I FSK 1805/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-06
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATpostępowanie sądowezawieszenie postępowaniaśmierć stronynastępstwo prawneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA zawiesił postępowanie w sprawie podatku VAT z powodu śmierci skarżącego, oczekując na zgłoszenie się następców prawnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. z powodu śmierci skarżącego, która nastąpiła w trakcie postępowania. Sąd powołał się na przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który obliguje do zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Postępowanie zostanie wznowione po zgłoszeniu się następców prawnych lub ustanowieniu kuratora spadku.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie skargi kasacyjnej A.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dotyczącej podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. Powodem zawieszenia była śmierć skarżącego, która nastąpiła 3 marca 2023 r., co zostało potwierdzone w rejestrze PESEL. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 124 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), który stanowi, że sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Podkreślono, że zawieszenie jest obligatoryjne i następuje z urzędu, niezależnie od działań mających na celu wskazanie następców prawnych. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy przedmiot postępowania dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (art. 124 § 3 p.p.s.a.), co jednak nie miało miejsca w tej sprawie. W związku z tym, postępowanie zostało zawieszone do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego lub ustanowienia kuratora spadku, zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć strony obliguje sąd do zawieszenia postępowania z urzędu, zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Przepis art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Jest to obligatoryjne, chyba że przedmiot postępowania dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszono

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 128 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony jako podstawa do obligatoryjnego zawieszenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony zawieszenie postępowania z przyczyn w nim wskazanych jest obligatoryjne i następuje z urzędu i to niezależnie od podjęcia ewentualnych czynności mających na celu doprowadzenie do zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłej strony przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, ale jej fakty są rutynowe i nie budzą szczególnego zainteresowania poza kręgiem prawników procesowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1805/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
III SA/Wa 680/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 124 par. 1 pkt 1, par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej A.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 680/20, w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 stycznia 2020 r., nr 1401-IOV-4.4103.52.2019.JM, w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 24 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 680/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.R. (dalej "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 10 stycznia 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2015 r.
Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną.
W toku zainicjowanego w ten sposób postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu powziął informację o zgonie skarżącego, który nastąpił 3 marca 2023 r., co zostało potwierdzone w wyniku sprawdzenia przez ten sąd danych zawartych w rejestrze PESEL.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela. Brzmienie powyższego przepisu oznacza, że zawieszenie postępowania z przyczyn w nim wskazanych jest obligatoryjne i następuje z urzędu i to niezależnie od podjęcia ewentualnych czynności mających na celu doprowadzenie do zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłej strony (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OZ 682/11; CBOSA). Wyjątek stanowi sytuacja, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (art. 124 § 3 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na śmierć skarżącego, zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania sądowego do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Nie zaistniała bowiem sytuacja, o której mowa w art. 124 § 3 cytowanej ustawy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI