Orzeczenie · 2025-11-19

I FSK 1671/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-19
NSApodatkoweWysokansa
podatek VATprawo do odliczeniafaktury pusteoszustwo podatkowekaruzela podatkowadobra wiaranależyta starannośćpostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego za I kwartał 2013 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur wystawionych przez M. sp. z o.o. oraz PHU E., ponieważ były to faktury 'puste', a podatnik świadomie uczestniczył w transakcjach o oszukańczym charakterze. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem wysoce sformalizowanym i sąd jest związany jej granicami. W ocenie NSA, zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały uzasadnione w sposób odnoszący się do realiów sprawy, a ich sformułowanie było niejasne. Sąd przeanalizował zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 188 o.p. w zw. z art. 180 § 1 i art. 190 § 1 o.p., dotyczące braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony i świadków. NSA uznał, że nie obowiązuje zasada bezpośredniości dowodów w postępowaniu podatkowym i dowody zgromadzone w innych postępowaniach mogą być wykorzystane. Stwierdzono również, że podatnik miał możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W konsekwencji, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie podważyły ustaleń faktycznych. Zarzuty naruszenia prawa materialnego, dotyczące m.in. art. 7, 86 i 88 ustawy o VAT oraz art. 168 dyrektywy 112, zostały uznane za sprowadzające się do zarzutu wadliwej subsumpcji przepisów do stanu faktycznego. NSA stwierdził, że badanie dobrej wiary i należytej staranności jest elementem ustalania stanu faktycznego, a skoro ustalenia te nie zostały podważone, organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej prawa do odliczenia VAT w przypadku faktur pustych, karuzel podatkowych oraz znaczenia dobrej wiary i należytej staranności podatnika. Wskazuje na rygorystyczne podejście NSA do formalnych wymogów skargi kasacyjnej i sposobu jej uzasadniania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z VAT. Wartość praktyczna może być ograniczona przez szczegółowe okoliczności każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur, jeśli transakcje udokumentowane tymi fakturami nie zostały faktycznie dokonane lub były częścią oszukańczego schematu, a podatnik nie wykazał należytej staranności lub działał w złej wierze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w takich okolicznościach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdy faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane, lub gdy podatnik świadomie uczestniczył w oszukańczym schemacie. Brak dobrej wiary lub należytej staranności ze strony podatnika jest wystarczającą przesłanką do odmowy odliczenia.

Czy sąd administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi przez podstawy i wnioski w niej zawarte?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd kasacyjny co do zasady związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna jest środkiem wysoce sformalizowanym, a wskazanie przez stronę naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Czy organ podatkowy może opierać ustalenia faktyczne na dowodach zgromadzonych w toku odrębnych postępowań, niekoniecznie podatkowych lub nieprzeprowadzonych wobec danego podatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczności faktyczne mogą być ustalone w oparciu o dowody zgromadzone w toku odrębnych procedur, o ile przyczyniają się one do wyjaśnienia sprawy.

Uzasadnienie

W postępowaniu podatkowym nie obowiązuje zasada bezpośredniości dowodów, a przepisy Ordynacji podatkowej dopuszczają wykorzystanie dowodów pośrednich, zgromadzonych lub wytworzonych w toku innych postępowań.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną H.S.

Przepisy (25)

Główne

u.p.d.o.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 86 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

u.p.d.o.u. art. 7 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 7 § 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 108 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 190 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie podważyły ustaleń faktycznych. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż sprowadzały się do wadliwej subsumpcji przepisów do stanu faktycznego, który nie został skutecznie podważony.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o VAT i dyrektywy 112. • Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe i sąd pierwszej instancji, w tym brak przeprowadzenia dowodów, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i naruszenie zasady zaufania. • Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. przez niezastosowanie się do prawa i obowiązku wyrokowania w granicach sprawy. • Naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez przyjęcie stanu faktycznego niezgodnie z procedurą.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia • sąd kasacyjny co do zasady związany jest granicami takiej skargi • nie obowiązuje zasada bezpośredniości dowodów w postępowaniu podatkowym • badanie dobrej wiary, czy należytej staranności podatnika przy realizacji kwestionowanych transakcji jest elementem ustalania stanu faktycznego

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący sprawozdawca

Marek Kołaczek

członek

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej prawa do odliczenia VAT w przypadku faktur pustych, karuzel podatkowych oraz znaczenia dobrej wiary i należytej staranności podatnika. Wskazuje na rygorystyczne podejście NSA do formalnych wymogów skargi kasacyjnej i sposobu jej uzasadniania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z VAT. Wartość praktyczna może być ograniczona przez szczegółowe okoliczności każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego z odliczaniem VAT od faktur 'pustych' i karuzel podatkowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Nacisk na formalne wymogi skargi kasacyjnej i sposób jej uzasadniania stanowi cenną wskazówkę dla praktyków.

NSA: Jak prawidłowo uzasadnić skargę kasacyjną w sprawie VAT? Kluczowe zasady i pułapki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst