I FSK 1684/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki, uznając, że udostępnianie systemu informatycznego na potrzeby zarządzania funduszem inwestycyjnym nie jest usługą zwolnioną z VAT.
Spółka M. S.A. wniosła o interpretację, czy usługi udostępniania systemu informatycznego, doradztwa i wsparcia technicznego na rzecz Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych (TFI) w zakresie zarządzania funduszem inwestycyjnym są zwolnione z VAT. Spółka uważała, że tak, powołując się na art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT i przepisy unijne. Minister Finansów uznał, że usługi te mają charakter techniczny i pomocniczy, nie są specyficzne dla zarządzania funduszami. WSA w Krakowie uchylił interpretację, uznając usługi za zwolnione. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że udostępnianie systemu informatycznego nie jest usługą zarządzania funduszem w rozumieniu przepisów UE i ustawy o VAT, a tym samym nie podlega zwolnieniu.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki M. S.A. o interpretację indywidualną w przedmiocie podatku od towarów i usług. Spółka świadczyła na rzecz Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych (TFI) usługi polegające na udostępnianiu systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie funduszem inwestycyjnym, doradztwie w zakresie jego obsługi oraz wsparciu technicznym. Spółka stała na stanowisku, że usługi te korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT, ponieważ stanowią usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że usługi te mają charakter techniczny i pomocniczy, nie są specyficzne i istotne dla zarządzania funduszami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił interpretację Ministra, uznając usługi za zwolnione z VAT. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Ministra Finansów, uchylił wyrok WSA. NSA stwierdził, że pojęcie 'usługi zarządzania funduszami' jest autonomicznym pojęciem prawa unijnego i musi być interpretowane zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. NSA powołał się na wyrok TSUE w sprawie C-169/04, zgodnie z którym zarządzanie funduszami obejmuje usługi administracyjne i rachunkowe, które są specyficzne i istotne dla zarządzania funduszami. Natomiast samo świadczenie usług o charakterze materialnym, takie jak udostępnianie systemu informatycznego, nie jest objęte zakresem zwolnienia. NSA uznał, że usługi świadczone przez spółkę miały charakter techniczny i polegały na udostępnianiu systemu, a nie na faktycznym zarządzaniu funduszem czy prowadzeniu jego rachunkowości. W związku z tym, NSA oddalił skargę spółki, uznając, że usługi te nie podlegają zwolnieniu z VAT.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, usługi te nie korzystają ze zwolnienia z VAT.
Uzasadnienie
Usługi udostępniania systemu informatycznego, doradztwa i wsparcia technicznego mają charakter materialny i techniczny, a nie administracyjnego zarządzania funduszem lub prowadzenia jego rachunkowości. Nie są one specyficzne i istotne dla zarządzania funduszem w rozumieniu przepisów prawa unijnego i orzecznictwa TSUE, które stanowią podstawę do stosowania zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (4)
Główne
ustawa o VAT art. 43 § 1 pkt 12 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwolnienie dotyczy usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, które muszą być specyficzne i istotne dla zarządzania funduszem, a nie usługi o charakterze technicznym, jak udostępnianie systemu informatycznego.
Dyrektywa Rady 2006/112/WE art. 135 § ust. 1 lit. g
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Zwalnia się zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi. Pojęcie to jest autonomiczne i musi być interpretowane zgodnie z orzecznictwem TSUE.
Pomocnicze
dyrektywa Parlamentu i Rady 2009/65/WE art. 6 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe
Określa, co wchodzi w skład zbiorowego zarządzania portfelem, w tym zarządzanie inwestycjami oraz administracja (obsługa prawna, rachunkowo-księgowa, wycena, itp.). Usługi spółki nie mieszczą się w tym zakresie.
szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG art. 13 § część B lit. d pkt 6
Szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych
Przepis powtórzony w Dyrektywie 2006/112/WE, dotyczący zwolnienia zarządzania funduszami powierniczymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Usługi udostępniania systemu informatycznego, doradztwa i wsparcia technicznego nie są usługami zarządzania funduszami w rozumieniu przepisów UE i ustawy o VAT. Usługi te mają charakter techniczny i materialny, a nie administracyjny czy rachunkowy, które są objęte zwolnieniem. Ścisła wykładnia przepisów o zwolnieniach z VAT jest konieczna, aby nie rozszerzać ich zakresu poza uzasadnione przypadki.
Odrzucone argumenty
Usługi świadczone przez spółkę są specyficzne i istotne dla zarządzania funduszem, ponieważ fundusz opiera swoje decyzje inwestycyjne na wskazaniach udostępnianego systemu. Usługi te są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania funduszu i realizacji jego polityki inwestycyjnej. Cel zwolnienia z VAT dla zarządzania funduszami polega na zapewnieniu neutralności podatkowej i ułatwieniu inwestowania.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'usługi zarządzania funduszami' należy traktować jako tożsamy z występującym w art. 135 ust. 1 lit. g dyrektywy 2006/112/WE Rady zwrot 'zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi' Jest to zatem autonomiczne pojęcie prawa unijnego Samo świadczenie usług o charakterze materialnym, takie jak udostępnianie systemu informatycznego, nie jest objęte zakresem zwolnienia Usługi, których sprawa dotyczy nie polegają ani na administracyjnym zarządzaniu funduszami, ani na prowadzeniu rachunkowości funduszu. To, że korzystanie z systemu ułatwia te czynności, nie oznacza, że to Spółka świadczy na rzecz Funduszu takiego rodzaju usługi jak: obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość...
Skład orzekający
Adam Bącal
przewodniczący
Hieronim Sęk
członek
Krzysztof Wujek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zwolnienia z VAT dla usług związanych z zarządzaniem funduszami inwestycyjnymi, w szczególności odróżnienie usług zarządczych od usług technicznych i pomocniczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego udostępniania systemu informatycznego. Może wymagać analizy w kontekście innych usług świadczonych na rzecz funduszy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z usługami finansowymi i IT, które jest istotne dla wielu firm działających w sektorze finansowym. Wyrok NSA precyzuje granice zwolnienia z VAT, co ma praktyczne znaczenie.
“Czy udostępnianie systemu IT dla funduszu to zarządzanie? NSA rozstrzyga kluczową kwestię zwolnienia z VAT.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1684/16 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2018-08-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-09-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Adam Bącal /przewodniczący/ Hieronim Sęk Krzysztof Wujek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Kr 272/16 - Wyrok WSA w Krakowie z 2016-04-28 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Adam Bącal, Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Krzysztof Wujek (sprawozdawca), Protokolant Anna Błażejczyk, po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów (obecnie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 272/16 w sprawie ze skargi M. S.A. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 14 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok, 2) oddala skargę, 3) zasądza od M. S.A. w K. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 28 kwietnia 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 272/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z 14 października 2015 r., nr [...], dotyczącą art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku d towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., poz. 1054 ze zm., dalej zamiennie jako "ustawa o VAT"). Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku z wnioskiem o udzielenie interpretacji wystąpiła M. S.A. w K. (dalej zamiennie jako "skarżąca" lub "Spółka"). We wniosku przedstawiła następujący stan faktyczny; Przedmiotem działalności Spółki jest, między innymi, pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem - ubezpieczeń i funduszów emerytalnych, działalność maklerska związana z rynkiem papierów wartościowych i towarów giełdowych, pozostała działalność wspomagająca usługi finansowe, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych, pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania. Wnioskodawca zawarł z Towarzystwem Funduszy Inwestycyjnych (dalej TFI) umowę o współpracy dotyczącą przejęcia przez TFI zarządzania i administrowania funduszem inwestycyjnym (dalej Fundusz). Alokacja w poszczególne lokaty będzie wynikiem wskazań modeli numerycznych określających moment otwarcia lub zamknięcia pozycji na poszczególnych instrumentach finansowych. Oznacza to, że moment otwarcia albo zamknięcia pozycji w odniesieniu do danego instrumentu finansowego, czyli zagadnienie nabycia albo zbycia danego instrumentu finansowego oraz moment dokonania takiej transakcji, określać będą wskazania modeli numerycznych (dalej Modele). Wnioskodawca posiada system informatyczny (dalej System), który obsługuje Modele jak również posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie obsługi Systemu. Oznacza to, że na podstawie wskazań systemu komputerowego stworzonego i obsługiwanego przez wnioskodawcę Fundusz będzie nabywał albo zbywał instrumenty finansowe. Wnioskodawca zawarł z TFI umowę, na podstawie której będzie świadczył odpłatnie na rzecz TFI następujące usługi: - udostępnianie Systemu, który będzie wspomagał zarządzanie Funduszem; - doradztwo w zakresie obsługi korzystania z Systemu, - wsparcie techniczne w zakresie korzystania z Systemu, w szczególności instalację i konfigurację Systemu, serwis oraz aktualizację Systemu. W związku z powyższym opisem Spółka zadała następujące pytanie: czy usługi świadczone przez nią na rzecz TFI na podstawie umowy korzystają ze zwolnienia z podatku VAT. Zdaniem wnioskodawcy usługi świadczone na podstawie wskazanej wyżej umowy stanowią usługi w zakresie zarządzania funduszami i mieszczą się w zakresie czynności wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT, a zatem objęte są na mocy tego przepisu zwolnieniem od podatku. Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca przywołał treść art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a-b ustawy o VAT, a także treść art. 135 ust.1 lit. g) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 . w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE. L. Nr 347, s. 1 ze zm., dalej jako "dyrektywa Rady 2006/112/WE") oraz art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (Dz.Urz. UE L Nr 302, str. 32 z późn. zm., dalej jako "dyrektywa Parlamentu i Rady 2009/65/WE). Stwierdził następnie, że jego stanowisko znajduje potwierdzenie także w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 4 maja 2006 r. w sprawie C-169/04 [...], w którym TSUE dokonał interpretacji pojęcia zarządzanie funduszami powierniczymi, o których mowa w art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.Urz. L Nr 145, str. 1, z późn. zm. Dalej jako "szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG), który to przepis znalazł powtórzenie w obowiązującej obecnie dyrektywie Rady 2006/112/WE (art. 135 ust. 1 lit. g). Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe. Po przywołaniu tych samych przepisów co wnioskodawca, tych samych Dyrektyw, a także orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a nadto stanowiska Rzecznika Generalnego zawartego w orzeczeniu Trybunału z dnia 21 października 2004 r. w sprawie C-8/03 ([...] , stwierdził, że jakkolwiek usługi świadczone przez wnioskodawcę stanowią odrębną całość, to trudno uznać, że wypełniają funkcje specyficzne i istotne dla zarządzania funduszami, mimo że kontrahent wnioskodawcy wykorzystuje je w procesie zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Świadczone usługi nie mają charakteru istotnych i specyficznych wyłącznie dla zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Takiego rodzaju usługi mogą być wykorzystywane również przez podmioty w innych dziedzinach działalności (np. w branży ubezpieczeniowej, bankowej). Świadczone usługi mają charakter usług pomocniczych, technicznych. Wnioskodawca nie pełni żadnej z funkcji zarządczych na rzecz Funduszu, jedynie prowadzi wsparcie techniczne w zakresie systemu, który udostępnia. Funkcję zarządzającego funduszem z ramienia TFI na podstawie odrębnej umowy zawartej z osobą fizyczną przejął Prezes Zarządu wnioskodawcy. Stanowi to jednak odrębną usługę (świadczoną przez osobę fizyczną) od usług świadczonych przez wnioskodawcę (Spółkę) na rzecz TFI. W świetle wniosków wynikających z orzecznictwa TSUE wnioskodawca nie spełnia warunków uprawniających go do zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT świadczonych przez niego usług. Wnioskodawca nie dokonuje zarządzania funduszem tylko udostępnia system informatyczny. W konsekwencji, zdaniem organu, usługi opisane we wniosku świadczone przez wnioskodawcę stanowią usługi o charakterze technicznym (udostępnianie systemu informatycznego), nie noszą znamion usług w zakresie zarządzania funduszami, wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy, a zatem nie są objęte na mocy tego przepisu zwolnieniem od podatku. Spółka nie zgodziła się z powyższą interpretacją i po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzuciła organowi naruszenie art. 43 ust.1 pkt 12 lit. a-b ustawy o VAT w zw. z art. 135 ust.1 lit g) dyrektywy 2006/112/WE oraz art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/ poprzez uznanie, że ww. przepisy nie znajdują zastosowania w sprawie tj. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie art. 14b § 1,2,3,4 w zw. z art. 14c §1,2, art. 14g § 1 i art. 14h w zw. z art. 120, art. 121 §1, art. 125, art.126, art. 129, art. 130, art. 135-37, art.140, art. 143, art. 165 §3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez błędną ocenę stanu faktycznego i przyjęcie założeń dotyczących stanu faktycznego, które nie zostały przedstawione przez podatnika we wniosku o interpretację tj. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca wniosło o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Uchylając interpretację Ministra Finansów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zarzuty naruszenia prawa procesowego są bezpodstawne. Za trafne Sąd uznał natomiast zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 43 ust. 1 pkt 12 a-b ustawy o VAT w zw. z art. 135 ust.1 lit g) dyrektywy 2006/112/WE Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Wskazał, że zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a-b ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi zarządzania: a) funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych, b) portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią. Zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy 2006/112/WE Rady państwa członkowskie zwalniają, między innymi, następujące transakcje: zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie. Analiza powyższych regulacji dotyczących zwolnień doprowadziła Sąd do wniosku, że użyte w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT pojęcie "usługi zarządzania funduszami" odpowiada określeniu zawartemu w art. 135(1)(g) Dyrektywy 2006/112/ WE - "zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie". Sąd dodał przy tym, że pojęcia używane do oznaczania zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy o VAT, winny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika, ponadto że są to pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego. W związku z tymi założeniami doszukiwał się definicji usług zarządzania funduszami w orzecznictwie TSUE. Wskazał na wyrok z 4 maja 2006 r., w sprawie C-169/04 [...], dotyczący art. 13 część B lit. d pkt 6 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, ale z zaznaczeniem, że przepis ten został powtórzony w obowiązującej obecnie Dyrektywie 2006/112/WE Rady (art. 135 ust. 1 lit. g). Z wyroku tego Sąd wyprowadził kilka wniosków: - pojęcie "zarządzania funduszami powierniczymi: jest autonomicznym pojęciem prawa wspólnotowego, którego treść nie może być zmieniona przez państwa członkowskie, - pojęcie to obejmuje usługi w zakresie administracyjnego zarządzania i prowadzenia rachunkowości funduszy świadczone przez podmiot zarządzający będący osobą trzecią, jeżeli tworzą one odrębną całość i - jeśli je oceniać globalnie - są specyficzne i istotne dla zarządzania tymi funduszami, - pojęcie to jest określane w zależności od rodzaju świadczonych usług, a nie w zależności od osoby świadczącej lub odbiorcy usług, - świadczone usługi powinny dotyczyć specyficznych i istotnych elementów związanych z zarządzaniem funduszami powierniczymi, samo świadczenie usług o charakterze materialnym czy też technicznym, takie jak udostępnianie systemu informatycznego, nie jest objęte zakresem art. 13 część B lit. d pkt 6 szóstej dyrektywy. Odnosząc te założenia do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację Sąd uznał, że usługi świadczone przez Spółę stanowią odrębną całość i są właściwe oraz istotne do prawidłowego zarządzania Funduszem. Fundusz opiera swe decyzje inwestycyjne o wskazania Modelu co oznacza, że zarządzanie Funduszem oparte jest o wskazania Modelu. Model jest obsługiwany przez System, który z kolei jest udostępniany Funduszowi przez stronę skarżącą w ramach świadczonych usług. Strona skarżąca zajmuje się także jego serwisowaniem, aktualizacją oraz doradztwem dla Funduszu w zakresie korzystania z Systemu. Wszystkie świadczone przez stronę skarżącą na rzecz Funduszu usługi służą jednemu celowi, tj. skutecznemu i efektywnemu zarządzaniu Funduszem. Bez nabycia tych usług Fundusz nie byłby w stanie prowadzić działalności i realizować swojej polityki inwestycyjnej. Dla Funduszu usługi są zatem właściwe i istotne dla zarządzania funduszem inwestycyjnym. Nie jest bowiem możliwe dokonanie pełnej realizacji działalności Funduszu bez wykorzystania opisanych usług. Wypełniają one specyficzne i ważne funkcje zarządzania Funduszem i stanowią nieodzowny element tego zarządzania. Bez korzystania ze wskazań Modelu obsługiwanego przez system, który udostępnia i serwisuje strona skarżąca, Fundusz nie mógłby być zarządzany w sposób efektywny. Co więcej, nabywane usługi mają specyficzny charakter i są dopasowane właśnie do działalności prowadzonej przez Fundusz, w szczególności do jego działalności inwestycyjnej. Bez działalności inwestycyjnej Funduszu świadczone usługi byłyby całkowicie bezprzedmiotowe i odpadłby cel ich istnienia. W konsekwencji Sąd uznał, że usługi te spełniają kryteria pozwalające na uznanie ich za transakcje zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112, a tym samym stanowią usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych, bądź portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT. W końcowej części uzasadnienia Sąd powołał się na cel omawianego zwolnienia od podatku, twierdząc że jest nim umożliwienie inwestorom nabywania papierów wartościowych za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania (funduszy inwestycyjnych) bez ponoszenia obciążeń z tytułu podatku VAT. W skardze kasacyjnej od tego wyroku Minister Finansów zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT w zw. z art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy Rady 2006/112/WE przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wskazane we wniosku usługi spełniają specyficzne i istotne funkcje z zakresu zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Minister uznał, że usługi świadczone przez skarżącą stanowią odrębną całość, ale nie można uznać ich za specyficzne i istotne dla zarządzania funduszami. Specyficzne nie są, bo mogą być wykorzystane również w innych dziedzinach (np. w branży ubezpieczeniowej lub bankowej). Spółka udostępniła TFI system informatyczny, podobnie jak firmy informatyczne udostępniają stworzone przez siebie systemy nabywcom z różnych branż. Usługi te mają charakter techniczny, pomocniczy. Spółka nie pełni żadnej z funkcji zarządczych funduszu, a udziela jedynie wsparcia technicznego Usługi te nie noszą znamion usług w zakresie zarządzania funduszami, o jakich mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT. W oparciu o tak sformułowane podstawy kasacyjne Minister wniósł na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie jako p.s.a.") o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie wyroku na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT jest słuszny z tym, że naruszenie tego przepisu polega na jego wadliwym zastosowaniu do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację. Nie ma zasadniczych różnic pomiędzy organem i Sądem I instancji co do wykładni tego przepisu. Obie strony wychodzą w tym zakresie z tożsamych założeń. Występujący w tym przepisie zwrot "usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi" należy traktować jako tożsamy z występującym w art. 135 ust. 1 lit. g dyrektywy 2006/112/WE Rady zwrot "zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi" (poprzednio w art. 13 część B lit. d pkt 6 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG). Jest to zatem autonomiczne pojęcie prawa unijnego, co wynika z wyroku TSUE z 4 maja 2006 r., sygn. C- 169/04 [...] (pkt 38 wyroku). W związku z tym na gruncie prawa krajowego pojęcie to musi być interpretowane zgodnie ze znaczeniem nadanym przez TSUE. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że pojęcie zarządzania funduszami powierniczymi obejmuje usługi w zakresie administracyjnego zarządzania i prowadzenia rachunkowości funduszy świadczone przez podmiot zarządzający będący osobą trzecią, jeżeli – gdy ocenić je globalnie są specyficzne i istotne dla zarządzania tymi funduszami. Samo świadczenie usług o charakterze materialnym, takie jak udostępnianie systemu informatycznego, nie jest objęte zakresem zwolnienia przewidzianego w ww. przepisie (pkt 70 i 71 wyroku). Usługi, których sprawa dotyczy nie polegają ani na administracyjnym zarządzaniu funduszami, ani na prowadzeniu rachunkowości funduszu. Pod tym pojęciem należy rozumieć usługi typu: obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i podatku VAT, opracowanie prognoz przychodów (pkt 27 uzasadnienia wyroku w sprawie C-275/11 [...]). Trafnie też i Sąd I instancji, i organ odwołują się w tym zakresie do art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/ w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe. W przepisie tym jest mowa o tym, że w skład zbiorowego zarządzania portfelem wchodzą zarządzanie inwestycjami oraz administracja rozumiana jako: obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem, zapytania klientów, wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe), monitorowanie przestrzegania uregulowań, prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa, wypłata zysków, emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa, rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń), prowadzenie ksiąg, wprowadzanie do obrotu. Usługi świadczone przez Spółkę nie zbliżają się rodzajowo do takich czynności. W istocie usługa ta polega na odpłatnym udostępnianiu systemu informatycznego, który będzie wspomagał zarządzanie Funduszem, doradztwie w zakresie jego obsługi, wsparciu technicznym w zakresie korzystania z niego, w szczególności instalację, konfigurację, serwis oraz aktualizację. Jest to typowa usługa materialna udostępnienia systemu informatycznego, o jakiej mowa w pkt 71 wyroku TSUE, C- 169/04, która nie podlega zwolnieniu od VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT. Spółka nie wykonuje na rzecz TFI żadnego ze świadczeń, które pozwoliłoby na uznanie, że zarządza Funduszem lub prowadzi jego rachunkowość. To, że korzystanie z systemu ułatwia te czynności, nie oznacza, że to Spółka świadczy na rzecz Funduszu takiego rodzaju usługi jak: obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i podatku VAT, opracowanie prognoz przychodów (pkt 27 uzasadnienia wyroku w sprawie C-275/11 [...]). Sąd niepotrzebnie utożsamił efekty korzystania z systemu z działaniem samej Spółki. Jej usługa polega i kończy się na odpłatnym udostępnieniu systemu informatycznego i pomocy w jego wykorzystaniu. Nie jest to zatem usługa w zakresie administracyjnego zarządzania i prowadzenia rachunkowości funduszy, o jakiej mowa w orzeczeniu TSUE C- 169/04. Już ten wniosek prowadzi do uznania zarzutu skargi kasacyjnej za słuszny. Rozważania, czy jest to usługa specyficzna i istotna dla zarzadzania Funduszem, mogą mieć zastosowanie dopiero wówczas, gdy dana usługa zostanie uznana za usługę w zakresie administracyjnego zarzadzania lub prowadzenia rachunkowości Funduszu. Podobnie argument o celu tej regulacji, określanym jako neutralność podatkowa, mająca zapewnić jednakowe warunki inwestowania w papiery wartościowe w sposób bezpośredni z warunkami inwestowania za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Cel ten nie polega na rozciąganiu zwolnienia na wszelkie czynności choćby pośrednio związane z inwestowaniem w papiery wartościowe, a tylko takie, którym można przypisać cechy administracyjnego zarządzania i prowadzenia rachunkowości funduszu. Konieczność ścisłej wykładni tego terminu, jako wprowadzającego wyjątek od zasady, akceptowana przez wszystkich uczestników postępowania, stoi na przeszkodzie zbyt swobodnemu podejściu do zagadnienia i zwolnieniu od podatku wszelkich usług, które wiążą się z zarzadzaniem funduszami inwestycyjnymi. Odstąpienie od tej zasady i zbyt swobodne interpretowanie tych przepisów prowadziłoby do nieuzasadnionego rozciągnięcia przedmiotowego zwolnienia od podatku, czemu sprzeciwił się TSUE w wyrokach z18 stycznia 2001 r., C-83/99 [...] oraz C-144/01 [...]. Mając to na uwadze NSA uchylił wyrok Sądu I instancji na podstawie art. 188 P.p.s.a. i przyjmując, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oddalił skargę Spółki na interpretację Ministra Finansów. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane z mocy art. 203 pkt 1 P.p.s.a. przy zastosowaniu § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz ust 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI