I FSK 1572/18

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-26
NSApodatkoweŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisędzia WSApełnomocnikrelacja służbowaNSAVAT

NSA wyłączył sędziego WSA od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej z uwagi na jego relację służbową z pełnomocnikiem strony.

Sędzia WSA Adam Nita złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie I FSK 1572/18, powołując się na relację służbową (przełożony-podwładny na uczelni) z pełnomocnikiem skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że okoliczności te mogą budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności i uwzględnił wniosek, wyłączając sędziego od orzekania.

Sprawa dotyczyła żądania wyłączenia sędziego WSA Adama Nity od orzekania w sprawie o sygn. akt I FSK 1572/18, która trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyniku skargi kasacyjnej J.J. od wyroku WSA w Krakowie. Sędzia Nita sam zwrócił się o wyłączenie, wskazując na swoją relację służbową z pełnomocnikiem skarżącej, który jest jego podwładnym na uczelni. NSA, analizując przepisy dotyczące wyłączenia sędziego (art. 19 p.p.s.a.), uznał, że nawet potencjalne wątpliwości co do bezstronności, wynikające z takich okoliczności, uzasadniają uwzględnienie wniosku. Sąd podkreślił, że wyłączenie ma na celu zapewnienie obiektywizmu i bezstronności orzekania, a w tym przypadku wystąpienie takich okoliczności dostrzegł sam sędzia, co skłoniło NSA do orzeczenia o jego wyłączeniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli okoliczności te mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet potencjalne wątpliwości co do bezstronności, wynikające z relacji służbowej sędziego z pełnomocnikiem strony, uzasadniają wyłączenie sędziego na jego wniosek, zgodnie z art. 19 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 19 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sędzia podlega wyłączeniu na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymienia enumeratywnie przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy.

p.p.s.a. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Relacja służbowa sędziego z pełnomocnikiem strony może budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 p.p.s.a., muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący

Danuta Oleś

sprawozdawca

Zbigniew Łoboda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście relacji zawodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji relacji służbowej między sędzią a pełnomocnikiem strony, co nie jest częste.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziego, choć sama decyzja jest proceduralna. Pokazuje, jak sąd dba o transparentność.

Czy relacja na uczelni może wyłączyć sędziego od orzekania w sądzie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1572/18 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Wiatrowski /przewodniczący/
Danuta Oleś /sprawozdawca/
Zbigniew Łoboda
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I SA/Kr 183/18 - Wyrok WSA w Krakowie z 2018-04-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Wyłączono sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 26 kwietnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Wiatrowski Sędziowie: Sędzia NSA Danuta Oleś (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej żądania Sędziego WSA Adama Nity o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt I FSK 1572/18 w sprawie ze skargi kasacyjnej J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 183/18 w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 12 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2010 r. postanawia wyłączyć Sędziego WSA Adama Nitę od orzekania w sprawie o sygn. akt I FSK 1572/18.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 183/18, uchylił zaskarżoną przez J.J. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 12 grudnia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2010 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J.J., w imieniu której działa dor.pod. [...].
Zarządzeniem z 21 marca 2023 r. Przewodnicząca Wydziału I Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną skierowała do rozpoznania w dniu 1 czerwca 2023 r., w składzie: przewodniczący s. NSA A. Cudak, sędziowie: s. NSA M. Kołaczek, s. del. WSA A. Nita.
Wnioskiem z 20 kwietnia 2023 r. sędzia WSA Adam Nita zwrócił się, na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), o wyłączenie go w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku poniósł, że zna osobiście pełnomocnika skarżącej, gdyż że doradca podatkowy [...] jest zatrudniona na stanowisku adiunkta w kierowanej przez niego Katedrze Prawa Finansowego [...]. Podkreślił, że pozostaje z pełnomocnikiem skarżącej w relacji nadrzędności i podległości służbowej na Uniwersytecie [...], a jego ocenie okoliczności te mogą wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I p.p.s.a. Przepisy powołanej ustawy różnicują zasady wyłączenia sędziego w zależności od charakteru przesłanek, które mają stanowić podstawę tego wyłączenia. Sędzia z mocy samej ustawy wyłączony jest w sprawach, w których wystąpią przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a. Katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco, co związane jest z doniosłością skutków prawnych orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy. Skutkiem takim jest bowiem nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Natomiast na podstawie art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Powyższy przepis odnosi się do sytuacji, w której konkretne okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w rozpatrywanej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie o jego stronniczości i niesprawiedliwości, zaś wniosek o wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Konieczność odniesienia względnych przesłanek wyłączenia sędziego do okoliczności danej sprawy sądowoadministracyjnej podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. I OSK 1917/18, (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazując, że: "wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 p.p.s.a., muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie, natomiast inne podstawy wyłączenia sędziego z mocy prawa enumeratywnie wymienia art. 18 p.p.s.a.".
Mając na uwadze, że wystąpienie takich okoliczności dostrzegł sam sędzia WSA Adam Nita, składając w związku z tym stosowny wniosek, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji prawnej wyłączenia sędziego na jego wniosek, co niewątpliwie przyczyni się do usunięcia nawet potencjalnych wątpliwości, co do jego bezstronności we wskazanej sprawie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 19 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
|Sędzia NSA |Sędzia NSA |Sędzia NSA |
|Zbigniew Łoboda |Roman Wiatrowski |Danuta Oleś (spr.) |

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI