Orzeczenie · 2026-03-02

I FSK 1603/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-02
NSApodatkoweWysokansa
spółka cywilnarozwiązanie spółkizdolność sądowazdolność procesowainteres prawnypodatek VATpostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaodpowiedzialność wspólników

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Łodzi, które odrzuciło skargę byłych wspólników spółki cywilnej na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. WSA uznał, że po rozwiązaniu spółki cywilnej, byli wspólnicy nie posiadają zdolności sądowej ani procesowej do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, wskazując na błędne zastosowanie przepisów proceduralnych. NSA podkreślił, że byli wspólnicy spółki cywilnej, która została rozwiązana w trakcie postępowania podatkowego, mają interes prawny w zaskarżeniu decyzji dotyczącej zobowiązań podatkowych spółki, ponieważ ponoszą za nie odpowiedzialność. Sąd odwołał się do przepisów Ordynacji podatkowej (art. 115 § 4) oraz Kodeksu cywilnego (art. 864), a także do utrwalonego orzecznictwa NSA, które przyznaje byłym wspólnikom legitymację do wniesienia skargi. NSA uznał, że odrzucenie skargi przez WSA naruszyło art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z innymi przepisami, a także zasadę prawa do sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że byli wspólnicy spółki cywilnej mają interes prawny w zaskarżaniu decyzji podatkowych dotyczących spółki po jej rozwiązaniu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania spółki cywilnej w trakcie postępowania podatkowego i odpowiedzialności wspólników.

Zagadnienia prawne (2)

Czy byli wspólnicy spółki cywilnej, która została rozwiązana w trakcie postępowania podatkowego, posiadają zdolność sądową i procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, byli wspólnicy posiadają interes prawny w zaskarżeniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, nawet po rozwiązaniu spółki, ze względu na ich odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo rozwiązania spółki, byli wspólnicy mają interes prawny w zaskarżeniu decyzji podatkowych, ponieważ ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Odrzucenie skargi przez WSA naruszyło prawo do sądu.

Czy art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy o KAS przewiduje wstąpienie byłych wspólników rozwiązanej spółki cywilnej do postępowania podatkowego w miejsce spółki, przyznając im przymiot strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten należy interpretować w ten sposób, że w przypadku rozwiązania spółki cywilnej w trakcie postępowania podatkowego, postępowanie powinno zakończyć się decyzją orzekającą o odpowiedzialności byłych wspólników, co przyznaje im podmiotowość prawnopodatkową.

Uzasadnienie

Skarżący argumentowali, że art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy o KAS nakazuje wstąpienie byłych wspólników do postępowania w miejsce spółki, co przyznaje im status strony i podmiotowość prawnopodatkową.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżone postanowienie WSA zostało uchylone w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

Przepisy (17)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawidłowa podstawa prawna odrzucenia skargi, gdy wniesiona przez podmiot nieuprawniony.

ustawa o KAS art. 83 § ust. 5 pkt 2

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Przepis dotyczący postępowania w przypadku rozwiązania spółki cywilnej w trakcie postępowania podatkowego.

O.p. art. 115 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy decyzji orzekającej o odpowiedzialności byłych wspólników za zaległości podatkowe.

K.c. art. 864

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Dz.U. 2026 poz 143 art. 58 § § 1 pkt 6

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niewłaściwie zastosowany przez WSA jako podstawa odrzucenia skargi z powodu braku zdolności sądowej.

P.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy przesłanki interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

P.p.s.a. art. 182 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie skargi kasacyjnej od postanowienia WSA na posiedzeniu niejawnym.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Zasada prawa do sądu.

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podporządkowanie kognicji sądu decyzji administracyjnych.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygania o kosztach sądowych.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygania o kosztach sądowych.

P.p.s.a. art. 201

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygania o kosztach sądowych.

P.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygania o kosztach sądowych.

P.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygania o kosztach sądowych.

Dz.U. 2026 poz 143 art. 50 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Byli wspólnicy spółki cywilnej rozwiązanej w trakcie postępowania podatkowego posiadają interes prawny w zaskarżeniu decyzji dotyczącej zobowiązań podatkowych spółki. • Rozwiązanie spółki cywilnej nie pozbawia jej byłych wspólników legitymacji do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie dotyczącym zobowiązań podatkowych, za które ponoszą odpowiedzialność. • Odrzucenie skargi przez WSA narusza zasadę prawa do sądu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że byli wspólnicy spółki cywilnej nie posiadają zdolności sądowej i procesowej po rozwiązaniu spółki.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo określił podstawę prawną odrzucenia skargi wskazując na art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. • W zaskarżonym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji odmawiając byłym wspólnikom spółki cywilnej przymiotu strony, pominął okoliczność istnienia interesu prawnego byłych wspólników w zaskarżeniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej. • Uznanie za prawidłowe stanowiska sądu pierwszej instancji doprowadziłoby do niedopuszczalnej sytuacji, w której kategoria spraw objęta niniejszą skargą byłaby wyłączona spod kontroli sądowej, co pozostawałoby w sprzeczności z zasadą prawa do sądu.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że byli wspólnicy spółki cywilnej mają interes prawny w zaskarżaniu decyzji podatkowych dotyczących spółki po jej rozwiązaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania spółki cywilnej w trakcie postępowania podatkowego i odpowiedzialności wspólników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z odpowiedzialnością wspólników po rozwiązaniu spółki, co ma praktyczne znaczenie dla wielu przedsiębiorców.

Czy po rozwiązaniu spółki nadal odpowiadasz za jej długi podatkowe? NSA wyjaśnia!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst