I FSK 1646/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące podatku VAT za styczeń 2003 r. Spór dotyczył momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia stałej obsługi biurowej i prawnej na rzecz spółki, która ogłosiła upadłość. Organy podatkowe twierdziły, że obowiązek podatkowy powstał z dniem ogłoszenia upadłości, zgodnie z art. 6 ust. 8b pkt 4 ustawy o VAT i art. 32 § 1 Prawa upadłościowego, nawet jeśli zapłata nie nastąpiła. WSA uznał tę interpretację za wadliwą, wskazując, że ogłoszenie upadłości nie może automatycznie wyznaczać terminu płatności dla celów VAT, a moment powstania obowiązku powinien być powiązany z faktycznym wpływem środków ze sprzedaży majątku spółki w procesie likwidacji lub upadłości. NSA, związany wcześniejszym orzecznictwem, potwierdził, że kluczowe jest ustalenie terminu płatności wynikającego z umowy i aneksu, a przepisy prawa upadłościowego nie mogą być stosowane w sposób automatyczny do określenia momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT. Sąd oddalił skargę kasacyjną organu, uznając ją za nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT w przypadku usług stałych, gdy występuje upadłość lub likwidacja kontrahenta, a zapłata nie nastąpiła.
Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji art. 6 ust. 8b pkt 4 ustawy o VAT i jego powiązaniu z prawem upadłościowym. Konieczne jest uwzględnienie konkretnych zapisów umowy i aneksu.
Zagadnienia prawne (2)
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług z tytułu świadczenia stałej obsługi biurowej i prawnej, gdy zleceniobiorca nie otrzymał zapłaty, a zleceniodawca ogłosił upadłość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy powstaje z dniem upływu terminu płatności, który powinien być ustalony na podstawie umowy i jej aneksów, a nie automatycznie z dniem ogłoszenia upadłości.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy prawa upadłościowego nie mogą automatycznie wyznaczać terminu płatności dla celów VAT. Kluczowe jest ustalenie terminu płatności wynikającego z umowy, a w przypadku braku zapłaty, obowiązek podatkowy powstaje z upływem tego terminu, który może być powiązany z faktycznym wpływem środków ze sprzedaży majątku spółki w procesie likwidacji lub upadłości.
Czy można stosować wykładnię systemową zewnętrzną prawa podatkowego, sięgając do przepisów prawa upadłościowego, w celu określenia momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale z ostrożnością i w sytuacjach wyjątkowych, gdy ustawa podatkowa nie zapewnia dostatecznego rezultatu. W tej sprawie NSA oparł się na własnym wcześniejszym orzecznictwie, które dopuszczało ustalenie terminu płatności na podstawie umowy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że wykładnia systemowa zewnętrzna w prawie podatkowym powinna być stosowana wyjątkowo. W analizowanej sprawie, mając na uwadze wcześniejsze wiążące orzecznictwo, NSA uznał zarzut naruszenia art. 6 ust. 8b pkt 4 ustawy o VAT za nieuzasadniony, ponieważ dopuszczalne było ustalenie terminu płatności na podstawie postanowień umownych.
Przepisy (20)
Główne
ustawa o VAT art. 6 § ust. 8b pkt 4
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
W przypadku świadczenia usług stałej obsługi biurowej i prawnej, obowiązek podatkowy powstaje z dniem otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności.
Pomocnicze
u.p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd pierwszej instancji oraz NSA są związane uzasadnieniem wyroku NSA z dnia 29 lipca 2008 r., sygn. akt I FSK 806/07.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe art. 32 § § 1
Z dniem ogłoszenia upadłości dochodzi do transformacji niewymagalnych zobowiązań pieniężnych na wymagalne zobowiązania pieniężne, jednakże sąd uznał, że nie może to być automatyczna podstawa do zrównania dnia ogłoszenia upadłości z dniem upływu płatności dla celów VAT.
u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi przez WSA.
u.p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi przez WSA.
u.p.p.s.a. art. 133
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy ustaleń stanu faktycznego przez sąd.
u.p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
ustawa o VAT art. 6 § ust. 4
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Alternatywny przepis dotyczący momentu powstania obowiązku podatkowego, który nie miał zastosowania w tej sprawie.
u.p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
u.p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
O.p. art. 153 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy skutków odmowy przyjęcia pisma.
u.p.p.s.a. art. 54 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wydawania decyzji w tej samej sprawie.
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada działania na podstawie i w granicach prawa.
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania obywateli do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przedawnienie zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 59 § §1 pkt 1 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wygasanie zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 180 § par 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Swobodna ocena dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Moment powstania obowiązku podatkowego VAT z tytułu stałej obsługi prawnej i biurowej zależy od faktycznego wpływu środków, a nie od ogłoszenia upadłości zleceniodawcy. • Przepisy prawa upadłościowego nie mogą automatycznie wyznaczać terminu płatności dla celów VAT.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu podatkowego, że obowiązek podatkowy powstał z dniem ogłoszenia upadłości zleceniodawcy. • Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
nie można zgodzić się z twierdzeniem o sprzeczności wywodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku • sięganie do wykładni systemowej zewnętrznej w prawie podatkowym, zwłaszcza do przepisów prawa upadłościowego, powinno mieć charakter wyjątkowy
Skład orzekający
Artur Mudrecki
przewodniczący sprawozdawca
Izabela Najda-Ossowska
członek
Krystyna Chustecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT w przypadku usług stałych, gdy występuje upadłość lub likwidacja kontrahenta, a zapłata nie nastąpiła."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji art. 6 ust. 8b pkt 4 ustawy o VAT i jego powiązaniu z prawem upadłościowym. Konieczne jest uwzględnienie konkretnych zapisów umowy i aneksu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów VAT w kontekście upadłości, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak sądy podchodzą do powiązania prawa podatkowego z innymi gałęziami prawa.
“Upadłość kontrahenta nie zawsze oznacza VAT. Kiedy faktycznie powstaje obowiązek podatkowy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.