I FSK 1566/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka C. sp. z o.o. zwróciła się o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży niezabudowanych nieruchomości. Spółka, będąca czynnym podatnikiem VAT, świadczyła głównie usługi finansowe zwolnione z VAT. W 2019 r. nabyła 24 działki gruntu od osób fizycznych, finansując zakup ze środków uzyskanych z działalności zwolnionej. Nieruchomości nie były zabudowane, nie były ulepszane ani wynajmowane, a ich zakup miał na celu lokowanie nadwyżki kapitału i przyszłą odsprzedaż z zyskiem. Spółka pytała, czy sprzedaż tych nieruchomości będzie zwolniona z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., argumentując, że przy ich nabyciu nie przysługiwało jej prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, a zakup nie stanowił podstawowego przedmiotu działalności. Organ interpretacyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały stanowisko spółki za nieprawidłowe. Podkreślono, że warunek braku prawa do odliczenia VAT przy nabyciu nieruchomości nie został spełniony, ponieważ transakcja nabycia od osób fizycznych nie podlegała opodatkowaniu VAT, a zatem podatek ten w ogóle nie wystąpił. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki. Sąd zgodził się z interpretacją WSA, że zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. (implementującego art. 136 lit. a dyrektywy VAT) przysługuje tylko wtedy, gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku z powodu ograniczeń przewidzianych przepisami (np. związek ze sprzedażą zwolnioną), a nie gdy brak odliczenia wynika z faktu, że czynność nabycia w ogóle nie podlegała opodatkowaniu. NSA powołał się na orzecznictwo TSUE (sprawa Jyske Finans, C-280/04), zgodnie z którym zwolnienie nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia wynika z faktu, że czynność nabycia nie podlegała opodatkowaniu. Sąd uznał również, że nieruchomości nie były wykorzystywane do działalności zwolnionej w rozumieniu art. 136 lit. a) dyrektywy VAT, ponieważ zostały nabyte w celu odsprzedaży w niezmienionym stanie, a nie do świadczenia usług finansowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja warunków zastosowania zwolnienia z VAT przy sprzedaży nieruchomości nabytych od osób fizycznych, w kontekście braku prawa do odliczenia VAT przy ich nabyciu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy brak prawa do odliczenia wynika z faktu, że nabycie nie było opodatkowane VAT. Nie dotyczy sytuacji, gdy prawo do odliczenia zostało ograniczone lub wyłączone na podstawie przepisów ustawy o VAT.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprzedaż niezabudowanych nieruchomości, nabytych od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, przez spółkę świadczącą usługi finansowe zwolnione z VAT, może korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., jeśli przy ich nabyciu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprzedaż takich nieruchomości nie może korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u.
Uzasadnienie
Zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. (implementującego art. 136 lit. a dyrektywy VAT) przysługuje, gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku z powodu ograniczeń przewidzianych przepisami, a nie gdy brak odliczenia wynika z faktu, że czynność nabycia w ogóle nie podlegała opodatkowaniu VAT. Nieruchomości nabyte w celu odsprzedaży nie są uznawane za wykorzystywane do działalności zwolnionej.
Czy zasada neutralności podatkowej VAT wymaga zwolnienia z opodatkowania sprzedaży towarów, jeśli przy ich nabyciu nie wystąpił podatek VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada neutralności podatkowej nie oznacza automatycznego zwolnienia z VAT sprzedaży towarów, jeśli przy ich nabyciu nie wystąpił podatek VAT z powodu braku opodatkowania tej czynności.
Uzasadnienie
Zasada neutralności podatkowej polega na uwolnieniu przedsiębiorcy od ciężaru VAT w ramach całej prowadzonej działalności gospodarczej, pod warunkiem że działalność ta, co do zasady, sama podlega opodatkowaniu VAT. Nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia wynika z faktu, że czynność nabycia w ogóle nie podlegała opodatkowaniu.
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 43 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. nie ma zastosowania, gdy brak prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu wynika z faktu, że czynność nabycia w ogóle nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
Dyrektywa VAT art. 136 § lit. a)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Zwolnienie dostaw towarów wykorzystywanych wyłącznie do celów działalności zwolnionej przysługuje, jeżeli towary te nie dały prawa do odliczenia. Określenie "wykorzystywane" odnosi się do przeznaczenia towaru do określonego użytku w ramach działalności zwolnionej, a nie do nabycia w celu odsprzedaży.
Pomocnicze
Dyrektywa VAT art. 135 § ust. 1 lit. b)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 86 § ust. 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 88
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 2 § pkt 33
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 38
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak prawa do odliczenia VAT przy nabyciu nieruchomości nie wynika z ograniczeń prawnych, lecz z faktu, że czynność nabycia w ogóle nie podlegała opodatkowaniu VAT. • Zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia wynika z braku opodatkowania czynności nabycia. • Nieruchomości nabyte w celu odsprzedaży nie są uznawane za wykorzystywane do działalności zwolnionej w rozumieniu art. 136 lit. a) dyrektywy VAT.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż niezabudowanych nieruchomości nabytych od osób fizycznych powinna być zwolniona z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., ponieważ przy ich nabyciu nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT, a zakup był związany z działalnością zwolnioną. • Wykładnia przepisów narusza zasadę neutralności podatkowej VAT. • Brak podatku VAT przy nabyciu (bez względu na przyczynę) pociąga za sobą brak VAT przy sprzedaży.
Godne uwagi sformułowania
zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) dyrektywy 2006/112, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., przysługuje tylko wtedy gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy 2006/112 lub u.p.t.u., co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 u.p.t.u.), a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu • zasada neutralności podatkowej polega na tym, że system odliczeń i w konsekwencji zwrotów ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT należnego lub zapłaconego w ramach całej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. • w sytuacji, gdy sporne nieruchomości nabyte zostały za środki z nadwyżek finansowych, w celu odprzedaży z zyskiem i w niezmienionym stanie mają być odprzedane osobom trzecim, nie można twierdzić, że nieruchomości te (towar) były wykorzystywane - przeznaczone do określonego użytku – do świadczenia usług finansowych czyli usług zwolnionych.
Skład orzekający
Marek Kołaczek
przewodniczący sprawozdawca
Bartosz Wojciechowski
członek
Adam Nita
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków zastosowania zwolnienia z VAT przy sprzedaży nieruchomości nabytych od osób fizycznych, w kontekście braku prawa do odliczenia VAT przy ich nabyciu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy brak prawa do odliczenia wynika z faktu, że nabycie nie było opodatkowane VAT. Nie dotyczy sytuacji, gdy prawo do odliczenia zostało ograniczone lub wyłączone na podstawie przepisów ustawy o VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacyjnego w VAT związanego ze sprzedażą nieruchomości i zastosowaniem zwolnienia, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Sprzedaż nieruchomości od osób fizycznych: kiedy zwolnienie z VAT jest możliwe, a kiedy nie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.