Orzeczenie · 2025-10-30

I FSK 164/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-30
NSApodatkoweWysokansa
VATwznowienie postępowaniawyrok TSUEprawo do obronypostępowanie dowodowedecyzja ostatecznaskarga kasacyjnaNSAOrdynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach. Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r., po wznowieniu postępowania. Skarżący oparł wniosek o wznowienie na wyroku TSUE z dnia 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18 (G.). W skardze kasacyjnej podniesiono dwa główne zarzuty: pierwszy dotyczył naruszenia przepisów proceduralnych skutkującego nieważnością postępowania przed WSA z uwagi na udział sędziów podlegających wyłączeniu. Drugi zarzut dotyczył naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i Karty praw podstawowych UE przez niesłuszne oddalenie skargi i zaakceptowanie poglądu organu, że wyrok TSUE nie miał wpływu na decyzję ostateczną. Skarżący argumentował, że decyzja została wydana na podstawie fragmentarycznego materiału dowodowego, a jej wykładnia była sprzeczna z tezami wyroku TSUE. NSA oddalił skargę kasacyjną. W odniesieniu do zarzutu nieważności postępowania, Sąd stwierdził, że sędziowie orzekający w zaskarżonym wyroku WSA nie brali udziału w wydaniu wyroku kończącego postępowanie w sprawie kontroli decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, co wykluczało zastosowanie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. W kwestii wpływu wyroku TSUE, NSA wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest instytucją nadzwyczajną, a wyrok TSUE w sprawie C-189/18 dotyczył węgierskiego prawa podatkowego i naruszenia prawa do obrony w kontekście dostępu do dowodów. Sąd uznał, że polska Ordynacja podatkowa kształtuje sytuację procesową strony odmiennie, a skarżący nie został pozbawiony przysługujących mu uprawnień procesowych, w tym prawa do obrony. W konsekwencji, wyrok TSUE nie miał wpływu na treść decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 11 o.p. Sąd podkreślił, że wpływ orzeczenia TSUE na decyzję podatkową zachodzi tylko wtedy, gdy prowadzi ono do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w oparciu o wyroki TSUE oraz zasady wyłączania sędziów w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w szczególności różnic między polskim a węgierskim prawem procesowym w kontekście dostępu do dowodów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędziowie, którzy brali udział w wydaniu wyroku WSA kończącego postępowanie w sprawie kontroli decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, podlegają wyłączeniu od orzekania w sprawie skargi na decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty wydaną w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym (w trybie wznowienia)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sędziowie ci nie podlegają wyłączeniu, ponieważ wyrok WSA z 29 grudnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Ke 639/10) nie był wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie kontroli decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, której wznowienia domagał się skarżący.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że wyrok WSA z 2010 r. dotyczył decyzji uchylających decyzje organu pierwszej instancji i przekazujących sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dopiero późniejsza decyzja z 2011 r. rozstrzygnęła sprawę co do meritum, a jej kontrola sądowa zakończyła się wyrokiem WSA z 2012 r. Skład orzekający w zaskarżonym wyroku WSA z 2021 r. nie obejmował sędziów z wyroku z 2012 r.

Czy wyrok TSUE w sprawie C-189/18 (G.) ma wpływ na treść ostatecznej decyzji podatkowej wydanej na gruncie polskiej Ordynacji podatkowej, uzasadniający wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TSUE nie miał wpływu na treść ostatecznej decyzji podatkowej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 11 o.p.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wyrok TSUE dotyczył węgierskiego prawa podatkowego i naruszenia prawa do obrony w kontekście dostępu do dowodów. Polska Ordynacja podatkowa, w przeciwieństwie do prawa węgierskiego, nie nakłada na organy obowiązku gromadzenia wszystkich dowodów z powiązanych postępowań, a strona ma możliwość korzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych. Skarżący nie został pozbawiony prawa do obrony, a wyrok TSUE nie wymuszał odmiennego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 240 § § 1 pkt 11

Ustawa – Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 18 § § 1 pkt 6a

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 4

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 243 § § 3

Ustawa – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § § 1

Ustawa – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § § 1

Ustawa – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181

Ustawa – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 245 § § 1

Ustawa – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ustawa – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 194 § § 3

Ustawa – Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. skutkujące nieważnością postępowania z powodu udziału sędziów podlegających wyłączeniu. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami Ordynacji podatkowej i Karty praw podstawowych UE przez niesłuszne oddalenie skargi i zaakceptowanie poglądu organu, że wyrok TSUE nie miał wpływu na decyzję ostateczną.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej, nie może zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym w ramach postępowania odwoławczego. • Wpływ orzeczenia TSUE na decyzję podatkową – w rozumieniu wskazanym w art. 240 § 1 pkt 11 o.p. – zachodzi wtedy, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób na tyle istotny, że prowadzi do odmiennego rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący sprawozdawca

Hieronim Sęk

członek

Dominik Mączyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w oparciu o wyroki TSUE oraz zasady wyłączania sędziów w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w szczególności różnic między polskim a węgierskim prawem procesowym w kontekście dostępu do dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wpływu orzecznictwa TSUE na polskie postępowanie podatkowe oraz kwestii proceduralnych związanych z wyłączaniem sędziów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy wyrok TSUE zawsze oznacza możliwość wznowienia postępowania podatkowego w Polsce? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 63 098 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst