Orzeczenie · 2022-12-15

I FSK 1634/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-12-15
NSApodatkoweWysokansa
VATpożyczkipodmioty powiązanedziałalność gospodarczainterpretacja podatkowaNSAopodatkowanie

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) oprocentowanych pożyczek udzielanych przez spółkę A. S.A. podmiotom z nią powiązanym kapitałowo. Spółka twierdziła, że nie prowadzi działalności pożyczkowej, a udzielanie pożyczek miało charakter przejściowy i wynikało z posiadania chwilowej nadwyżki środków finansowych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznali jednak, że takie czynności, nawet jeśli nie są podstawową działalnością spółki, stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, ponieważ są wykonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że podatek VAT ma charakter powszechny, a wyjątki są rzadkie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy udzielanie pożyczek mieści się w definicji działalności gospodarczej. NSA wskazał, że oprocentowanie pożyczek stanowi przychód spółki, a udzielanie ich podmiotom powiązanym, nawet jeśli sporadyczne, świadczy o zawodowym charakterze tych czynności. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), zgodnie z którym odsetki od pożyczek udzielonych przez spółkę holdingową spółkom, w których posiada udziały, nie mogą być wyłączone z zakresu VAT, gdyż stanowią wynagrodzenie za udostępnienie kapitału. NSA uznał, że okoliczności takie jak odpłatność (oprocentowanie), wykorzystywanie własnych środków, możliwość przyszłego udzielania pożyczek oraz fakt, że pożyczkobiorcami są podmioty powiązane, przemawiają za uznaniem tych czynności za działalność gospodarczą. Zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego podniesione w skardze kasacyjnej zostały uznane za bezzasadne, a skarga oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie, że udzielanie oprocentowanych pożyczek przez spółki kapitałowe podmiotom powiązanym, nawet jeśli sporadyczne, stanowi działalność gospodarczą podlegającą VAT, zgodnie z interpretacją art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i orzecznictwem TSUE.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki kapitałowej udzielającej pożyczek podmiotom powiązanym. Interpretacja może być odmienna w przypadku pożyczek udzielanych przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej lub w innych, specyficznych okolicznościach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy udzielanie oprocentowanych pożyczek przez spółkę kapitałową podmiotom powiązanym kapitałowo stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, udzielanie oprocentowanych pożyczek przez spółkę kapitałową podmiotom powiązanym stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie

NSA uznał, że takie pożyczki, nawet jeśli sporadyczne, są wykonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych, stanowią element inwestowania kapitału i przynoszą przychód w postaci odsetek, co kwalifikuje je jako działalność gospodarczą.

Czy charakter prawny pożyczkodawcy (spółka kapitałowa) wpływa na kwalifikację czynności udzielania pożyczek jako działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka kapitałowa, udzielając oprocentowanych pożyczek, działa jako podatnik VAT, ponieważ wykorzystuje środki finansowe w sposób ciągły dla celów zarobkowych, niezależnie od tego, czy jest to jej podstawowa działalność.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że działalność gospodarcza jest kategorią obiektywną, ocenianą na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych, a nie subiektywnej oceny podmiotu. Pożyczki udzielane przez spółkę kapitałową z własnych środków, za oprocentowaniem, stanowią element jej działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. S.A. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (15)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Udzielanie oprocentowanych pożyczek przez spółkę kapitałową podmiotom powiązanym stanowi taką działalność.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udzielanie oprocentowanych pożyczek przez spółkę kapitałową podmiotom powiązanym stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. • Czynności te są wykonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych i stanowią element inwestowania kapitału. • Przychód z odsetek od pożyczek kwalifikuje te czynności jako działalność gospodarczą. • Orzecznictwo TSUE potwierdza, że odsetki od pożyczek udzielonych przez spółkę holdingową spółkom, w których posiada udziały, podlegają VAT.

Odrzucone argumenty

Udzielanie pożyczek przez spółkę miało charakter przejściowy i nie stanowiło jej podstawowej działalności gospodarczej. • Pożyczki były udzielane incydentalnie, a nie w ramach stałej i zorganizowanej działalności pożyczkowej. • Brak badania zdolności kredytowej pożyczkobiorcy i brak pobierania prowizji świadczą o tym, że nie jest to profesjonalna działalność pożyczkowa.

Godne uwagi sformułowania

podatek VAT ma charakter podatku powszechnego • niemal wszystkie zdarzenia gospodarcze objęte są ww. ustawą • zdarzenia niepodlegające opodatkowaniu mają charakter wyjątkowy • działalność gospodarcza to prawnie określona sytuacja, którą trzeba oceniać na podstawie zbadania konkretnych okoliczności faktycznych • prowadzenie działalności gospodarczej jest zatem kategorią obiektywną niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot • transakcje sporadyczne to takie, które nie są związane z zasadniczą działalnością podatnika, a przychody z ich tytułu nie są bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem tej działalności • działalność finansowa spółki w zakresie udzielania pożyczek stanowi stały element wbudowany w funkcjonowanie podstawowej działalności podatnika • spółka holdingowa świadczy te usługi w charakterze podatnika VAT, ponieważ w takim charakterze 'działa osoba wykonująca transakcje stanowiące bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie jej działalności opodatkowanej'

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący sprawozdawca

Ryszard Pęk

członek

Dominik Mączyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że udzielanie oprocentowanych pożyczek przez spółki kapitałowe podmiotom powiązanym, nawet jeśli sporadyczne, stanowi działalność gospodarczą podlegającą VAT, zgodnie z interpretacją art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i orzecznictwem TSUE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki kapitałowej udzielającej pożyczek podmiotom powiązanym. Interpretacja może być odmienna w przypadku pożyczek udzielanych przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej lub w innych, specyficznych okolicznościach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia opodatkowania VAT pożyczek między podmiotami powiązanymi, co jest istotne dla wielu firm. Wyrok NSA wyjaśnia kluczowe kryteria odróżniania działalności gospodarczej od sporadycznych transakcji.

Czy pożyczki między spółkami powiązanymi podlegają VAT? NSA rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst