Orzeczenie · 2022-11-30

I FSK 1647/19Skuteczne doręczenie decyzji podatkowej mimo problemów reprezentacji

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-11-30
NSApodatkoweWysokansa
doręczenieterminodwołaniespółkareprezentacjaKRSkuratornadużycie prawapaństwo prawneVAT

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Spółka zarzucała naruszenie art. 151 Ordynacji podatkowej (O.p.) poprzez błędne uznanie skuteczności doręczenia decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z 2016 r. oraz naruszenie art. 203 Kodeksu spółek handlowych (k.s.h.) w związku z brakiem skutecznie doręczonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że kluczowe było ustalenie, czy decyzja z 6 lipca 2016 r. została skutecznie doręczona spółce w dniu 11 lipca 2016 r. NSA podkreślił, że w dacie wydania i doręczenia decyzji, w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) nie figurowały informacje o odwołaniu członków zarządu i prokurentów. Organ podatkowy działał w dobrej wierze, opierając się na danych z KRS i doręczając decyzję na adres prowadzenia działalności do rąk osoby posiadającej pieczątkę firmową i podpisującej się jako pracownik. Sąd uznał, że działania spółki, polegające na manipulowaniu informacjami o zmianach w organach spółki i datach wygaśnięcia mandatów, stanowiły nadużycie prawa w rozumieniu art. 2 Konstytucji RP, mające na celu uniemożliwienie zakończenia postępowania podatkowego. Sąd podkreślił, że wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny, ale jego wiarygodność jest domniemana, a organ nie miał podstaw do ustanowienia kuratora w momencie doręczenia decyzji. NSA odrzucił również zarzut naruszenia art. 203 k.s.h. z powodu braku wskazania konkretnego przepisu. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady, że działania strony zmierzające do uniemożliwienia doręczenia decyzji podatkowej poprzez manipulowanie informacjami o stanie organów spółki stanowią nadużycie prawa i nie podlegają ochronie, nawet jeśli formalnie są zgodne z przepisami. Podkreślenie znaczenia danych z KRS dla organów podatkowych działających w dobrej wierze.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa procesowego i może być trudne do zastosowania w przypadkach, gdzie brak jest tak ewidentnych działań ze strony strony postępowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja podatkowa została skutecznie doręczona spółce, jeśli w dacie doręczenia nie posiadała ona organów uprawnionych do jej odbioru, a dane w KRS nie odzwierciedlały stanu faktycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja została skutecznie doręczona, ponieważ organ podatkowy działał w dobrej wierze, opierając się na danych z KRS, a działania spółki zmierzały do nadużycia prawa i uniemożliwienia doręczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podatkowy miał prawo działać w oparciu o dane z KRS, które nie wykazywały zmian w składzie organów spółki. Działania spółki, polegające na wprowadzaniu sprzecznych informacji o wygaśnięciu mandatów, zostały uznane za nadużycie prawa procesowego, mające na celu uniemożliwienie doręczenia decyzji i zakończenia postępowania.

Czy działania strony polegające na manipulowaniu informacjami o stanie organów spółki w celu uniemożliwienia doręczenia decyzji podatkowej stanowią nadużycie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie działania stanowią nadużycie prawa, które nie może zasługiwać na ochronę prawną, naruszając zasadę państwa prawnego.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i doktryny nadużycia prawa procesowego, stwierdzając, że formalnie zgodne z prawem działania, które sprzeciwiają się jego sensowi i celowi, nie mogą być chronione. W tym przypadku, celem spółki było uniemożliwienie doręczenia decyzji, co jest sprzeczne z celem postępowania podatkowego.

Czy wpis do Krajowego Rejestru Sądowego ma charakter konstytutywny, czy deklaratoryjny w kontekście reprezentacji spółki?

Odpowiedź sądu

Wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny, ale domniemanie jego prawdziwości jest wzruszalne i chroni obrót prawny.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że wpis do KRS jest deklaratoryjny, a skuteczność zmian w składzie organów spółki zależy od uchwał wspólników. Niemniej jednak, domniemanie prawdziwości wpisu chroni tych, którzy działają w zaufaniu do danych ujawnionych w rejestrze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M. sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 1239/18.

Przepisy (6)

Główne

O.p. art. 151 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis reguluje zasady doręczania pism osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym. Sąd uznał, że organ działał zgodnie z tym przepisem, opierając się na danych z KRS i odbiorze przez osobę z pieczątką firmową.

k.s.h. art. 203

Kodeks spółek handlowych

Przepis dotyczący reprezentacji spółki. Zarzut naruszenia nie został przez sąd szczegółowo rozpatrzony z powodu braku konkretyzacji przez stronę.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub postępowania).

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący podstaw uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

u.krs art. 17

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Przepis dotyczący domniemania wiarygodności danych w KRS.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego, która stanowi podstawę zakazu nadużycia prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy działał w dobrej wierze, opierając się na danych z KRS. • Działania spółki polegające na manipulowaniu informacjami o stanie organów spółki stanowiły nadużycie prawa. • Decyzja została skutecznie doręczona w dniu 11 lipca 2016 r. osobie posiadającej pieczątkę firmową i podpisującej się jako pracownik. • Brak było podstaw do ustanowienia kuratora dla spółki w momencie doręczenia decyzji.

Odrzucone argumenty

Decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 6 lipca 2016 roku nie została skutecznie doręczona Spółce w dniu 11 lipca 2016 roku z powodu braku organów uprawnionych do reprezentacji. • W dacie wydania decyzji Spółka nie posiadała organów upoważnionych do jej reprezentacji.

Godne uwagi sformułowania

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia czy decyzja Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 6 lipca 2016 r. została skutecznie doręczona Spółce w dniu 11 lipca 2016 r., czy też dopiero w dniu 12 kwietnia 2018 r. • W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach faktycznych sprawy doszło do nadużycia prawa poprzez dokonywanie działań polegających na manipulowaniu funkcjami w Spółce w celu uniemożliwienia zakończenia postępowania podatkowego i doręczenia decyzji. • Zachowanie takie, choć zgodne z literą prawa, nie może zasługiwać na ochronę. • Organ podatkowy działał w dobrej wierze, w oparciu o dane wynikające z KRS doręczając decyzję na adres prowadzenia działalności Spółki w dniu 11 lipca 2016 r. do rąk osoby upoważnionej, co potwierdza jej własnoręczny podpis i pieczątka firmowa Spółki.

Skład orzekający

Marek Olejnik

przewodniczący-sprawozdawca

Artur Mudrecki

członek

Janusz Zubrzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że działania strony zmierzające do uniemożliwienia doręczenia decyzji podatkowej poprzez manipulowanie informacjami o stanie organów spółki stanowią nadużycie prawa i nie podlegają ochronie, nawet jeśli formalnie są zgodne z przepisami. Podkreślenie znaczenia danych z KRS dla organów podatkowych działających w dobrej wierze."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa procesowego i może być trudne do zastosowania w przypadkach, gdzie brak jest tak ewidentnych działań ze strony strony postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak spółka próbowała uniknąć doręczenia decyzji podatkowej poprzez manipulacje prawne, co sąd uznał za nadużycie prawa. Jest to ciekawy przykład walki organów z unikaniem odpowiedzialności podatkowej.

Spółka próbowała oszukać fiskusa, manipulując danymi w KRS. Sąd: To nadużycie prawa!

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst