Orzeczenie · 2011-06-30

I FSK 1602/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2011-06-30

NSApodatkoweWysokansa

VATprawo do odliczeniafakturarzeczywistość gospodarczaoszustwo podatkowezłomkontrahentpostępowanie podatkoweNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktur dokumentujących zakup złomu stalowego. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia, ponieważ u wystawcy faktur, Firmy Usługowo-Handlowej R. M., brakowało kopii tych faktur w ewidencji, a także nie potwierdzono dokonania transakcji. Analiza wykazała, że R. M. nie mógł sprzedać ilości złomu wynikającej z faktur, a podpisy i pieczęcie na fakturach mogły być podrobione. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę podatnika, uznając, że zakwestionowane faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a zatem nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, a także niekonstytucyjność rozporządzenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że prawo do odliczenia VAT przysługuje tylko od faktur dokumentujących faktycznie zrealizowane czynności. Sąd wskazał, że zasada neutralności VAT nie oznacza prawa do odliczenia podatku z faktury, która nie odzwierciedla rzeczywistego zobowiązania podatkowego wystawcy, nawet jeśli nabywca działał w dobrej wierze. Fałszywa faktura, co do podmiotu realizującego czynność, nie może stanowić podstawy do odliczenia podatku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że prawo do odliczenia VAT wymaga faktycznego dokonania transakcji przez wystawcę faktury, nawet w przypadku działania nabywcy w dobrej wierze. Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących VAT w kontekście oszustw podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku rzeczywistej transakcji i wątpliwości co do tożsamości sprzedawcy. Interpretacja przepisów VAT w kontekście oszustw podatkowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury, jeśli transakcja udokumentowana tą fakturą nie została faktycznie dokonana przez podmiot wskazany jako wystawca?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury, która nie dokumentuje faktycznie zrealizowanej czynności rodzącej obowiązek podatkowy u jej wystawcy.

Uzasadnienie

Prawo do odliczenia VAT jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę. Jeśli brak takiej faktycznej czynności, nie może powstać obowiązek podatkowy, a tym samym brak prawa do odliczenia. Fałszywa faktura, co do podmiotu realizującego czynność, nie może stanowić podstawy do odliczenia podatku.

Czy przepis § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. jest zgodny z Konstytucją RP i czy mógł stanowić podstawę do odmowy prawa do odliczenia VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie narusza Konstytucji RP, ponieważ stanowił jedynie powtórzenie normy wynikającej z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, a sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia tylko w sytuacji uzasadnionej merytorycznie niezgodności z ustawą zasadniczą, czego w tej sprawie nie stwierdzono.

Uzasadnienie

Przepis rozporządzenia stanowił powtórzenie normy ustawowej, a brak było merytorycznych przesłanek do stwierdzenia jego niezgodności z Konstytucją. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia wynika z faktycznej czynności, a nie tylko z posiadania faktury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (12)

Główne

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury, dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu. Faktura nieodzwierciedlająca rzeczywiście dokonanej przez jej wystawcę czynności, która rodziłaby u niego obowiązek podatkowy, nie daje odbiorcy tej faktury prawa do odliczenia wykazanego w niej podatku, niezależnie od tego, czy pozostaje on w dobrej wierze.

rozporządzenie art. 14 § ust. 2 pkt 4 lit. a

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług

W przypadku gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 106

Ustawa o podatku od towarów i usług

Faktura VAT powinna stwierdzać czynności pomiędzy dwoma konkretnymi podmiotami, sprzedawcą i nabywcą. W sytuacji gdy dokumentowała czynność pomiędzy dwoma podmiotami, z których jeden nie był jej stroną, dokumentowała czynność, która nie została dokonana.

Ordynacja podatkowa art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § par. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 151