Orzeczenie · 2025-11-04

I FSK 1621/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-04

NSApodatkowensa

VATkaruzela podatkowaoszustwo podatkoweprawo procesoweuzasadnienie wyrokukontrola instancyjnanależyta starannośćdobra wiarafakturytransakcje fikcyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez T.U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie, który oddalił skargi podatnika na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (IAS) dotyczące podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 2016 r. do stycznia 2017 r. Organy podatkowe uznały, że podatnik uczestniczył w karuzeli podatkowej i transakcje były fikcyjne, a podatnik miał tego świadomość. WSA w Rzeszowie podtrzymał te stanowiska. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że wyrok WSA jest wadliwy z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ uzasadnienie nie spełnia wymogów ustawowych. Sąd pierwszej instancji nie wykazał w sposób przekonujący, jakie dowody świadczą o roli podatnika jako brokera ani o jego świadomości co do fikcyjności transakcji. NSA uznał, że WSA nie powinien wykluczać analizy należytej staranności podatnika, nawet jeśli uznał jego udział za świadomy. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, nakazując mu dokładne zbadanie dowodów i sporządzenie prawidłowego uzasadnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie analizy stanu faktycznego, dowodów i świadomości strony w kontekście oszustwa podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, nie pozwalało na kontrolę instancyjną i nie wykazało w sposób przekonujący, jakie dowody świadczą o roli strony jako brokera ani o jej świadomości co do fikcyjności transakcji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nie wykazał w uzasadnieniu, jakie konkretne dowody świadczą o roli strony w karuzeli podatkowej ani o jej świadomości. Sąd pierwszej instancji nie powinien wykluczać analizy należytej staranności, nawet jeśli uznał udział strony za świadomy.

Czy podatnik, który uczestniczył w transakcjach uznanych za fikcyjne w ramach karuzeli podatkowej, może być pozbawiony prawa do odliczenia VAT, jeśli działał z należytą starannością?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwestia ta nie została w pełni rozstrzygnięta przez WSA, a NSA wskazał na potrzebę jej zbadania w ponownym postępowaniu, podkreślając, że wykluczenie analizy należytej staranności było błędem.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie wykluczył potrzebę rozważań w zakresie dochowania należytej staranności, uznając świadomy udział podatnika. W ponownym postępowaniu należy zweryfikować, czy podatnik działał z należytą starannością, jeśli nie znajdzie się dowodów na świadomy udział w oszustwie.

Czy błędne uzasadnienie wyroku WSA, naruszające art. 141 § 4 p.p.s.a., stanowi podstawę do uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe uzasadnienie, które uniemożliwia kontrolę instancyjną, jest podstawą do uchylenia wyroku.

Uzasadnienie

NSA wielokrotnie wskazywał, że funkcja uzasadnienia polega na umożliwieniu kontroli instancyjnej. Wada uzasadnienia, która nie pozwala na taką kontrolę, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia, uniemożliwiająca kontrolę instancyjną, może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach jej zarzutów i wniosków.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

ustawa o VAT art. 88 § 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący sytuacji, w których podatnik nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony (np. faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane).

Pomocnicze

o.p. art. 120