I FSK 1582/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie opodatkowania akcyzą energii elektrycznej zużywanej do produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu, uznając, że zwolnienie z art. 30 ust. 7 ustawy o podatku akcyzowym dotyczy tylko zużycia, a nie sprzedaży energii.
Spółka zaskarżyła wyrok WSA, który oddalił jej skargę na interpretację indywidualną dotyczącą podatku akcyzowego. Spór dotyczył opodatkowania akcyzą energii elektrycznej nabytej od dostawcy zewnętrznego i zużytej na potrzeby własnej elektrociepłowni. Spółka argumentowała, że zużycie to powinno być zwolnione z akcyzy na podstawie art. 30 ust. 7 ustawy o podatku akcyzowym. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przepis ten dotyczy wyłącznie czynności zużycia energii, a nie jej sprzedaży, a nabyta energia, która nie podlega opodatkowaniu, nie może być z niego zwolniona.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku akcyzowego. Spór dotyczył kwestii, czy spółka, jako nabywca końcowy energii elektrycznej, powinna zapłacić podatek akcyzowy od energii zakupionej od dostawcy zewnętrznego i zużytej na zasilanie własnych elektrociepłowni biogazowych. Spółka stała na stanowisku, że takie zużycie powinno być zwolnione z akcyzy na podstawie art. 30 ust. 7 ustawy o podatku akcyzowym, który przewiduje zwolnienie dla zużycia energii elektrycznej w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu. Organ interpretacyjny i sąd pierwszej instancji nie podzieliły tego stanowiska, uznając, że spółka nabywa energię z naliczoną akcyzą, a zwolnienie z art. 30 ust. 7 u.p.a. dotyczy wyłącznie czynności zużycia, a nie sprzedaży energii. NSA w wyroku z dnia 26 marca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną spółki. Sąd podkreślił, że art. 30 ust. 7 u.p.a. zwalnia od akcyzy wyłącznie czynność zużycia energii elektrycznej, a nie jej sprzedaż. Ponieważ nabyta przez spółkę energia elektryczna, zużywana na potrzeby własnej produkcji, nie podlegała opodatkowaniu akcyzą w myśl art. 9 ust. 1 u.p.a. (z wyjątkiem art. 9 ust. 1 pkt 6, który nie miał zastosowania), nie mogła być z niej zwolniona. NSA odrzucił argumenty spółki dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zarzut dyskryminacji, wskazując, że odmienne traktowanie wynika z różnych decyzji gospodarczych podejmowanych przez podatników.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie z art. 30 ust. 7 u.p.a. dotyczy wyłącznie czynności zużycia energii elektrycznej, a nie jej sprzedaży. Ponieważ nabyta energia elektryczna, zużywana na potrzeby własnej produkcji, nie podlegała opodatkowaniu akcyzą w myśl art. 9 ust. 1 u.p.a., nie mogła być z niej zwolniona.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 30 ust. 7 u.p.a. zwalnia od akcyzy tylko czynność zużycia energii elektrycznej, a nie jej sprzedaż. Skoro nabyta przez spółkę energia elektryczna nie podlegała opodatkowaniu akcyzą zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.a., nie mogła być od niej zwolniona. Wykładnia przepisu nie może wykraczać poza jego językowe znaczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.a. art. 9 § ust. 1 pkt 2-4
Ustawa o podatku akcyzowym
Określa, kiedy następuje opodatkowanie akcyzą energii elektrycznej, w tym sprzedaż nabywcy końcowemu oraz zużycie przez podmiot posiadający koncesję lub przez podmiot nieposiadający koncesji, który wyprodukował energię.
u.p.a. art. 30 § ust. 7
Ustawa o podatku akcyzowym
Zwalnia od akcyzy zużycie energii elektrycznej w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu. NSA zinterpretował, że dotyczy to wyłącznie czynności zużycia, a nie sprzedaży.
Pomocnicze
u.p.a. art. 2 § ust. 1 pkt 19
Ustawa o podatku akcyzowym
Definiuje 'nabywcę końcowego' jako podmiot nabywający energię elektryczną, nieposiadający koncesji na wytwarzanie, magazynowanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy skutków uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia aktu lub czynności, gdy naruszono przepisy postępowania.
o.p. art. 14c § § 1 i 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy wymogów interpretacji indywidualnej.
o.p. art. 14b § § 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy zakresu wniosku o interpretację indywidualną.
Ustawa Prawo energetyczne art. 10
Ustawa, do której odwołuje się ustawa o podatku akcyzowym w definicji koncesji.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakazuje dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania w zw. z art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 14b § 3 o.p. przez odmowę uchylenia interpretacji wydanej w odniesieniu do stanu faktycznego innego niż przedstawiony we wniosku. Naruszenie art. 30 ust. 7 u.p.a. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zwolnienia nie stosuje się wobec energii elektrycznej nabywanej przez podmiot o statusie nabywcy końcowego, w całości zużywanej przez ten podmiot do produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu. Naruszenie art. 30 ust. 7 u.p.a. w zw. z art. 21 ust. 3 Dyrektywy energetycznej przez błędną wykładnię i nieuzasadnione zawężenie zakresu zastosowania art. 30 ust. 7 u.p.a. względem prawa unijnego. Naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez błędną wykładnię i nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji podmiotów nabywających energię elektryczną, co doprowadziło do dyskryminacyjnego ograniczenia spółce prawa do zastosowania zwolnienia.
Godne uwagi sformułowania
Nie można bowiem zwolnić od akcyzy czynności, która akcyzie nie podlega. Zwolnienie to należy odnieść wyłącznie do tych przypadków z art. 9 ust. 1 u.p.a., które przewidują opodatkowanie akcyzą czynności zużycia energii elektrycznej. Nie można zatem uznać, że zwalniając od akcyzy 'zużycie energii elektrycznej' w art. 30 ust. 7 u.p.a. ustawodawca miał na myśli nie tylko 'zużycie', ale również 'sprzedaż'.
Skład orzekający
Sylwester Marciniak
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Kołaczek
członek
Elżbieta Olechniewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania akcyzą energii elektrycznej, w szczególności zakresu zastosowania zwolnienia z art. 30 ust. 7 ustawy o podatku akcyzowym oraz rozróżnienia między sprzedażą a zużyciem energii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabywcy końcowego energii elektrycznej zużywanej na potrzeby własnej produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu, w kontekście przepisów ustawy o podatku akcyzowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z energią elektryczną i jej opodatkowaniem, co jest istotne dla firm z sektora energetycznego i przetwórczego. Wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między sprzedażą a zużyciem energii w kontekście zwolnień podatkowych.
“Czy zakupiona energia elektryczna na własne potrzeby produkcji jest zwolniona z akcyzy? NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1582/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-03-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Elżbieta Olechniewicz Marek Kołaczek Sylwester Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek akcyzowy Sygn. powiązane V SA/Wa 505/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-02 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 864 art. 9 ust. 1 pkt 2-4, art. 30 ust. 7 Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak (spr.), Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA (del.) Elżbieta Olechniewicz, Protokolant Kamil Klatt, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 505/20 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 stycznia 2020 r. nr 0111-KDIB3-3.4013.246.2019.2.MK w przedmiocie podatku akcyzowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrok sądu pierwszej instancji 1.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 505/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: sąd pierwszej instancji) oddalił skargę P. sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca lub spółka) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ interpretacyjny) z dnia 3 stycznia 2020 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. 1.2. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że przedmiotem pytania spółki było to, czy powstaje obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem przez nią – jako właściciela dwóch elektrociepłowni na biogaz rolniczy – od dostawcy zewnętrznego energii elektrycznej i zużyciem jej na zasilanie urządzeń, budynku technicznego i sterowni oraz systemu monitoringu. Zdaniem spółki odpowiedź powinna być negatywna, którego to stanowiska organ interpretacyjny nie podzielił. 1.3. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona interpretacja nie narusza prawo i podzielił stanowisko organu co do meritum spornego zagadnienia. Odwołując się m.in. do przepisów art. 9 ust. 1, art. 2 ust. 1 pkt 19, art. 30 ust. 7 i art. 11 ust. 1-2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 864 ze zm., dalej u.p.a.), jak i 21 ust. 5, art. 15 ust. 1 dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.Urz.UE.L.283 z dnia 31 października 2003 r., str. 51 ze zm.; Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. I, str. 405 ze zm.; dalej Dyrektywa energetyczna), sąd pierwszej instancji stwierdził, że spółka – jako nabywca końcowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 19 u.p.a. – nabywa energię elektryczną od dystrybutora z naliczoną już i stanowiącą element ceny nabycia akcyzą. Cena taka zawsze będzie zawierać wliczony podatek akcyzowy, nawet jeśli nabywana energia elektryczna jest przeznaczona do zużycia w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu. Sam fakt wytwarzania energii elektrycznej nie warunkuje jeszcze możliwości zastosowania zwolnienia z opodatkowania wobec energii elektrycznej. Możliwość zastosowania zwolnienia umożliwia posiadanie odpowiedniego statusu, który wynika z dokonywania czynności, które będą rodzić obowiązek podatkowy w akcyzie w zakresie energii elektrycznej. Nie ulega wątpliwości, że spółka takich czynności nie dokonuje, a skoro obowiązek podatkowy nie powstaje, to nie działa też zwolnienie podatkowe z art. 30 ust. 7 u.p.a. 1.4. Sąd nie zgodził się ze spółką, że organ interpretacyjny zmienił stan faktyczny przedstawiony we wniosku, stwierdzając, że wszystkie elementy istotne z punktu widzenia udzielonej odpowiedzi zostały przyjęte zgodnie z opisem spółki, natomiast kwestie, jakie procesy produkcyjne wchodzą w zakres zwolnienia z art. 30 ust. 7 u.p.a. nie mają dla tej odpowiedzi znaczenia. 2. Skarga kasacyjna 2.1. W skardze kasacyjnej spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na rozprawie. 2.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie 1) przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej o.p.), przez odmowę uchylenia interpretacji wydanej w odniesieniu do stanu faktycznego innego niż przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, czyli zaakceptowanie dokonania przez organ modyfikacji stanu faktycznego sprawy w zakresie elementów składających się na opisany proces produkcji energii elektrycznej, co skutkowało przeprowadzeniem subsumcji przepisów do stanu faktycznego nieodpowiadającego opisowi zawartemu we wniosku; 2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 7 u.p.a. a) przez jego - błędną wykładnię i przyjęcie, że zwolnienia z tego przepisu nie stosuje się wobec energii elektrycznej nabywanej przez podmiot o statusie nabywcy końcowego, w całości zużywanej przez ten podmiot do produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu oraz przyjęcie dodatkowych, pozaustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie zwolnienia, - niewłaściwe zastosowanie, czyli niezastosowanie i odmowę przyznania spółce prawa do zastosowania zwolnienia wynikającego z tego przepisu w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, mimo spełnienia wszystkich przesłanek z tej regulacji; b) w zw. z art. 21 ust. 3 w zw. z art. 15 ust. 1 lit. c Dyrektywy energetycznej, przez ich błędną wykładnię i nieuzasadnione zawężenie zakresu zastosowania art. 30 ust. 7 u.p.a. względem regulacji prawa unijnego i zakresu implementacji zwolnienia do prawa krajowego, c) w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, przez ich błędną wykładnię i nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji podmiotów nabywających energię elektryczną w celu zużycia w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu oraz podmiotów samodzielnie wytwarzających taką energię elektryczną, czym doprowadzono do dyskryminacyjnego ograniczenia spółce prawa do zastosowania zwolnienia (spółka nie korzysta ze zwolnienia z podatku akcyzowego w jakimkolwiek zakresie, podczas gdy zużycie energii elektrycznej w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu uzasadnia zastosowanie zwolnienia). 3. Odpowiedź na skargę kasacyjną 3.1. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Skarga kasacyjna spółki nie zasługuje na uwzględnienie. 5. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że - rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej (z niezachodzącym w przedmiotowej sprawie wyjątkiem zaistnienia przesłanek nieważności postępowania) - Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do uzupełniania bądź precyzowania zarzutów podnoszonych przez stronę, czy formułowanej na ich poparcie argumentacji. Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. wynika, że to do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten sąd rozważone czy ocenione. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, (ale też podnoszenie ich w sposób ogólnikowy lub wybiórczy), skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy podatkowe. Wymaga też zaznaczenia, że strona podnosząca zarzuty uchybienia przepisom proceduralnym powinna uwzględnić przy konstruowaniu takich zarzutów, że w świetle art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawa kasacyjna obejmująca zarzut naruszenia przepisów postępowania może być skuteczna (tj. prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej) jedynie w przypadku, gdy zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie, że taki potencjalny istotny wpływ na rozstrzygnięcie zachodzi, należy również do strony, gdyż także w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do zastępowania jej w prawidłowym formułowaniu podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Wskazane uwagi są istotne w badanej sprawie dlatego, że w swojej skardze kasacyjnej spółka w istocie nie zakwestionowała stanowiska sądu pierwszej instancji dotyczącego niezasadności zarzutu procesowego, tj. niepodzielenia zdania spółki o niedopuszczalnej modyfikacji stanu faktycznego przedstawionego we wniosku. Należy bowiem zwrócić uwagę, że sąd pierwszej instancji jasno stwierdził, że kwestie, jakie procesy produkcyjne wchodzą w zakres zwolnienia z art. 30 ust. 7 u.p.a. nie mają znaczenia dla odpowiedzi udzielonej spółce przez organ interpretacyjny, gdyż niespełnienie przez przedstawiony we wniosku proces produkcyjny wymogów z art. 30 ust. 7 u.p.a. nie było powodem stwierdzenia, że zwolnienie nie przysługuje. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności spółka powinna była wykazać, że ten pogląd sądu jest błędny, tj. że to, jakie czynności składają się na proces produkcji energii elektrycznej w biogazowniach, jest istotne z punktu widzenia treści zaskarżonej interpretacji. Takiego wywodu w badanej skardze kasacyjnej zabrakło, gdyż spółka ogranicza się do wskazania, że doszło (i w jakim zakresie) do niedopuszczalnej modyfikacji stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, nie próbując podważyć poglądu sądu o braku takiej modyfikacji w odniesieniu do elementów stanu faktycznego istotnych dla treści udzielonej spółce interpretacji indywidualnej. Związany granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do rozpatrzenia zarzutu niedopuszczalnej modyfikacji stanu faktycznego przez organ interpretacyjny w sytuacji, gdy skarżąca nie kwestionuje w istocie poglądu sądu, że taka (ewentualna) modyfikacja nie dotyczy okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Samo w sobie gołosłowne niepodzielenie tego stanowiska sądu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie jest w tym względzie wystarczające. Z tego powodu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 14b § 3 o.p. 6. Nie zasługują na uwzględnienie również podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego. 7. Dla oceny zasadności zarzutów uchybienia normom materialnoprawnym decydujące znaczenie ma treść kilku przepisów u.p.a. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 19 u.p.a. użyte w ustawie określenie "nabywca końcowy" oznacza podmiot nabywający energię elektryczną, nieposiadający koncesji na wytwarzanie, magazynowanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (wyłączenia z art. 2 ust. 1 pkt 19 lit. a-d u.p.a. są nieistotne w badanej sprawie). Okoliczność, że spółka takiej koncesji nie posiada i jest traktowana na potrzeby u.p.a. jako nabywca końcowy nie jest w sprawie sporna. W świetle art. 9 ust. 1 u.p.a. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej interpretacji indywidualnej) przedmiotem opodatkowania akcyzą w przypadku energii elektrycznej jest: 1) nabycie wewnątrzwspólnotowe energii elektrycznej przez nabywcę końcowego; 2) sprzedaż energii elektrycznej nabywcy końcowemu na terytorium kraju, w tym przez podmiot nieposiadający koncesji na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, który wyprodukował tę energię; 3) zużycie energii elektrycznej przez podmiot posiadający koncesję, o której mowa w pkt 2; 4) zużycie energii elektrycznej przez podmiot nieposiadający koncesji, o której mowa w pkt 2, który wyprodukował tę energię; 5) import energii elektrycznej przez nabywcę końcowego; 6) zużycie energii elektrycznej przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu. Najistotniejszym w sprawie przepisem prawa materialnego jest art. 30 ust. 7 u.p.a., tj. przepis przewidujący zwolnienie od akcyzy, które zdaniem spółki powinno znaleźć zastosowanie w jej przypadku. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od akcyzy zużycie energii elektrycznej w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu. Analizując przywołane przepisy należy podkreślić, że art. 30 ust. 7 u.p.a. zwalnia od akcyzy wyłącznie czynność zużycia energii elektrycznej (w przewidzianym w tym przepisie przypadku). Oznacza to, że zwolnienie to należy odnieść wyłącznie do tych przypadków z art. 9 ust. 1 u.p.a., które przewidują opodatkowanie akcyzą czynności zużycia energii elektrycznej, tj. zużycia energii elektrycznej przez podmiot posiadający koncesję, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2 u.p.a. (por. art. 9 ust. 1 pkt 3 u.p.a.), a także zużycia energii elektrycznej przez podmiot nieposiadający takiej koncesji, który wyprodukował tę energię (por. art. 9 ust. 1 pkt 4 u.p.a.). Spółka na żadnym etapie postępowania nie podnosi, że jej pytanie dotyczy zwolnienia na podstawie art. 30 ust. 7 u.p.a. zużycia energii elektrycznej, o której mowa czy to w art. 9 ust. 1 pkt 3, czy to w art. 9 ust. 1 pkt 4 u.p.a. Wręcz przeciwnie, z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika jednoznacznie, że spółka oczekuje zastosowania zwolnienia przedmiotowego z art. 30 ust. 7 u.p.a. w odniesieniu do sytuacji jej dotyczącej, uregulowanej w art. 9 ust. 1 pkt 2 u.p.a. Jednakże argumentacja ta nie może zostać uwzględniona. Skoro bowiem art. 30 ust. 7 u.p.a. wprost odnosi się do czynności zużycia energii elektrycznej, nie sposób uznać, że zwolnienie to może zostać zastosowane do zupełnie innej czynności, jaką jest przewidziana w art. 9 ust. 1 pkt 2 u.p.a. sprzedaż energii elektrycznej nabywcy końcowemu na terytorium kraju. Co więcej, czynność, której dotyczy pytanie spółki, czyli zużycie przez nią, jako nabywcę końcowego, energii elektrycznej nabytej od dostawcy zewnętrznego, w ogóle nie podlega opodatkowaniu (z wyjątkiem przypadku z art. 9 ust. 1 pkt 6 u.p.a., który to przepis nie jest jednak przedmiotem wątpliwości spółki). Cel, na który spółka zużywa nabytą przez siebie energię elektryczną jest bez znaczenia – zużycie to nie będzie powodowało powstania obowiązku podatkowego niezależnie od takiego celu. Skoro natomiast zużycie energii elektrycznej w stanie faktycznym opisanym we wniosku spółki nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego, art. 30 ust. 7 u.p.a. nigdy nie znajdzie w takiej sytuacji zastosowania. Nie można bowiem zwolnić od akcyzy czynności, która akcyzie nie podlega. Ustawodawca jednoznacznie odniósł się w art. 30 ust. 7 u.p.a. do zwolnienia od akcyzy czynności zużycia energii elektrycznej, stąd wykładni preferowanej przez skarżącą przeczy nie tylko wykładnia językowa tego przepisu, ale również zasada exceptiones non sunt extendendae, zakazująca dokonywania rozszerzającej wykładni wyjątków (takich jak zwolnienia podatkowe). Wymaga podkreślenia, że gdyby ustawodawca chciał objąć zwolnieniem sprzedaż energii elektrycznej ze względu na jej przeznaczenie (tj. zużycie na cel wskazany w art. 30 ust. 7 u.p.a.) nic nie stało na przeszkodzie takiemu sformułowaniu przepisów, by w takim przypadku, jakiego dotyczy stan faktyczny wniosku, sprzedaż taka była zwolniona od akcyzy. Brak takiego przepisu nie oznacza, jak uważa skarżąca, że analogiczne zwolnienie należy wywieść z art. 30 ust. 7 u.p.a., przepis ten bowiem – jak już zauważono – expressis verbis dotyczy wyłącznie czynności zużycia energii elektrycznej, nie czynności sprzedaży, której dotyczy w istocie wniosek spółki. Gdyby zamiarem ustawodawcy było zwolnienie również sprzedaży energii elektrycznej nabywcy końcowemu wtedy, gdy energia ta jest następnie zużywana w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu, treść art. 30 ust. 7 u.p.a. byłaby inna. Spółka oczekuje natomiast, że organ interpretacyjny i sądy administracyjne dokonają takiej wykładni art. 30 ust. 7 u.p.a., która jednoznacznie wykraczałaby poza treść językową tego przepisu i dodatkowo prowadziłaby do rozszerzającego stosowania zwolnienia podatkowego, co jest niedopuszczalne. 8. Powyższych konstatacji nie zmienia argumentacja badanej skargi kasacyjnej. I tak: a) spółka nie spełnia wymogów do zastosowania zwolnienia z art. 30 ust. 7 u.p.a. w sytuacji nabycia energii elektrycznej od dostawcy zewnętrznego (jako nabywca końcowy) i następnie zużycia jej w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu, art. 30 ust. 7 u.p.a. nie dotyczy bowiem takiego przypadku, a nie można zwolnić od akcyzy czynności, która akcyzie nie podlega, b) tam, gdzie ustawodawca przewidział możliwość zastosowania innej stawki podatku akcyzowego w przypadku sprzedaży na rzecz nabywcy, który składa sprzedawcy oświadczenie o określonym przeznaczeniu nabywanego wyrobu akcyzowego, regulacja taka została wskazana wprost w ustawie (por. np. oświadczenia o przeznaczeniu wyrobów energetycznych na cele opałowe – art. 89 ust. 5 u.p.a.); w badanym przypadku brak jest analogicznych przepisów, c) choć trafnie spółka wskazuje, że art. 30 ust. 7 u.p.a. nie różnicuje "zużycia energii elektrycznej w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu" w zależności od tego, czy energia elektryczna jest nabywana od podmiotu zewnętrznego, czy też samodzielnie wytwarzana przez zużywającego, jak i w zależności od tego, czy zużywający energię elektryczną jest podatnikiem podatku akcyzowego, czy też nie, to nie jest to konieczne, gdyż art. 30 ust. 7 u.p.t.u. nie może być interpretowany w oderwaniu od art. 9 ust. 1 u.p.t.u., który wskazuje, kiedy zużycie energii elektrycznej w ogóle podlega opodatkowaniu, a uwzględnienie tego ostatniego przepisu przy dokonywaniu wykładni granic zwolnienia nie prowadzi do dodania pozaustawowych przesłanek zwolnienia, d) trafnie spółka wskazuje, że w sytuacji, gdy ustawodawca chce rozróżnić znaczenia pojęć lub zdań jednobrzmiących, musi dać temu jednoznaczny wyraz normatywny; spółka nie dostrzega jednak, że również odwrotność tej dyrektywy jest prawdziwa, tj. nie powinno się tak samo interpretować wyrażeń jasno przez ustawodawcę rozróżnionych: nie można zatem uznać, że zwalniając od akcyzy "zużycie energii elektrycznej" w art. 30 ust. 7 u.p.a. ustawodawca miał na myśli nie tylko "zużycie", ale również "sprzedaż", e) skoro dla wykładni art. 30 ust. 7 u.p.a. nie wystarczy ograniczyć się do treści tego przepisu, ale również należy uwzględnić art. 9 ust. 1 pkt 3 i 4 u.p.a. (czyli trzeba ustalić, kiedy zużycie energii elektrycznej podlega akcyzie, by później stwierdzić, kiedy takie zużycie jest z akcyzy zwolnione), nie można zgodzić się ze spółką, że w świetle art. 21 ust. 3 Dyrektywy energetycznej (który również dotyczy wyłącznie "zużycia energii elektrycznej") art. 30 ust. 7 u.p.a. zwalnia z akcyzy także sprzedaż energii elektrycznej nabywcy końcowemu w przypadku, gdy nabywca ten zużywa tę energię elektryczną w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu, f) kwestia obowiązku prowadzenia stosownej ewidencji jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia spornego w sprawie zagadnienia, a wywody sądu pierwszej instancji w tym zakresie nie mają wpływu na wynik sprawy, g) generalne wspieranie w Dyrektywie energetycznej odnawialnych źródeł energii nie może prowadzić do rozszerzającej i sprzecznej z treścią art. 30 ust. 7 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 3-4 u.p.a. wykładni granic zwolnienia podatkowego, h) bezzasadnie skarżąca zarzuca dyskryminację na gruncie art. 32 ust. 2 Konstytucji RP – dyskryminacja co do zasady polega na nieuzasadnionym różnicowaniu osób w oparciu o ich obiektywne cechy (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 lipca 2011 r., P 14/10), tymczasem w badanym przypadku chodzi o odmienne konsekwencje podatkowe określonych decyzji gospodarczych skarżącej; skoro do spółki należy wybór, czy na "zużycie energii elektrycznej w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu" przeznaczyć część produkowanej przez siebie energii elektrycznej, czy też nabyć na ten cel energię elektryczną od dostawcy zewnętrznego, to skarżąca w istocie ma decydujący wpływ na to, jak na gruncie przepisów u.p.a. będzie wyglądało poniesienie przez nią ciężaru ekonomicznego akcyzy w omawianym przypadku. 9. Skoro podniesione przez skarżącą zarzuty kasacyjne okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. 10. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Marek Kołaczek Sylwester Marciniak Elżbieta Olechniewicz Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia WSA (del.) ----------------------- 1
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI