Orzeczenie · 2025-10-01

I FSK 1589/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-01
NSApodatkoweWysokansa
VATuprawnienia do emisji CO2instrumenty finansowetransakcje terminowezwolnienie podatkowedyrektywa VATpytanie prejudycjalneTSUEimplementacja prawa UE

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpatrywał skargę kasacyjną M. S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył opodatkowania podatkiem VAT transakcji terminowej sprzedaży uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, które były rozliczane wyłącznie finansowo, bez fizycznej dostawy instrumentu bazowego. Bank (skarżący) uważał, że takie transakcje, jako czysto finansowe, powinny być zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, powołując się na art. 135 ust. 1 lit. f dyrektywy 2006/112/WE. Organ interpretacyjny i WSA uznali jednak, że wyłączenie ze zwolnienia zawarte w art. 43 ust. 16 pkt 5 ustawy o VAT, które dotyczy transakcji, które "mogą być zrealizowane" poprzez dostawę towarów, wyklucza zastosowanie zwolnienia, niezależnie od faktycznego sposobu rozliczenia. NSA, mając wątpliwości co do zgodności polskiego przepisu z dyrektywą UE, postanowił skierować pytanie prejudycjalne do TSUE w celu wyjaśnienia, czy art. 135 ust. 1 lit. f dyrektywy należy rozumieć w ten sposób, że zwolnione z podatku są transakcje terminowej sprzedaży uprawnień do emisji gazów cieplarnianych z opcją rozliczenia pieniężnego, gdy nie dochodzi do dostawy instrumentów bazowych. Jednocześnie NSA zawiesił postępowanie w sprawie do czasu uzyskania odpowiedzi od TSUE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów VAT dotyczących transakcji finansowych związanych z uprawnieniami do emisji CO2 oraz kwestie implementacji prawa UE.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie zależy od odpowiedzi TSUE na pytanie prejudycjalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 135 ust. 1 lit. f w związku z art. 15 ust. 2 Dyrektywy Rady 2006/112/WE należy rozumieć w ten sposób, że zwolnione z podatku VAT są transakcje terminowej sprzedaży uprawnień do emisji gazów cieplarnianych z opcją rozliczenia pieniężnego w sytuacji, w której nie dochodzi do dostawy instrumentów bazowych i przeniesienia własności uprawnień do emisji gazów cieplarnianych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji i organ interpretacyjny uznali, że takie transakcje nie są zwolnione z VAT, ponieważ polski przepis art. 43 ust. 16 pkt 5 ustawy o VAT wyłącza zwolnienie dla instrumentów, które "mogą być zrealizowane" poprzez dostawę towarów, niezależnie od faktycznego sposobu rozliczenia.

Uzasadnienie

Wątpliwość NSA dotyczy tego, czy polskie przepisy (art. 43 ust. 1 pkt 41 i ust. 16 pkt 5 ustawy o VAT) prawidłowo implementują art. 135 ust. 1 lit. f dyrektywy 2006/112/WE. Sąd pierwszej instancji uznał, że możliwość fizycznego dostarczenia uprawnień do emisji CO2, nawet jeśli transakcja jest rozliczana finansowo, wyłącza zwolnienie. NSA kwestionuje, czy taka szeroka interpretacja wyłączenia jest zgodna z celem dyrektywy, która ma wyłączać transakcje związane z realizacją towarową instrumentu finansowego.

Czy art. 43 ust. 16 pkt 5 ustawy o VAT stanowi prawidłową implementację wyłączenia ze zwolnienia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 lit. f dyrektywy Rady 2006/112/WE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

NSA powziął wątpliwość co do prawidłowości implementacji, wskazując, że zakres wyłączenia w polskim przepisie jest szerszy niż w dyrektywie.

Uzasadnienie

NSA zauważył, że dyrektywa wyłącza transakcje ustanawiające tytuł prawny do towarów, podczas gdy polski przepis wyłącza transakcje, które "mogą być zrealizowane" poprzez dostawę towarów, co może prowadzić do opodatkowania transakcji finansowych, które nie powinny być wyłączone ze zwolnienia zgodnie z celem dyrektywy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i zawieszenie postępowania.

Przepisy (7)

Główne

u.p.t.u. art. 43 § 1 pkt 41

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwalnia od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, z wyłączeniem przechowywania i zarządzania nimi oraz usług pośrednictwa.

Dyrektywa 2006/112/WE art. 135 § 1 lit. f

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Zwalnia transakcje, łącznie z pośrednictwem, których przedmiotem są papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów, oraz praw lub papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 43 § 16 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Wyłącza ze zwolnienia usługi dotyczące praw i udziałów, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki, limity produkcji oraz uprawnienia do emisji, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione.

Dyrektywa 2006/112/WE art. 15 § 2

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Pozwala państwom członkowskim uznać za rzeczy określone udziały w nieruchomości, prawa rzeczowe dające prawo do korzystania z nieruchomości oraz udziały dające prawo własności lub posiadania nieruchomości.

TFEU art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Reguluje procedurę zadawania pytań prejudycjalnych do TSUE.

p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia zawieszenie postępowania w przypadku konieczności rozstrzygnięcia przez TSUE kwestii związanych z prawem UE.

u.o.i.f. art. 2 § pkt 2

Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi

Definiuje instrumenty finansowe, w tym opcje i kontrakty terminowe.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

"mogą być zrealizowane" zamiast "są realizowane" • prawidłowa implementacja przepisów dyrektywy • cel i systemowa rola art. 135 ust. 1 lit. f dyrektywy

Skład orzekający

Ryszard Pęk

przewodniczący sprawozdawca

Artur Mudrecki

członek

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów VAT dotyczących transakcji finansowych związanych z uprawnieniami do emisji CO2 oraz kwestie implementacji prawa UE."

Ograniczenia: Orzeczenie zależy od odpowiedzi TSUE na pytanie prejudycjalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego w podatkach VAT, związanego z rynkiem uprawnień do emisji CO2 i jego opodatkowaniem, a także kwestii implementacji prawa unijnego do polskiego porządku prawnego.

Czy transakcje finansowe na uprawnieniach do emisji CO2 są zwolnione z VAT? NSA pyta TSUE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst