierdzenie TSUE jednoznaczne wskazuje na konieczność zróżnicowania skutków, przy stosowaniu art. 107 u.p.a., rejestracji samochodów w celu ich trwałego dopuszczenia do ruchu na terytorium kraju, od czasowej rejestracji dokonywanej w celu umożliwienia przemieszczenia samochodu poza granice kraju. Z powyższego wynika, że czasowa rejestracja samochodu na wniosek właściciela w celu jego przemieszczenia poza granicę kraju (wywóz pojazdu poza granicę), o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a) u.p.r.d., nie stanowi przeszkody do uzyskania zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych, o którym mowa w art. 107 u.p.a. 6.5. Tego rodzaju rejestracji nie można bowiem w świetle istoty podatku akcyzowego traktować jako zarejestrowania pojazdu uniemożliwiającego zwrot akcyzy na podstawie art. 107 u.p.a. Przepis ten należy bowiem interpretować, jak wskazał TSUE, zgodnie z zasadą konsumpcyjności podatku akcyzowego, skoro celem podatku akcyzowego, co do samej zasady, jest opodatkowanie konsumpcji określonego rodzaju towarów na terenie kraju (ciężar tego podatku powinien ponieść ostateczny nabywca danego dobra, czyli konsument). W sytuacji zatem gdy dany pojazd samochodowy rejestrowany jest na wniosek importera lub podatnika dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia, jedynie czasowo w celu jego wywozu poza granicę, wskazuje to, że nie był on i nie jest przeznaczony do konsumpcji na terenie Polski. Nie ma więc podstaw do obciążenia tego pojazdu akcyzą w Polsce, której terytorium nie jest i nie będzie miejscem jego konsumpcji. Powyższa wykładnia jest wynikiem połączenia wykładni językowej z systemem prawa, do którego przynależy art. 107 ust. 1 u.p.a. oraz celem jego unormowania, który nie jest celem fiskalnym, skoro przewiduje zwrot akcyzy zapłaconej od samochodów osobowych, które nie są i nie będą przedmiotem konsumpcji na terytorium kraju. Powyższe prowadzi do konkluzji, że przepis art. 107 ust. 1 u.p.a. należy interpretować w ten sposób, że rejestracja czasowa samochodu osobowego na wniosek właściciela w celu jego przemieszczenia poza granicę kraju (wywóz pojazdu poza granicę), na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a) u.p.r.d., nie stanowi przeszkody do zwrotu akcyzy na podstawie tego przepisu. 6.6. Zasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów skargi, tj. zarzutów podniesionych przez Skarżącą w zakresie spełnienia przesłanek: dysponowania prawem rozporządzania samochodami osobowymi jak właściciel oraz dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej pojazdów przez inną osobę na rzecz Skarżącej. Sąd pierwszej instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie odniósł się do podniesionych w skardze do tego Sądu zarzutów i towarzyszącej im argumentacji, że organy niewłaściwie uznały, że Skarżąca nie była uprawniona do uzyskania zwrotu podatku akcyzowego od dostarczonych wewnątrzwspólnotowo samochodów osobowych, gdyż nie dokonała ich dostawy wewnątrzwspólnotowej oraz nie dysponowała prawem rozporządzania spornymi pojazdami jak właściciel. Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę na skutek wniesionej przez Skarżącą skargi, winien uwzględnić w szczególności przedstawioną w uzasadnieniu tego wyroku wykładnię art. 107 ust. 1 u.p.a. oraz odnieść się do tych zarzutów podniesionych w skardze i związanej z nimi argumentacji, która dotyczy dokonania przez Skarżącą wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodów oraz dysponowania prawem rozporządzania tymi pojazdami jak właściciel. 6.7. Za niezasadny natomiast należy uznać zarzut naruszenia art. 25 umowy międzynarodowej układ europejski ustanawiającej stowarzyszenie pomiędzy Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzonej w Brukseli 16 grudnia 1991 r., gdyż przepis ten nie były stosowany w tej sprawie oraz nie było podstaw do jego stosowania przy prawidłowym zastosowaniu art. 107 ust. 1 u.p.a. do ustalonego stanu faktycznego sprawy. 6.8. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 101 ust. 2a u.p.a. albowiem nie miał on zastosowania w przedmiotowej sprawie - dotyczy sytuacji, gdy samochody zostały wyeksportowane w terminie 30 dni od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego. 7. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., należało uchylić zaskarżony wyrok w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. D. Mączyński M. Niezgódka-Medek M. Olejnik
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI