Orzeczenie · 2025-02-20

I FSK 1651/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-20
NSApodatkoweŚredniansa
VATroboty budowlaneniezafakturowane usługipuste fakturyulga za złe długipodstawa opodatkowaniapodatek należnypodatek naliczonypostępowanie podatkoweskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła rozliczeń podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. oraz I i II kwartał 2016 r. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący nie wykazał przychodu z tytułu wykonanych, a niezafakturowanych robót budowlanych w strefie O. na kwotę netto 1.955.028,53 zł, co skutkowało zaniżeniem podstawy opodatkowania i podatku należnego. Ponadto, zakwestionowano odliczenie podatku naliczonego z faktur wystawionych przez J. D., uznając je za 'puste faktury', nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji. Wskazano również na wadliwe rozliczenie faktury od S. P. w związku z nieuregulowaniem jej w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, uznał je za bezzasadne. Sąd podkreślił, że materiał dowodowy, w tym porozumienia, potwierdzenia zadłużenia i postępowanie egzekucyjne, wskazywał na wykonanie i odbiór robót budowlanych, co uzasadniało powstanie obowiązku podatkowego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnoprawnych nie znalazły potwierdzenia, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie prawidłowości ustaleń organów podatkowych w zakresie rozliczeń VAT dotyczących nierozliczonych robót budowlanych, 'pustych faktur' oraz konsekwencji nieuregulowania należności w terminie.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznych ustaleń faktycznych, ale stanowi przykład stosowania przepisów o VAT w kontekście robót budowlanych i transakcji z podwykonawcami.

Zagadnienia prawne (4)

Czy prawidłowe jest ustalenie przez organy podatkowe i sąd pierwszej instancji, że skarżący zaniżył podstawę opodatkowania i podatek należny z tytułu wykonanych, a niezafakturowanych robót budowlanych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenia te są prawidłowe, ponieważ materiał dowodowy (porozumienia, potwierdzenia zadłużenia, postępowanie egzekucyjne) wskazywał na wykonanie i odbiór obiektów budowlanych, co skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego.

Uzasadnienie

NSA oparł się na materiale dowodowym zebranym przez organy i zaakceptowanym przez WSA, który obejmował m.in. porozumienie stron, potwierdzenie zadłużenia oraz wszczęcie postępowania egzekucyjnego, co świadczyło o wykonaniu i odbiorze robót, a tym samym o powstaniu obowiązku podatkowego.

Czy skarżący miał prawo odliczyć podatek naliczony z faktur wystawionych przez J. D., które organy uznały za 'puste faktury'?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie miał prawa odliczyć podatku naliczonego z tych faktur, ponieważ materiał dowodowy potwierdzał, że firma J. D. nie prowadziła faktycznej działalności, a jedynie brała udział w procederze wystawiania pustych faktur.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ustalenia organów o nierzetelności faktur od J. D. były prawidłowe, wskazując na brak rzeczywistej działalności gospodarczej kontrahenta, unikanie kontaktów z organami, posługiwanie się nieprawidłowym adresem rejestracyjnym oraz brak zgłoszenia podwykonawcy generalnemu wykonawcy.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek dowodowy skarżącego o dopuszczenie dowodu z prywatnej opinii biegłego?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek dowodowy, wskazując, że sąd administracyjny nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych, a przeprowadzenie takiego dowodu nie było niezbędne i mogłoby prowadzić do przedłużenia postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wyjaśnienie sądu pierwszej instancji o braku podstaw do przeprowadzenia dowodu z prywatnej opinii, ze względu na funkcję kontrolną sądu administracyjnego i brak potrzeby dokonywania własnych ustaleń, było zasadne.

Czy uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji spełniało wymogi określone w art. 141 § 4 P.p.s.a.?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji zawierało wszystkie wymagane elementy i w dostatecznym stopniu przedstawiło argumenty świadczące o prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego oraz jego ocenie przez organy podatkowe.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji było obszerne i zawierało bogatą argumentację, nie można mu zarzucić ogólnikowego ustosunkowania się do zarzutów skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną J. B. od wyroku WSA w Krakowie.

Przepisy (28)

Główne

ustawa o VAT art. 89b § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 89b § 1a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 89b § 4

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 19a § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 19a § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 19a § 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 19a § 7

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 106i § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 7

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 99 § 12

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 21 § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o VAT art. 191

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zasada swobodnej oceny dowodów.

ustawa o VAT art. 122

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zasada prawdy obiektywnej.

ustawa o VAT art. 180

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zasada dopuszczalności wszelkich środków dowodowych.

ustawa o VAT art. 187 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zasada dopuszczalności wszelkich środków dowodowych.

ustawa o VAT art. 120

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zasada legalizmu.

ustawa o VAT art. 121 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.c. art. 243 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów P.p.s.a. dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 120, 121 § 1, 122, 180, 187 § 1, 191 O.p.). • Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów P.p.s.a. dotyczących dopuszczenia dowodu z dokumentu (art. 106 § 3 i § 5 P.p.s.a.). • Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów P.p.s.a. w zw. z k.p.c. poprzez błędną wykładnię pojęcia 'dokumentu' (art. 106 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 243(1) i art. 245 k.p.c.). • Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji wymogów uzasadnienia wyroku (art. 141 § 4 P.p.s.a.). • Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego dotyczących powstania obowiązku podatkowego w VAT (art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a i art. 19a ust. 7 w zw. z art. 106i ust. 3 pkt 1 lit. a w zw. z art. 7 ustawy o VAT). • Niewłaściwe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT (art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 21 § 3 O.p. w zw. z art. 99 ust. 12 ustawy o VAT).

Godne uwagi sformułowania

nie sposób zatem było uwzględnić racji Skarżącego, podczas gdy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podano m. in. to: że ten kontrahent nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej, a fikcyjną działalność nakierowaną w zasadzie wyłącznie na oszustwa podatkowe poprzez pisanie 'pustych faktur' • Twierdzenie Skarzącego, że prowadzenie egzekucji z majątku dłużnika nie musi faktycznie oznaczać, że świadczenie wzajemne zostało spełnione a wierzycielowi należy się egzekwowana nadpłata mogłoby być przedmiotem rozważań, gdyby Skarżący wskazał z czego wywodzi taki wniosek w stanie faktycznym sprawy. • Przedstawione okoliczności faktyczne, wynikające z przeprowadzonego postępowania dowodowego wraz z ich oceną nie budzą wątpliwości, co do trafności tezy o tym, że Skarżący zaniżył podstawę opodatkowania oraz podatek należny w rozliczeniu podatkowym o wartość 'niezafakturowanych usług'.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Artur Mudrecki

sprawozdawca

Arkadiusz Cudak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości ustaleń organów podatkowych w zakresie rozliczeń VAT dotyczących nierozliczonych robót budowlanych, 'pustych faktur' oraz konsekwencji nieuregulowania należności w terminie."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych ustaleń faktycznych, ale stanowi przykład stosowania przepisów o VAT w kontekście robót budowlanych i transakcji z podwykonawcami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy typowych, ale kluczowych dla praktyki zagadnień związanych z VAT: nierozliczonych przychodów z robót budowlanych i problematyki 'pustych faktur'. Jest to interesujące dla prawników i księgowych zajmujących się VAT.

VAT: Jak uniknąć problemów z 'pustymi fakturami' i nierozliczonymi robotami budowlanymi?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst